Quqyq buzýshylyqtyń aldyn alý baǵytynda jergilikti polısııaǵa úlken mindetter júktelip otyr. Osyǵan oraı keshe Ishki ister mınıstri Qalmuhanbet Qasymov Parlament Májilisinde «Jergilikti polısııa qyzmetiniń qalyptasý barysy jáne onyń qoǵamdyq tártipti saqtaýdy jáne jol qaýipsizdigin, sondaı-aq, quqyq buzýshylyqtar profılaktıkasyn qamtamasyz etýdegi qyzmetiniń alǵashqy nátıjeleri týraly degen taqyrypta ótken Úkimet saǵatynda arnaıy baıandama jasady.
Turmystyq qylmysqa qarsy turýǵa, jol-patrýldik qurylymdar jumysyna, sondaı-aq, qoǵamdyq tártipti saqtaýǵa jaýap beretin jergilikti polısııany qurý qajettigin Memleket basshysy ótken jyldyń 15 mamyrynda málimdegen-di. Bul qurylym jergilikti qaýymdastyqpen birlese usaq quqyq buzýshylyqtarǵa «nóldik tózbeýshilik» rejimin qalyptastyrýy kerek bolatyn. Elbasynyń bul tapsyrmasy «100 naqty qadam» Ult Josparynyń 30-qadamynda kórinis tapqan. Májilis Tóraǵasynyń orynbasary Vladımır Bojko atap ótkendeı, osyǵan baılanysty Parlament qabyldaǵan «Qazaqstan Respýblıkasynyń keıbir zańnamalyq aktilerine ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly» Zań 2016 jyldyń 1 qańtarynan bastap kúshine endi.
Bul rette V.Bojko jergilikti polısııa qyzmetiniń qalyptasý prosesin baǵalaý qajettigine, jergilikti jerlerdegi polısııanyń azamattardyń quqyǵyn qorǵaýdy qamtamasyz etýine, keri baılanys ornatý jáne ózge de máselelerge nazar aýdartty.
Jáne de buǵan oblys, qala jáne aýdan qoǵamdyq keńesterin, Qazaqstan halqy Assambleıasy oblystyq fılıaldarynyń qoǵamdyq kelisim keńesterin tartýdy usyndy. Al Májilistiń Zańnama jáne sot-quqyqtyq reforma komıteti Qaraǵandy oblysynda ústimizdegi jyldyń 25 sáýirinde jergilikti polısııa jumysyna qatysty dóńgelek ústel ótkizgenin aıta ketken jón. Kóshpeli otyrys aıasynda depýtattar Qaraǵandy jáne Temirtaý qalalarynda jergilikti polısııa qurylymdarynyń qyzmetimen jaqyn tanysýǵa múmkindik alǵan. Mundaı is-sharalar jergilikti polısııa jumysyn jetildirýge ózindik yqpalyn tıgizýi tıis.
Budan keıin baıandama jasaý úshin sóz Ishki ister mınıstri Qalmuhanbet Qasymovqa berildi. Mınıstr jyl basynan beri ishki ister organdary 740 myńǵa tarta quqyq buzýshylyq týraly aryzdar men habarlamalardy qaraǵandyǵyn alǵa tartty. «Shamamen 136 myńy sotqa deıingi tergeýdi qamtyǵan qylmystyq quqyq buzýshylyqtar. Eki jyl qatarynan eldiń búkil quqyq qorǵaý júıesi qylmystyq sot óndirisiniń jańa úlgisi boıynsha jumys istep keledi. Jańa Qylmystyq-prosessýaldyq kodekske sáıkes, bizde búginde tergeýge deıingi tekserýler joq. Qazir aryzdar men shaǵymdar sotqa deıingi tergeýdiń biregeı tizimine qylmys retinde birden tirkeledi», dedi Qalmuhanbet Nurmuhanbetuly.
Sonymen qatar, mınıstr tirkeýdiń ózi sotqa deıingi tergeýdiń bastalǵanyn bildiretinin, zańnamadaǵy bul jańa norma kóptegen qyzmetter jumysynyń aýqymyn arttyratynyn jáne tergeý qyzmetterinde qaýyrt jumystar kóbeıgendigin qaperge sala ketti. Onyń sózine qaraǵanda, osyǵan baılanysty shtattyq jáne materıaldyq-tehnıkalyq nyǵaıtý sharalary qolǵa alynǵan. Taǵy bir atap keterligi, ótken jyldyń qorytyndysyna sáıkes, qylmystyq ister boıynsha júkteme bir tergeýshige 136-dan kelse, negizgi norma boıynsha ol 41 qylmystyq isten aspaýy kerek eken. Sondyqtan da tergeý qyzmetiniń jumysynda úlken qıynshylyqtar oryn alýda kórinedi. Olaı bolsa, shtattyq jáne materıaldyq-tehnıkalyq qamtamasyz etý sharalary qarastyrylǵany jón.
Mınıstr elimizdiń jalpy krımınogendik ahýalynda ózgeniń múlkin urlaýǵa qatysty qylmystar úlesi 60 paıyzdan asatyndyǵyna erekshe nazar aýdartty. «Tipti, keıbir óńirlerde urlyqqa qatysty qylmystyń úlesi odan da joǵary. Sodan keıingi qylmystyń basym bóligin jeńil jáne ortasha aýyr qylmystar quraýda. Sonyń ishinde qalta telefondarynyń urlyǵy, kólik tonaý, qaltadan jymqyrý jáne taǵy basqalary bar. Halyq arasynda osyndaı usaq qylmystar keń etek alǵan. Shyndyǵynda, jurtshylyqtyń polısııanyń urlyqpen kúresine kóńili tolmaýy da múmkin», dep aǵynan jaryldy Q.Qasymov.
Mınıstr quqyq qorǵaý organdary urlyqpen kúrestegi ahýaldy jaqsarta almaı kele jatqandyǵyn moıyndaı kelip, ahýaldy túzeýden úmitti ekendigimen de bólise ketti. Sondyqtan da urlyqpen kúreste jalpy jurtshylyq pen ákimdikter de óz óńirlerinde jergilikti polısııamen birlese jumysty jandandyrýy mańyzdy. Alaıda, Q.Qasymovtyń aıtýynsha, Qazaqstanda jasóspirimder arasyndaǵy qylmystyq ahýal jaqsarmaýda. Qazirgi tańda mınıstrliktiń arnaıy bólimderi elimizde esepte turǵan 100 myńnan astam kámeletke tolmaǵandardy óz baqylaýyna alyp, nashar otbasylarynda tárbıelenip jatqan 16 myńnan astam balaǵa maqsatty túrde profılaktıkalyq jumystar júrgizilgen.
О́kinishke qaraı, jasóspirimder ortasyndaǵy qylmystyq ahýal da jaqsarmaı keledi. «Byltyrǵy jáne aǵymdaǵy jyly jasóspirimder 3800 qylmys jasasa, onyń ishinde 23-i kisi ólimi, 49-y qaraqshylyq, 527-si tonaý, 1930-y urlyq qylmystary bolyp keledi. Aıta keterligi, biraz jyl boıy qaıtalanyp kele jatqan kámeletke tolmaǵandar arasyndaǵy qylmystardyń jartysyna jýyǵy oqýshylar men stýdentterge qatysty bolsa, onyń ishinde ishimdik nemese esirtki paıdalaný saldarynan oryn alǵan qylmystar kóp», dedi Q.Qasymov. Jasóspirimder arasyndaǵy qylmystyń aldyn alý týraly sózinde mınıstr polısııa mektep ınspektory ınstıtýtyn damytý ústinde ekendigin de tilge tıek etti. Áıtse de áli de 1850 mektep ınspektory jetispeıdi eken.
Ishki ister vedomstvosynyń basshysy, sonymen qatar, esirtkige qatysty birqatar faktilerdi de ortaǵa saldy. Jalpy alǵanda, byltyr qazaqstandyq polısııa 3 myńnan astam esirtki qylmysyn ashqan. Sonyń 2100-i esirtkini satýmen baılanysty bolsa, sonyń barysynda 35,5 tonna esirtki zattary aınalymnan alynypty. Onyń ishinde 140 kelisi aýǵan geroıni kórinedi. Mınıstr bul rette byltyr Shý alqabynan ázirlengen marıhýana men gashısh esirtkisin taratýǵa qarsy kúreske kúsh jumyldyrýǵa týra kelgendigin de jasyrmady. Sol sııaqty aýlalardyń qaýipsizdigin arttyrý maqsatynda beınebaqylaý ornatý sharalary da qolǵa alynǵany ortaǵa salyndy.
Qosymsha baıandama jasaǵan Zańnama jáne sot-quqyqtyq reforma komıtetiniń tóraǵasy Nurlan Ábdirov eger jergilikti polısııa «ustap al da, qamap tasta ádisimen» jumys isteıtin bolsa, onda qylmystyń aldyn alý múmkin bolmaıdy degen pikirin kóldeneń tartty. Onyń ústine, elimiz Ekonomıkalyq yntymaqtastyq jáne damý uıymynyń osy saladaǵy qaǵıdattaryn basshylyqqa alyp otyr. Osy oraıda jergilikti polısııa men atqarýshy organnyń halyqpen tyǵyz jumys istemeýi, keri baılanystyń bolmaýy, polısııa qyzmetkerleriniń áleýmettik qorǵalmaýy jáne ózge de kóptegen sebepter qylmystyń aldyn alýda ózindik keri áserin berýde.
Otyrysty V.Bojko qorytty. Nátıjesinde Úkimetke depýtattardyń kóptegen usynystary men eskertpeleri qamtylǵan usynymdar jobasy ázirlendi. Endi bul usynymdar Úkimet pen mınıstrliktiń, ortalyq jáne jergilikti memlekettik uıymdardyń, ózge de memlekettik organdardyń jumysynda eskeriletin bolady.
Asqar TURAPBAIULY,
«Egemen Qazaqstan»
Quqyq buzýshylyqtyń aldyn alý baǵytynda jergilikti polısııaǵa úlken mindetter júktelip otyr. Osyǵan oraı keshe Ishki ister mınıstri Qalmuhanbet Qasymov Parlament Májilisinde «Jergilikti polısııa qyzmetiniń qalyptasý barysy jáne onyń qoǵamdyq tártipti saqtaýdy jáne jol qaýipsizdigin, sondaı-aq, quqyq buzýshylyqtar profılaktıkasyn qamtamasyz etýdegi qyzmetiniń alǵashqy nátıjeleri týraly degen taqyrypta ótken Úkimet saǵatynda arnaıy baıandama jasady.
Turmystyq qylmysqa qarsy turýǵa, jol-patrýldik qurylymdar jumysyna, sondaı-aq, qoǵamdyq tártipti saqtaýǵa jaýap beretin jergilikti polısııany qurý qajettigin Memleket basshysy ótken jyldyń 15 mamyrynda málimdegen-di. Bul qurylym jergilikti qaýymdastyqpen birlese usaq quqyq buzýshylyqtarǵa «nóldik tózbeýshilik» rejimin qalyptastyrýy kerek bolatyn. Elbasynyń bul tapsyrmasy «100 naqty qadam» Ult Josparynyń 30-qadamynda kórinis tapqan. Májilis Tóraǵasynyń orynbasary Vladımır Bojko atap ótkendeı, osyǵan baılanysty Parlament qabyldaǵan «Qazaqstan Respýblıkasynyń keıbir zańnamalyq aktilerine ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly» Zań 2016 jyldyń 1 qańtarynan bastap kúshine endi.
Bul rette V.Bojko jergilikti polısııa qyzmetiniń qalyptasý prosesin baǵalaý qajettigine, jergilikti jerlerdegi polısııanyń azamattardyń quqyǵyn qorǵaýdy qamtamasyz etýine, keri baılanys ornatý jáne ózge de máselelerge nazar aýdartty.
Jáne de buǵan oblys, qala jáne aýdan qoǵamdyq keńesterin, Qazaqstan halqy Assambleıasy oblystyq fılıaldarynyń qoǵamdyq kelisim keńesterin tartýdy usyndy. Al Májilistiń Zańnama jáne sot-quqyqtyq reforma komıteti Qaraǵandy oblysynda ústimizdegi jyldyń 25 sáýirinde jergilikti polısııa jumysyna qatysty dóńgelek ústel ótkizgenin aıta ketken jón. Kóshpeli otyrys aıasynda depýtattar Qaraǵandy jáne Temirtaý qalalarynda jergilikti polısııa qurylymdarynyń qyzmetimen jaqyn tanysýǵa múmkindik alǵan. Mundaı is-sharalar jergilikti polısııa jumysyn jetildirýge ózindik yqpalyn tıgizýi tıis.
Budan keıin baıandama jasaý úshin sóz Ishki ister mınıstri Qalmuhanbet Qasymovqa berildi. Mınıstr jyl basynan beri ishki ister organdary 740 myńǵa tarta quqyq buzýshylyq týraly aryzdar men habarlamalardy qaraǵandyǵyn alǵa tartty. «Shamamen 136 myńy sotqa deıingi tergeýdi qamtyǵan qylmystyq quqyq buzýshylyqtar. Eki jyl qatarynan eldiń búkil quqyq qorǵaý júıesi qylmystyq sot óndirisiniń jańa úlgisi boıynsha jumys istep keledi. Jańa Qylmystyq-prosessýaldyq kodekske sáıkes, bizde búginde tergeýge deıingi tekserýler joq. Qazir aryzdar men shaǵymdar sotqa deıingi tergeýdiń biregeı tizimine qylmys retinde birden tirkeledi», dedi Qalmuhanbet Nurmuhanbetuly.
Sonymen qatar, mınıstr tirkeýdiń ózi sotqa deıingi tergeýdiń bastalǵanyn bildiretinin, zańnamadaǵy bul jańa norma kóptegen qyzmetter jumysynyń aýqymyn arttyratynyn jáne tergeý qyzmetterinde qaýyrt jumystar kóbeıgendigin qaperge sala ketti. Onyń sózine qaraǵanda, osyǵan baılanysty shtattyq jáne materıaldyq-tehnıkalyq nyǵaıtý sharalary qolǵa alynǵan. Taǵy bir atap keterligi, ótken jyldyń qorytyndysyna sáıkes, qylmystyq ister boıynsha júkteme bir tergeýshige 136-dan kelse, negizgi norma boıynsha ol 41 qylmystyq isten aspaýy kerek eken. Sondyqtan da tergeý qyzmetiniń jumysynda úlken qıynshylyqtar oryn alýda kórinedi. Olaı bolsa, shtattyq jáne materıaldyq-tehnıkalyq qamtamasyz etý sharalary qarastyrylǵany jón.
Mınıstr elimizdiń jalpy krımınogendik ahýalynda ózgeniń múlkin urlaýǵa qatysty qylmystar úlesi 60 paıyzdan asatyndyǵyna erekshe nazar aýdartty. «Tipti, keıbir óńirlerde urlyqqa qatysty qylmystyń úlesi odan da joǵary. Sodan keıingi qylmystyń basym bóligin jeńil jáne ortasha aýyr qylmystar quraýda. Sonyń ishinde qalta telefondarynyń urlyǵy, kólik tonaý, qaltadan jymqyrý jáne taǵy basqalary bar. Halyq arasynda osyndaı usaq qylmystar keń etek alǵan. Shyndyǵynda, jurtshylyqtyń polısııanyń urlyqpen kúresine kóńili tolmaýy da múmkin», dep aǵynan jaryldy Q.Qasymov.
Mınıstr quqyq qorǵaý organdary urlyqpen kúrestegi ahýaldy jaqsarta almaı kele jatqandyǵyn moıyndaı kelip, ahýaldy túzeýden úmitti ekendigimen de bólise ketti. Sondyqtan da urlyqpen kúreste jalpy jurtshylyq pen ákimdikter de óz óńirlerinde jergilikti polısııamen birlese jumysty jandandyrýy mańyzdy. Alaıda, Q.Qasymovtyń aıtýynsha, Qazaqstanda jasóspirimder arasyndaǵy qylmystyq ahýal jaqsarmaýda. Qazirgi tańda mınıstrliktiń arnaıy bólimderi elimizde esepte turǵan 100 myńnan astam kámeletke tolmaǵandardy óz baqylaýyna alyp, nashar otbasylarynda tárbıelenip jatqan 16 myńnan astam balaǵa maqsatty túrde profılaktıkalyq jumystar júrgizilgen.
О́kinishke qaraı, jasóspirimder ortasyndaǵy qylmystyq ahýal da jaqsarmaı keledi. «Byltyrǵy jáne aǵymdaǵy jyly jasóspirimder 3800 qylmys jasasa, onyń ishinde 23-i kisi ólimi, 49-y qaraqshylyq, 527-si tonaý, 1930-y urlyq qylmystary bolyp keledi. Aıta keterligi, biraz jyl boıy qaıtalanyp kele jatqan kámeletke tolmaǵandar arasyndaǵy qylmystardyń jartysyna jýyǵy oqýshylar men stýdentterge qatysty bolsa, onyń ishinde ishimdik nemese esirtki paıdalaný saldarynan oryn alǵan qylmystar kóp», dedi Q.Qasymov. Jasóspirimder arasyndaǵy qylmystyń aldyn alý týraly sózinde mınıstr polısııa mektep ınspektory ınstıtýtyn damytý ústinde ekendigin de tilge tıek etti. Áıtse de áli de 1850 mektep ınspektory jetispeıdi eken.
Ishki ister vedomstvosynyń basshysy, sonymen qatar, esirtkige qatysty birqatar faktilerdi de ortaǵa saldy. Jalpy alǵanda, byltyr qazaqstandyq polısııa 3 myńnan astam esirtki qylmysyn ashqan. Sonyń 2100-i esirtkini satýmen baılanysty bolsa, sonyń barysynda 35,5 tonna esirtki zattary aınalymnan alynypty. Onyń ishinde 140 kelisi aýǵan geroıni kórinedi. Mınıstr bul rette byltyr Shý alqabynan ázirlengen marıhýana men gashısh esirtkisin taratýǵa qarsy kúreske kúsh jumyldyrýǵa týra kelgendigin de jasyrmady. Sol sııaqty aýlalardyń qaýipsizdigin arttyrý maqsatynda beınebaqylaý ornatý sharalary da qolǵa alynǵany ortaǵa salyndy.
Qosymsha baıandama jasaǵan Zańnama jáne sot-quqyqtyq reforma komıtetiniń tóraǵasy Nurlan Ábdirov eger jergilikti polısııa «ustap al da, qamap tasta ádisimen» jumys isteıtin bolsa, onda qylmystyń aldyn alý múmkin bolmaıdy degen pikirin kóldeneń tartty. Onyń ústine, elimiz Ekonomıkalyq yntymaqtastyq jáne damý uıymynyń osy saladaǵy qaǵıdattaryn basshylyqqa alyp otyr. Osy oraıda jergilikti polısııa men atqarýshy organnyń halyqpen tyǵyz jumys istemeýi, keri baılanystyń bolmaýy, polısııa qyzmetkerleriniń áleýmettik qorǵalmaýy jáne ózge de kóptegen sebepter qylmystyń aldyn alýda ózindik keri áserin berýde.
Otyrysty V.Bojko qorytty. Nátıjesinde Úkimetke depýtattardyń kóptegen usynystary men eskertpeleri qamtylǵan usynymdar jobasy ázirlendi. Endi bul usynymdar Úkimet pen mınıstrliktiń, ortalyq jáne jergilikti memlekettik uıymdardyń, ózge de memlekettik organdardyń jumysynda eskeriletin bolady.
Asqar TURAPBAIULY,
«Egemen Qazaqstan»
Sońǵy jańalyqtar
Almatyda Muhtar Shahanovpen qoshtasý rásimi ótip jatyr
Oqıǵa • Búgin, 09:56
Qazaqstanda jańbyr jaýyp, kún kúrkireıdi: 21 sáýirge arnalǵan aýa raıy boljamy
Aýa raıy • Búgin, 09:39
AQSh-ta mektep mańynda atys boldy: Eki adam qaza tapty
Álem • Búgin, 09:28
Qarjy • Búgin, 09:21
Qazaqstanda ınvestorlar úshin jeńildetilgen vızalyq rejım saqtalady
Qoǵam • Búgin, 09:05
Aqsý ferroqorytpa zaýytynda jumysshy qaza tapty
Oqıǵa • Búgin, 08:27
Bilim oshaǵyndaǵy biregeı dýman
Mektep • Búgin, 08:00
Pedagogterdi attestasııalaý júıesi jańartylady
Bilim • Keshe
Atyraý oblysynda jer ýchaskeleri memleketke qaıtaryldy
Aımaqtar • Keshe
