AQSh-tyń qarjy mınıstrligi 40 jyldan soń, alǵash ret ózderiniń Saýd Arabııasyna qaryzy kólemin jarııa etti. «Blýmbergtiń» habarlaýynsha, ol 116,8 mıllıard dollardy quraıdy.
Osylaısha, Saýd Arabııasy AQSh-tyń iri kredıtorlarynyń alǵashqy ondyǵyna kirip otyr. Qytaı burynǵysynsha (1,3 trıllıon dollar) birinshi orynda, Japonııa (1,1 trıllıon dollar) ekinshi orynda tur. О́tken aıda Saýd Arabııasy jalpy kólemi 750 mıllıard dollar bolatyn AQSh-tyń qaryzy men ózge de amerıkalyq aktıvterdi satamyz dep «qorqytqan» edi. Eger AQSh Kongresi Saýd Arabııasyn 2001 jylǵy 11 qyrkúıekte bolǵan terrorlyq shabýylǵa qatysy bar dep jaýapkershilikke tartýǵa ruqsat etetin bolsa, resmı Er-Rııad osyǵan barýy múmkin.
Rım papasy birqatar syn aıtty
Rım papasy Fransısk qazirgi áleýmettik teńsizdikti kórsete otyryp, naryqtyq ekonomıkaǵa birqatar syn aıtty. Mudaı pikirdi ol «La Croix» basylymyna bergen suhbatynda bildirgen.
Pontıfıktiń aıtýynsha, jahandyq ekonomıkalyq júıede «aqshaǵa qunyǵýshylyq, tabynýshylyq» artyp barady. Adamzat baılyǵynyń 80 paıyzdan astamy 16 paıyzǵa jýyq turǵynnyń qolynda. Naryqtyq erkindik tolyq jumys istemeıdi. Pontıfık, sondaı-aq, naryqtyń ózi jaqsy nárse ekenin, biraq memleket tepe-teńdik balansyn saqtaýdy qadaǵalap, baqylaýdy júzege asyrý qajettigin atap ótken. Budan bólek Fransısk birqatar ıslam elderi – Irak nemese Lıvııa sııaqty memleketterge batystyq demokratııany eksporttaý tájirıbesin de synǵa alǵan. Onyń sózine qaraǵanda, mádenı erekshelikterge nazar aýdarmaı, alǵa qaraı júrý múmkin emes.
Másele referendým arqyly sheshiledi
Fınlıandııa prezıdenti Saýlı Nıınıste eldiń NATO-ǵa múshelikke kirý múmkindigi týraly máseleni jalpyulttyq referendým arqyly sheshý qajettigin málimdedi.
«Bizde Eýropalyq odaqqa qosylý boıynsha referendým ótkizildi. Qazirgi NATO-ǵa múshelikke kirý jaǵdaıy odan da erekshe mańyzdy taqyryp dep esepteımin», – dedi prezıdent Estonııanyń ERR teleradıokompanııasyna bergen suhbatynda. Sondaı-aq, ol eldiń óziniń qaýipsizdigin qamtamasyz etýge múmkindigi bar ekenine nazar aýdarǵan. «Bizde qarsy jaýap beretin resýrstar jetkilikti», – dep atap ótken Nıınıste osy jóninde. Prezıdent 1 mamyrda eliniń Soltústikatlantıkalyq alıansqa qosylýǵa qarsy ekenin aıtqan bolatyn. Fınlıandııanyń NATO-ǵa múshelikke kirý týraly pikirtalasy Ýkraınadaǵy daǵdarysqa baılanysty kúsheıe túskenin aıta keteıik.
Qysqa qaıyryp aıtqanda:
- Japonııada 9-15 mamyr aralyǵynda aptap ystyqtan 600-ge jýyq adam aýrýhanaǵa túsken. О́tken jyly osy elde aptap ystyq saldarynan 100 adam kóz jumǵan edi.
- BUU Bas hatshysy Pan Gı Mýn álem elderiniń úkimetterin zorlyq-zombylyq pen kemsitýshilikke jol bermeýge shaqyra kelip, jańa týǵan sábılerdiń ákeleri úshin de dekrettik demalys tájirıbesin engizý jóninde pikir bildirdi.
- Ortalyq barlaý basqarmasynyń qyzmetkeri baıqaýsyzda AQSh-tyń Senatqa daıyndaǵan jaýaptar alý kezinde azaptaý tásilin qoldanýǵa qatysty baıandamasynyń elektrondy nusqasyn joıyp jibergen. Baıandama 6,7 myń betten turady.
- Qytaıdyń Shandýn provınsııasynda er kisi kóshedegi adamdarǵa pyshaq ala júgirgen jáne mektep ǵımaratyn órtegen. Sonyń saldarynan eki adam kóz jumyp, bes adam jaraqat aldy. Qylmysker qamaýǵa alyndy.
Qýańshylyqtan mıllıondaǵan adam zardap shegýde
Úndilik aqparat quraldarynyń habarlaýynsha, el bıligi iri ózenderdiń bir bóligin qurǵaqshylyq jaılaǵan aýdandarǵa burý jobasyna qoldaý bildirdi.
Úndistan úkimetiniń baǵalaýy boıynsha, qýańshylyq saldarynan tikeleı nemese janama túrde 330 mıllıonǵa jýyq úndilik zardap shegip otyr. Aptap ystyqtan qaza tapqandar da bar, olardyń sany 500-den asqan. Mamyr aıynyń basynda Úndistanǵa joǵary temperatýra tolqyny kelip, eldiń kóptegen aýdandarynda termometr baǵany Selsıı boıynsha 40 gradýstan joǵary kóterilgen. Eldiń sý resýrstary mınıstri Ýma Bahartıdiń sózine qaraǵanda, iri ózenderdiń bir bóligin qurǵaqshylyq jaılaǵan aýdandarǵa burý jobasyna sáıkes, qýańshylyq qyspaǵyndaǵy aýdandar úshin sýdy iri ózender – Brahmapýtra men Gangtan, sondaı-aq, Gımalaı taýynyń muzdaqtarynan alýǵa bolady. «Jurtshylyq bul jobany qoldaýda jáne kóshýge de qýana kelisip otyr», – dep atap ótti mınıstr.
Baqylaýyndaǵy aýmaqtardan aıyryla bastady
«Islam memleketi» ekstremıstik uıymy Iraktaǵy baqylaý aýmaǵynyń 45 paıyzy, al Sırııadaǵy terrıtorııasynyń 20 paıyzǵa jýyq jerinen aıyryldy. Pentagonnyń baspasóz hatshysy Peter Kýk osylaı dep málimdedi.
AQSh pen Iraktyń kúsh qurylymdary sońǵy aptalarda «Islam memleketi» sodyrlarynyń qalaı shegingenin, olardyń Baǵdat jáne basqa eldi mekenderde azamattyq nysandarǵa shabýyldar jasaǵanyn birneshe ret habarlaǵan edi. Naqty málimetterge qaraǵanda, «Islam memleketi» ekstremıstik uıymy sońǵy aılarda qomaqty qarjysy men munaıdan túsetin tabystan da aıyryla bastaǵan. Sodyrlar Iraktyń Fallýdja qalasy men ekinshi iri qalasy – Mosýldy qaıta baqylaýlaryna alǵanymen, jyl basynan beri Ramadı jáne Hıt qalalaryn tastap shyǵýǵa májbúr boldy.
Álemdegi alǵashqy robot-advokat
«Fututrism» basylymy: «Watson jasandy parasat negizinde IBM kompanııasy jasap shyǵarǵan Ross robot-advokat Baker&Hosteller halyqaralyq advokattyq bıýroǵa qabyldandy», – dep jazdy. Bul álemdegi alǵashqy robot-advokat bolyp tabylady.
Robot-advokat bankrottyq rásimge baılanysty isti júrgizetin bólimde jumys isteıdi. Atalǵan basylymda kórsetilgendeı, qazirgi kezde bul bólimde 50 qyzmetker bar eken. Robot kásibı ádebıetke silteme jasaý arqyly dáıeksózder keltire otyryp, gıpotezamen suraqty túsinip, oǵan jaýap berýge qabiletti. Osylaısha, kıberadvokat orynsyz aqparattardy elekten ótkizip, zańgerlerge kómektesedi. Sonymen qatar, robot-advokat sot talqylaýlary bazasyn turaqty jańartyp, zańgerlerdi aǵymdaǵy isti qaraýǵa yqpal etetin jaǵdaılar jóninde habardar etip te otyrady.
Internet materıaldary negizinde ázirlendi
