At qazyǵyn baılar atameken

qara ormandaı qalyń baýyrlarymyzben tolyqsa, solardyń bir shoǵyry Qyzyljar óńirine qonystanǵan Olarmen birge Joldas Gúlmetulynyń otbasy da birjola turaqtap, bala-shaǵa nápaqasyn mańdaı termen aıyryp júr. Al taǵdyrdyń tálkegimen tórtkil dúnıege tarydaı shashylǵan qandastarymyz Qazaq eli Táýelsizdik alǵannan keıin atajurtqa kóptep kele bastady. «Atameken netken ystyq qu­sha­ǵyń! Jaıqala ósken orman-toǵaıyńdy, qus jyrtylyp aırylatyn aıdyn kólińdi, ań júgirgen qyrat-belińdi saǵyndym. О́zge eldiń almasy judyryqtaı bolsa da týǵan jerdiń barmaqtaı ǵana bal tatyǵan jıdegine aıyrbas­tamaımyn», degen oı Joldasty kópten beri mazalap júretin. Barsha qazaqtyń ánurany ispettes «Atameken» ánin ishteı myń qaıtara qaıtalaýdan jalyqpaıtyn. «Qaıda júrseń atameken, Kókeıińde jatady eken» degen qaıyrmasyna kelgende janaryna jas tyǵylyp, keýdesin ashy óksik qysatyn. Túrikmenstanda týyp, О́zbek­standa ósken Jókeń bul jaqta da elge syıly-tuǵyn. Eńbek dese, janyp turatyn. Alaıda, el dese, eleń ete túsetin kól darııadaı kóńil qurǵyr áldenege elegizip, tynshý bermeıtin. Zaıyby Zylıqa ekeýi úsh ul tárbıelep ósirip, endi osy qulyndary bolashaǵyn ata-baba qonysymen baılanystyrsa degen ıgi aqjoltaı arman oryndalsa, shirkin, degen ishki tilekte júretin. Dúnıejúzinde óz qandastaryn eline shaqyryp, qarajat bólgen, áleýmettik jaǵdaı jasaǵan Izraıl men Germanııa ǵana dep estıtin. Olardyń qataryna Qazaqstannyń da qosylǵanyn estip, tóbesi kókke jetkendeı qýanǵan. Keıbireýler sekildi shaqyrý kútip kergimegen. Jastaıynan «El-eldiń bári jaqsy, óz eliń bárinen jaqsy» degen ulaǵatty kókeıine toqyp ósken ultjandy azamat júgin býyp, bala-shaǵasyn ertken kúıi Maǵjan Jumabaev atyndaǵy aýdanǵa atbasyn tiregen. Esimi alty alashqa máshhúr aqıyq aqynnyń arýaǵy qoldady ma, shúmektep tógilgen ter el baılyǵyna yrys, tabys bolyp qosylǵan. Halqynan alýdy emes, berýdi murat etken úı ıesi jazy qońyrqaı, shó­bi shúıgin ólkeniń tórt túlik ósirýge óte qolaıly ekenin jazbaı tanyǵan. Kele salysymen aýyrtpalyǵyn ózgelerge artpaı, aldymen óz kúshine sengen. Qo­salqy sharýashylyqpen aınalysty. Uldaryn qoldarynan jetelep júrip, eńbekke baýlydy. Ashy terdiń kermek dámin, as atasy-nannyń qadirin uǵynsyn degeni. Uldary Maqsat pen Jambyl «Býlaev sý» kommýnaldyq kásip­ornyna jumysqa ornalasty. Al­ǵashqy kezderi aılyq eńbekaqy jetim qoıdyń jemine ǵana jetetin bolsa da, oryndarynan qozǵalmady. «Barǵa – qanaǵat, joqqa – salaýat», «súıegim atajurtta jatsa eken» dep ómir boıy armandaýmen ótken atalar amanatynyń oryndalǵanyna shúkirshilik desti. Urpaqtan-ur­paqqa aýysyp kele jatqan eńbek­qorlyq, qanaǵatshyldyq onyń nemerelerine de daryǵan. – Elbasymyzdyń tikeleı qoldaýymen «Nurly Kósh» baǵdar­lamasynyń «Máńgilik El jastary–ındýstrııaǵa!» memlekettik jobasyna jalǵasqanyn otbasymyz bolyp qol­daımyz. Nemere­lerimniń aldy «Serpin» áleýmettik baǵdarlamasy aıasynda kolledjderge túsip, tegin oqýmen qamtylyp otyr. Nemer­elerimniń bári – er balalar. Shetinen ónerli, sportshy, salamatty ómir saltyn ustanǵan, – dep Jókeń mártebesi kóterile sóıleıdi. Týǵan elge taban tirep, kóship kelýshilerge elimizde esik árkez ashyq ekenin shańyraǵy shattyqqa toly osy otbasy arqyly jazbaı tanýǵa bolady. Talǵat, Qýanysh, Nurtas atty nemereleri sporttyń ár túrinen aýdan, oblys jeńimpazdary sanalady. Ústel tennısinen jáne shahmattan aldaryna jan salmaıdy. Qýanysh byltyr kıkboksıngten ótken oblystyq týrnırde top jardy. Muhtar esimdi nemeresi kıkboksıngten Shymkent qalasynda uıymdastyrylǵan respýblıka birinshiliginde 48 kılo salmaq dárejesinde synǵa túsip, qoladan alqa taqty. 12 jastaǵy Elaman da aǵalarynyń jolyn qýyp, ataqty sportshy bolýdy armandaıdy. – Men Úkimetke aýyrtpalyq túsirmeı, 2004 jyly óz betimmen týǵan jer tósine taban tiregen edim. Endi balalarym men nemere­­lerim­niń Qazaqstannyń tolyqqandy azamaty atanyp, túrli memlekettik baǵdarlamalar boıynsha jumysqa ornalasqanyna, bilimderin kóter­genderine, ýaqyt ozǵan saıyn Otan­ǵa oraltý jumysynyń júıelene túskenine bek qýanysh­tymyn. Kele­­­min deýshilerge jumys ta, bas­pana da, oqý da tabylady. Eń bas­tysy – qaıda júrsek te, at qazyǵyn baılar atamekenge eshteńe jetpeıtinin uǵyna bileıik! – dedi Joldas aqsaqal qoshtasar kezde erekshe tebirenispen.  Mekebaı OŃAI  Soltústik Qazaqstan oblysy, Maǵjan Jumabaev aýdany