Tatýlyǵy taýsylǵandar

Ajyrasýdyń júz túrli syltaýy men jalǵyz ǵana sebebi Qazir kóptegen elderdiń bas aýrýy – demografııalyq tepe-teńdiktiń buzylýy, bala týýdyń azaıýy, jastardyń úılenýge asyqpaýy bolsa, bizdi alańdatatyn jaǵdaı ajyrasýlardyń kóbeıip bara jatqandyǵy. Búgingi tańdaǵy keıbir derek kózderine qarasaq, Qazaqstan ajyrasýdyń kóptigi jaǵynan dúnıejúzindegi ondyqqa kiretin kórinedi. Endi bir statıstıkada Qazaqstannyń bul máselede alǵashqy bestikte ekendigi aıtylǵan. Qalaı desek te, elimiz ajyrasý jaǵynan kósh bastaýshylar qatarynda. Máselen, bıylǵy jyl­dyń alǵashqy eki aıynda elimizde 18 myń 459 neke qıylsa, onyń 8004-i ajyrasyp ketken!.. Bul resmı kórsetkish qana. Oǵan úılenerin úılenip alyp, yryń-jyryń bolyp júrgender men nekesiniń buzylǵanyn zań júzinde rá­sim­demeı-aq bólek turyp jatqandardy qos­saq, qazir qoǵamdaǵy eń kókeıkesti máseleniń sheti qyltııady. Bastapqyda júz túrli jup ajy­rassa – júz túrli sebebi bar sy­qyl­dy kóringen, onyń ishinde qa­­zir­gi jastardyń bas­pa­nasyzdyǵy, tárbıe máselesi, taǵysyn ta­ǵylar bolǵan. Aınalyp kelgende, ajyrasý túsinistik, ıman­dylyq pen jaýapkershilik bolmaǵan jerden bas­talatynyn birden aıtý kerek. Áıtpese, han saraıyndaı páterlerde turyp, qos-qos mashına minip, toılaryn eń qymbat restorandardyń tó­rinde ótkizgender de ajy­rasýda. Neke buzýdyń qa­lyp­­ty jaǵdaıǵa aı­nalǵany sonshalyqty, telearnada­ǵy jú­girt­pe joldardan: «Ajy­rastyram, alıment ón­dirip alýyńyzǵa kómektesem» degen tur­ǵyda habarlandyrý jazyp, telefonyn kór­setip qoıatyn advokattardy kóretin boldyq. Máselen, birneshe jyl buryn otasqan­daryna 25 jyl bolǵan, bes balasy bar, kúıeýi iship-shekpeıtin, áıeli qydyrmaıtyn zııaly otbasy ajyrasty. Birden aıtý kerek, ekeýiniń arasyna adam túsken joq, kó­ńildes, ashynanyń kesirinen ketisý bolǵan joq. Kúıeýi múlde basqa qalaǵa kó­ship ketti, al áıeli otbasy jylylyǵy qaı jerde joǵalǵanyn oılaýmen kúnderi óte berdi. Oqyǵan-toqyǵany bar, qalanyń qaq ortasynda keń páteri, jumysy, ul-qy­zy bar jandar orta jastan asqanda nege ajy­rasqanynyń túpkilikti sebebin kóp adam bile alǵan joq. Ajyrasýdyń myń túrli mysaly bar. Myna qyzyqty qarańyz, áıeli ári sulý, ári aqyldy bir tanysym óziniń jarymen ajy­rasýǵa májbúr boldy. Taǵy bir jigit bitkenniń sultany sııaqty kórinetin baıyrǵy bir dosym bar edi. Onyń da kelinshegi qyz bitkenniń ishinen tańdap alǵan kerimi-tin. Shyǵys ǵazaldaryndaǵy has sulýlardyń kelbeti qalaı sýretteletindigin ádebıetten habary barlar biledi. Bizdiń Jánııa da sondaı jan boldy. Merekelerde kórise qalsaq, jańaǵy dosymyzdyń áıeline talaı adamdar túrine tánti bolyp, baıypty minezine rıza ekendikterin jasyrmaıtyn. Alaıda, sol kermaraldaı kelinshek kúıeýiniń tolyq baqyty bola almady degenge kim senedi? Qııaq qasty, buıra shashty, túri kelisken erkek osyndaı arýdyń janynda baıyz tappaı, otqa urynǵan kóbelekteı, kóldeneń júrisin kóbeıte berdi... Sonymen, erkekke qandaı áıel kerek nemese áıelge qandaı kúıeý qajet? Ádette, keıde kóp adamdy joqshylyq ajyrastyrady, kedeılik ketiredi deımiz. Kerisinshe, bul ekeýi óz ortasynyń dáýlettileri bolatyn. Qurbymyz da qonaq kútýdi biletin, kerek bolsa dastarqanyn jaınatyp, qazanyn der kezinde qaınatyp, qyzmetker de, aspaz da, kelin de, dos ta bola alatyn adam-dy. Perzentsizdikten de bet-perdeleri ashylyp, kóńili sodan qalypty deýge kelmeıtindeı, ortalarynda ul da bar, qyz da týǵan. Kún­derdiń kúninde jarasymdy deıtin osy jup ta eki jolǵa aıyrylyp, balalary osy bó­lek soqpaqtardyń arasyndaǵy kezdeısoq súr­beleńi kóbeıgen jolaýshylar sııaqty kún keshedi dep kim oılaǵan? Iá, tatýlyǵy taýsylǵandardy baılyq ta, barlyq ta, bala da bir shańyraqta ustaı almaıdy eken. Súımeı, senbeı taǵdyr qosyp júrgender Sharıǵat ta ajyrasqandy qoldamaıdy. Alaıda, osyǵan qaramastan kún saıyn qanshama shańyraq ortasyna túsip otyr. Al sonda ajyrasýdyń basty sebepteri qandaı? Neke otaýynyń irgesin nege shaıqaltpaı, us­tap qalmasqa desek te, otbasylyq qarym-qatynastardy zerttep júrgen mamandar sońy ajyrasýmen bitetin mynadaı basty sebepterdi alǵa tartady. Erli-zaıyptylar arasyndaǵy serik­testiktiń joıylýy, ıaǵnı bireýi udaıy óktemdik jasaıdy da, al ekinshisi oǵan ba­ǵynýǵa májbúr bolady. Emosııalyq baılanystyń bolmaýy. Erli-zaıyptylardyń árqaısysy óz betinshe ómir súre beretindikten, eki taraptyń bir birine degen jylýy joǵalady. Otbasyndaǵy álimjettik. Alkogolızm, ıaǵnı ishimdikke salyný, esirtkige elitý – barlyq órkenıetti elderde ajyrasýdyń eń dástúrli sebebine aınalǵan. Árıne, jubaılardyń biriniń araqqa salynýy tatýlyqqa, bala tárbıesine, týys, dos-jaranmen qarym-qatynasqa, tabys tabýǵa deıin tek teris yqpalyn tıgizedi. Kóptegen zertteýshiler ishimdikke salynýdy áleýmettik dert dep qarastyryp júr. Qalaı desek te, sońy psıhıkalyq aýytqýlarǵa deıin aparatyn bul derttiń tamyryn tekten de, tárbıeden de izdeýge bolatyn syqyldy. Ishimdiktiń kesirinen otbasynda aýyr ahýal ornaıdy. Bitpeıtin urys-keris, mas­tyqpen kórsetilgen zábir súıip qosylǵan jan­dardyń kóńiline aıaýsyz aqaý salyp, jubaılar arasynda eń úlken synaqtar bastalatyny aıan. Kózge shóp salý. Bul jaǵdaıda ilkimdi-ilkimdi zertteýlerge júk bola alady. Súıip qosylǵan jardyń mundaı satqyndyǵyn keshire alatyndar – ilýde bireý. О́zimshildik. Álemde adamdar eki topqa bólinedi – ózim-ózim degende ózegi túse jazdaıtyndar men ózgeler úshin ómirin sarp etetinder... Al óresi óz basynyń qamynan aspaıtyndar súıip alǵan jaryn, ıakı tańdap tıgen kúıeýin baqytty etýi neǵaıbyl. Ata-analardyń bala-shaǵasynyń jeke ómirine kıligýi. Keıbir quda-qudaǵılar jeke shańyraq kótergen balalarynyń jeke otaý quryp otyrǵan adamdar, bólek otbasy ekenin jıi umytyp ketip jatady. Úmittiń aqtalmaýy. Árıne, jubaılyq ómirden adamdardyń bári de jaqsylyq kútedi. Birimizdi birimiz taptyq, baqytty ómir bastalady dep taǵdyrlaryn toǵystyrǵan juptardyń ómiri jeme-jemge kelgende, otbasylyq tirshiligi múldem basqa sıpat alǵanda, syılastyqqa selkeý túse basta­maq. Myńdardyń, mıllıondardyń ishinen tańdaǵan adamyńnyń múlde basqa jan bolyp shyqqany da kóńildi qaldyra bastamaq. Mundaı juptardyń túptiń túbinde ajyras­paýyna eshkim kepildik bere almaıdy. Bul, endi, máseleniń psıhologııalyq qyr­lary. Sol sııaqty, ótken jyly Almaty qala­synda Qazaqstan musylmandary dinı basqar­masy janyndaǵy Ǵulamalar keńesinde de ajyrasýǵa baılanysty arnaıy sheshim shy­ǵarylǵan bolatyn. Sharıǵatta talaq etý bıligi er kisige be­rilgen. Alaıda, belgili bir sebepter ne­gizinde áıeldiń qazıǵa shaǵymdanýy ar­qyly da erinen ajyrasýyna ruqsat beriledi. Áıeldiń nemese týystarynyń qazıǵa júgine otyryp, erinen mynadaı jaǵdaılarda ajyrasýyna quqyǵy bar: 1. Kúıeýi belsizdik, SPID sekildi aıyqpas qaterli dertke shaldyqqanda; 2. Eri áıeline nápaqa taýyp bere almaǵan jaǵdaıda; 3. Kúıeýi otbasyn sebepsiz uzaq merzimge tas­tap ketken jaǵdaıda; 4. Eri áıelin udaıy denesine iz qaldyratyndaı uryp-soǵatyn bolsa; 5. Eri tórt aı nemese odan da kóp ýaqyt áıeline jaqyndamaýǵa ant iship, sol ýaqyt aralyǵynda múldem jaqyndamaıtyn bolsa; 6. Eri áıelin «zına jasady» dep nemese «mynaý meniń balam emes» dep aıyptap, is qazıdyń quzyrynda qaralyp, qazı bir-birine laǵinet aıtqyzǵanda; 7. Eri áıelin qaraýsyz qaldyryp, áıeline talaq bermesten sebepsiz uzaq ýaqyt áýrelese. Mine, osyndaı jaǵdaılar negizinde qazıǵa áıel nemese týystary shaǵymdanǵan kezde qazı erli-zaıyptylardyń isine aralasyp, máseleniń anyq-qanyǵyna kóz jetkizgen soń sheshim shyǵarady. Eki jaqtyń týys­tary erli-zaıyptylardy tatýlastyra almaǵan jaǵdaıda ǵana qazıǵa júginedi. «Qazı qyzmetin QMDB Sharıǵat jáne pátýa bólimi atqarady», delingen pátýada. Ne desek te, ajyrasý – ózin ózi jep bitken jubaılyq ómirdiń márege jetýi dep bilińiz. Ajyrasýdyń janǵa jara salmaıtyny sırek. Qyzǵanyshtyń uıasy – kúdik ...Birde ulan-ǵaıyr elimizdiń kelesi bir buryshyna poıyzben barýǵa týra kelgeni. Temirjol kóligi júrýge taıaǵansha kýpedegi kórshilerdiń tórt kózi túgel jınaldy. Sońǵy bolyp súırikteı sulý qyz keldi. Jer sypyrǵan uzyn hıdjaby qolaısyzdyq týdyratyn bolar, júkterimen artynyp-tartynyp áreń kirdi. Uıaly telefonymen tynymsyz bireýge esep berip jatyr. Ja­bylyp sómkelerin jaıǵastyra qoıdyq. Poıyz jyljyǵanda ol da aınalasyndaǵy kórshilerge durystap qarap shyǵyp, tereń kúrsinip qoıdy. Kelesi stansaǵa deıin kezegimizben jol kıimimizdi aýystyryp aldyq. Hıdjab kı­­gen qyz da sólpeńdegen kıimin sypyryp tastaǵanda astynan qulyn denesine ja­bysqan qara trıko men qara keýdeshe shyǵa keldi. Quddy bir bıge daıyndalýǵa jınalǵan balerına sııaqty. Qyzyqtyń kókesi sálden keıin bastaldy. Hıdjab kıgen qyzymyz kelinshek bolyp shyqty. Telefonǵa tynym joq. Sát saıyn ar jaǵyndaǵy adamǵa esep beredi. Qasymda óńsheń áıel adamdar degenge senbegen soń, uıaly telefonmen álgi adammen birtindep tanysyp shyǵýǵa májbúr boldyq. Álgi adam kelesi stansada taǵy habarlasqanda ózin emshimin dep tanystyrǵan apaǵa telefon berýdi surady. Áıelimniń ústinde hıdjaby bar ma, basqa adamdarmen sóılesip júrgen joq pa, tambýrǵa jıi shyǵama degendeı suraqtardyń astyna aldy. Kelesi habarlasqanda: «Qudaıdyń jolynda júrgen adamsyz, meni aldamaýyńyz kerek» dep taǵy da shegelep qoıdy. Osylaısha bir jarym táýlik boıy áıeli dittegen je­rine jetkenshe qadaǵalaýmen boldy. Osy­nyń bárin baqylap otyrǵan kekse sýdıa óziniń ómir boıy azamattyq istermen aınalysqanyn, ajyrasýǵa kóbinese ene men kelinniń arazdyǵy men qyzǵanysh sebep bolatynyn alǵa tartty. – Bóten erkektiń betine qaramaımyn, kúlip qarasam – bitti, kózine shóp salǵannan beter astan-kesteńimdi shyǵarady, – dedi álgi kelinshek. – Qaraǵym, qyzǵanyshtyń ártúrli formalary bolady. Bir-birine senbegen adam túbinde ajyrasyp tynady. Men shyn má­ninde nekege qııanat jasamaǵandardy qyz­ǵanysh ajyrastyrǵanyna talaı kýá bolǵan adammyn, – dedi sýdıa da oıǵa shomyp. Rasynda da, qyzǵanyshtyń da túr-túri bolady eken. Bireýler jubaıyna degen qyzǵanyshyn aıǵaı-shýmen, urys-talaspen, oıynda júrgen barlyq kúdigimen aqtaryp bildirse, ekinshi bireýler kúmánin jyldar boıy ishine jınaı beredi. О́kpesi, qyzǵanyshy men kúdigi óse kele, qaraptan qarap esh dálelsiz-aq jaryn jek kóre bastaıdy. Basqa bireýi bar shyǵar degen oı osyǵan sendirip, súıgenin tastap júre beredi. Al ony shyn máninde jaqsy kórgen, kóńili qalmaǵan ekinshi jartysy ekeýiniń aıyrylysýynyń túpki mánin ómir boıy bilmeı ótýi de ǵajap emes. Máselen, buryn psıhologtar erkekterge qaraǵanda, áıel adamdar áldeqaıda qyzǵanshaq dep eseptep kelgen. О́ıtkeni, otbasynda, oshaq qasynda otyratyn áıel jumystan keshigip kelgen kúıeýlerin qyzǵanyp, urys-keristi birinshi bastaıtyn. Al búgingi ómirdiń shyndyǵy basqaraq. Sol sııaqty, er-azamattar jarynyń nekege deıingi qyltyń-syltyńyn esh keshire almaıtyn bolsa, áıel adamdar kúıeýiniń boıdaq kezindegi seri júristerine kóz juma qaraıdy dep eseptelinedi. Biraq, qyzǵanshaq adamdar ekinshi jartysynyń burynǵy mahabbattaryn betine basyp otyrýdy esh umytpaq emes. Qıt etse kelmeske ketken kúnderdi eske salyp, urys shyǵaryp otyrýdy ádetke aınaldyrady. Sondyqtan da kóp nekeniń túbine jetken qyzǵanysh dep bilińiz. Tipti, otbasynyń oıranyn shyǵaryp, ajyrastyrýǵa aparmasa da, talaı júıkelerdi juqartyp, ómirlerdi qysqartatyn da – qyzǵanysh. Jarynyń júrgen izin ańdyp, óziniń jeke múlki sııaqty, kózinen tasa qylmaı, barynsha ózgelermen aralastyrmaýǵa kúsh salý – Alla jaratqan árbir adamǵa aýanyń ózin syǵymdap juttyrǵanmen birdeı emes pe?! Zamandastarymen, kórshilermen aralas­tyrmaı, qala berdi, týysqandaryna jolatpaı, jartysyn bılep-tósteýge, tek óz yrqyna kóndirýge tyrysýdyń mahabbatqa eshqandaı qatysy joq. Mundaı adamdardyń áıeliniń, ıakı kúıeýiniń kózge shóp salý degen túk nıeti bolmaýy múmkin. Alaıda, qyz­ǵanysh dertine shaldyqqan adam kún saıyn ilik izdep, birdeńeni dáleldemek bolyp, tergep-tekserýdi doǵarmaıdy. Bitpeıtin de qoımaıtyn kúdik pen tekserýden qutylý úshin áıel baıǵus azar da bezer bolyp aqtalyp jatqany. Eshteńe bolmaǵandyǵyn, alańdaýǵa sebep joq ekenin logıkalyq turǵyda dáleldep, túsindirmek bolsa, basy odan da ármen bálege qalady. Qyzǵanshaq adam munyń bárin bolǵan iske aqtalý dep qabyldaıdy. Jazýshy Prosper Merımenniń «Kar­men» povesiniń jelisimen qoıylatyn «Kar­­mensıta» spektaklinde sáýegeı syǵan kem­piriniń: «Súıgenińdi qyzǵanyshpen sýar­sań, gú­liń seniń tikenek bop ósedi», dep zarlaıtyny bar ǵoı. Sol spektaklde bir qyzǵanysh talaı adam­dy jer jastandyrady. Tipti, ajal qush­tyrmaǵan kúnniń ózinde, kóp nekeniń túbine qyzǵanysh jetken. Al qyzǵanyshtyń uıasy – kúdik! Erkek aıbatty bolmaı, qatyn uıatty bolmaıdy Adamnyń jaqsysyn ıt pen bala sezetini sııaqty, áıelder de qandaı azamatqa baǵyný kerektigin sózsiz biledi. «Qyz kezinde bári jaqsy, jaman qatyn qaıdan shyǵady?». Jaman qatyn – jaman baıdan shyǵady! «Eger menen týǵan ul óz áıeline asqar taý­daı pana bola bilse – onda ol meniń maq­ta­nyshym! Demek, men jaqsy azamat ósirdim. Al qandaı bala ósirgenimdi meniń qarttyq sha­ǵym kórsetedi», deıtin altyn sózdi analar bar. Biraq, bul jerde basty kiltıpan – er-aza­mattardyń ózin ózi syılata bilýinde. Isimen, mysymen otbasyn baǵyndyrýynda bolyp tur. Jalpy, qyz-kelinshekter qandaı erkekke baǵynady ózi? Osy suraqtyń tóńi­reginde otyz kún oılanyp, qyryq kún tol­ǵanyp jatpaı-aq, aınalańyzǵa zer salyp qa­rap kórińizshi. Aǵaıyndaryńyzdyń, dos-jarandaryńyzdyń ómirine úńilińiz. Áıelin qabaǵymen ustaıtyn úıdiń azamaty qandaı bolady ózi? Myna jerdiń betinde áıelden qý halyq joq. Mahabbatymen ózine pana bola biletin, asyrap saqtaıtyn, týyp bergen balalaryna joqtyq kórsetpeıtin kúıeýden ólse de aıyrylmaq emes. Áıel adamda analyq túısik damyǵan. Esi durys sheshe birinshi kezekte ishinen shyqqan perzentteriniń qamyn oılaıdy. Bolashaǵy ne bolatynyn arnaıy jos­parlamasa da, sol biz aıtqan túısikpen aqyl toqtatpaǵan boıjetkenderdiń ózi keıde sanaly jáne sanasyz túrde tabysker azamattyń eteginen ustaýǵa tyrysady. Áıelde ulttyq ınstınkten góri, analyq ınstınk basym. Sondyqtan da keıde qaragóz qyzdarymyz jylatpaıtynyna kózi jetse, jatjurttyqtyń da eteginen ustap kete beredi. Biraq, osynyń bárine qaramaı, az sóılep, kóp is tyndyratyn, maltabar, aınalasyna syıly azamattardyń keıde óz oshaǵynyń basynda qadiri bolmaıtyn jaıttar da kezdesip jatsa, onda ne bolmaq? О́mirdiń mundaı mysaldary da bar. Azamattyń qadirin bilmeıtin shaıpaýdan, eriniń abyroıyn oılamaıtyn minezsiz áıelderden de qashyp qutyla almaı júrgen jigitter qanshama? «Er adam Allanyń tyıym­darynyń sheńberinen shyq­qan kúni áıelinen minez shyǵady», deıtin hadısti umytpaıyq! О́ıtkeni, áıel de adamnyń balasy. Satqyn­dyqty keshirmeıdi. Er-azamatynyń jeńil júrisin keshirmeıdi. Áıel de adamnyń balasy, qorlaǵandy keshirmeıdi. Bóten adamǵa da aıtýǵa bolmaıtyn boqtyq, bylapyt sózderdiń ózine aıtylǵanyn keshirmeıdi. Osy ara­da myna bir támsil es­ke túsedi. Bir kúni ustaz shákirtterinen: – Nege adam­dar daý­lasqanda daýys kóterip sóı­leıdi? – dep surady. – Sebebi, adam urysqanda sabyrdan aıyrylady, – dedi bir shákirti. – En­de­she, nege adam dál qa­synda tursa da aıqaılaıdy? – dep qaıta surady ustaz. – Jáı sóı­lese bolmaı ma? Nege ashýlan­ǵan adam daýsyn kóte­redi? Aqyrynda, ózi bylaı túsindirip­ti: «Adamdardyń bir-birinen kóńili qalǵanda, ashýlanyp ursady. Bul mezette júrekter alystaıdy. Sol araqashyqtyqta jaqyndaý úshin, bir-birin estý úshin, daýys­taryn kóterip sóıleýge májbúr bolady. Ǵashyqtardy mysalǵa alaıyq. Ǵa­shyqtar daýystaryn kótermeıdi, kerisinshe jaı daýyspen sóılesedi. Sebebi, olardyń júrekteri jaqyn, arada qashyqtyq joq. Adam ǵashyqtyqtyń tereńine boılaǵan saıyn sybyrǵa kóshedi. Mahabbat laýlaıdy. Aqyrynda, tipti, sybyrlasýdyń da qa­jettiligi bolmaıdy. Olar bir-birine qaraǵannan-aq ymmen túsinedi. Mundaı jaǵdaı shyn jaqsy kóretin adamdar arasynda bolady. Aıtpaǵym, tipti, daýlasqan jaǵdaıda da júrekteriń alystamasyn, arany odan ári alystatar sózder aıtpańdar. Sebebi, bir kúni aralaryń jaqyndasar jol da qalmaıtyndaı qashyqtyqqa deıin alystap ketýi múmkin». Bul – osy támsildegi ustazdyń sózi. Bizdiń aıtpaǵymyz, qarapaıymdylyq pen ar-uıat kimniń úıinde bolsa Alla sonyń úıinde. Nebir tamasha otbasylar bar. Áke­leri daýys kóterip, zirkildep jatpaıdy. Túzde isi berekeli, úıde bala-shaǵasyn me­ıi­rimimen úıirip otyrady. Ádemi bir ázilimen-aq áıelin zyr júgirtedi. Quddy bir Qudaı dersiń! Sondyqtan da erkektiń aıbaty – adal­dy­­ǵy, bir sózdiligi men jaýapkershiligi jáne ımany! Áıeldi eri emes, ary ustaıdy Árıne, osy kótergen máselege qatysty otbasylyq ınstıtýttarymen baılanysyp, bolmasa Qyzdar ýnıversıtetine habarlasyp, bolashaq ana, keleshekte ıbaly kelinshek bolatyn boıjetkenderimizdi qalaı tárbıelep jatqandyǵyna qatysty bastama, pikirlermen de bólispek bolǵanbyz. Ol oıdan da aınydyq. Adam óz otbasy, óz áke-sheshesinen almaǵan tárbıeni, te­ginde joq ımandylyqty bógdelerden boıyna sińirýi ekitalaı. Aýzy dýaly deıtin apalarymyzdyń da ne aıtary belgili. Aınalamyzǵa durystap zer salatyn bolsaq, kóp shańyraqty shaıqaltpaı, ym-dy­myn shyǵarmaı otyrǵan da áıel. Aýyrt­pashylyqtyń kóbi áıeldiń moınynda. Áıel­diń sabyry men aqylyna kóp dúnıe táýeldi. Buryn da solaı bolǵan, ári qaraı da solaı bola bermek. Biraq, bir shyndyq bar. Qyz balany kish­kene kúninen ıbaly, ımandy bolýǵa baýlý –búkil qoǵamnyń paryzy. «Qyzǵa qyryq úıden tıym», deıtin burynǵy zaman joq. Qazir ómirdiń ózgergeni sonshalyqty, óz balamyzdyń nemen aınalysyp júrgenin túgel baqylaý qıyn bolyp tur. Alaıda, boıjetkenderdiń kóbi sol er­kindikti durys túsinbeý arqyly óz baqytyn ózi baltalap jatqanyn bilmeıdi. Ashyq-sha­shyq júrý, ne bolsa sony aıtý, ishimdik iship-shegý zamana úrdisi dep biledi. Munda turǵan ne bar dep oılaıdy. Keıde jap-jaqsy qyzdar teris ádetterge eredi. Osydan keıin sen ózińniń jaqsy qyz ekenińdi dáleldep kór. Bul jáı jastyqtyń isi ekenin túsindirip al. Bári beker bolýy múmkin. Degenmen, qyz balaǵa qateliktiń bári de osy jerden bastalatyndyǵyn kishkene kúninen qulaǵyna quıa bergenimiz durys-aý. Eń bastysy, er balany da, qyz balany da baqytty bolýǵa, adam tanýǵa úıretý kerektigi kórinedi.  Aınash ESALI, «Egemen Qazaqstan» ALMATY