Hat qorjyn

OQYRMAN ...alǵys aıtady Jaqsydan – sharapat Aqtaý qalasyndaǵy «№14 jalpy bilim berý orta mektebi» kommýnaldyq memlekettik me­ke­­mesinde áleýmettik pedagog qyzmetin Aıgúl Beıbitova at­qaryp keledi. О́z isine úlken jaýapkershilikpen qaraǵan Aıgúl áleýmettik kómektiń aýqymyn qaıtip keńeıtsem dep, jergilikti mekemeler men kásipkerlerge hat arqyly shyǵyp, áleýmettik kó­mekke zárý balalarǵa qolushyn berýge shaqyrady. Osydan soń Aıgúl Izgýqyzynan hat alǵan kásipkerler ol shara­larǵa qatysýǵa nıetti ekendik­terin bildirip, habarlasady. «Ońdasynstroı» JShS dırektory B.Boranbaev 50 000 teńge kómek jáne 20 balaǵa tátti syılyq­taryn ákelip úlestirdi. «Obshepıt-Mangıstaý» JShS dırektory S.Qoıshybaeva 5 portfel jáne oqý quralyn qamtyǵan jalpy sommasy 25 000 teńge bere otyryp, barlyq balaǵa syılyq jasady. Al «Jamal-aı» JShS 16 oqýshyǵa mektep formasyn tigip berdi. Bıylǵy oqý jylynyń ózinde 196 602 teńge bıýdjet qarajatynan 27 balaǵa kıim úlestirildi. Bizdiń qazaq: «Jaqsynyń jaq­sylyǵyn aıt, nury tasysyn», deıdi. Men osy sharalardy uıymdastyrýǵa muryndyq bolyp júrgen mektebimizdiń bastaýysh synyp muǵalimi ári áleýmettik pedagogi Beıbitova Aıgúl Izgý­qyzynyń eńbegin erekshe rıza­shylyqpen ataǵym keledi. Bul atqarylyp otyrǵan is-sharalarǵa ata-analardyń da alǵysy sheksiz. Merýert ESBERGENOVA AQTAÝ ...pikir bildiredi Ibaly da ımandy bolsyn Juma-Nazar Somjúrektiń «Kelin ońbaı, qazaq ońbaıdy» atty maqalasyn oqyp shyǵyp, ómirden túıgenimdi jazyp otyrmyn. О́zim Shyǵys Qazaqstan oblysynyń qyzy bolsam, qazir Pavlodar oblysynyń ájesimin. Bóten el, bóten jer... Árkez ákemniń: «Qaıta shapqan jaý jaman, qaıta kelgen qyz jaman», degen máteli qaıta-qaıta oıǵa túsip, shydamdylyqqa, sabyrly bolýǵa tyrystym. Shańyraqty qalaı ustaý kerek? Ata-ene degen kimder? Osyn­daı tárbıeni joǵary synyptan bastap berse, qanekı. Qazirgi jastarda sabyr az, aýzyna ne tússe, sony aıta salady. «Anasyn kórip, qyzyn al», degen durys-aq. Ata-ájelerimizdiń adamgershiligin aıtyp taýysa almaspyn. Joqshylyqty bildirmeı jetim-jesirlerge jalǵyz sıy­rynyń sútin saýyp berip otyrdy. Osyny kózim kórdi, áke-sheshem sondaı adamdar edi. Qazirgi kelinder kelgenshe uıalady, balaly bolǵan soń dárejesi kóterilip, bılikti ózi ustaıdy. Oǵan ruqsat etpese, shalqaıyp balasyn kóterip júre beredi. Jóni kelse, úı-jaıdy óz atyna aýdaryp alady, kúıeýin úıden qýyp shyǵady. Osyndaılar joq pa? «Áıel erkektiń moıny» degen de durys. Biraq qazir – áıel ne aıtsa, erkek basyn shulǵı beretin zaman. «Otan – otbasynan bastalady» demekshi, qyzdarymyz ıbaly da ımandy bolýy úshin durys tárbıeleıik. Baqjamal AǴYMANQYZY Pavlodar oblysy ...úlgi tutady Aýylymyzdyń maqtanyshy Zamandasymyz Muhamedjan Luqbanov Reseıdiń Omby obly­synyń Esilkól aýdanyn­daǵy Grebeshkı aýylynda dúnıege kelgen. Alaıda, ata-babalarynyń kindik qany tamǵan týǵan me­kenine oralǵan Muhamedjan – búginde Soltústik Qazaqstan obly­synyń qurmetti azamaty, aýyl sharýashylyǵy salasynda talaı jyl abyroıly eńbek etip júrgen el aǵasy. «Luqbanov» JShS-in quryp, 90-jyldardyń qıyn kezeńinde jańa ekono­mıkalyq jaǵdaılarǵa tez beıim­delip, ózin bilgir, bastamashyl basshy retinde kórsete bildi. Eńbekqorlyǵy, talapshyldyǵy arqasynda aýdandaǵy tabysty sharýashylyq retinde tanyldy. Eginshilikpen ǵana shektelip qalmaı, asyl­ tuqymdy iri qara malyn ósirýdi qolǵa aldy. Oblystyq máslıhattyń depýtaty bola júrip, aýyldardaǵy áleýmettik salalar shyǵynynyń jartysyn jergilikti sharýashylyq, kásiporyndar óz moıyndaryna alý kerektigi týraly bastama kóterdi. Onyń bul patrıottyq bastamasy oblys kóleminde «50h50» degen atqa ıe bolyp, zor qoldaý tapty. Sózi men isi árqashan úıle­sim taýyp otyratyn Muhamed­jannyń demeýshiligimen Máde­nıet úıi qalpyna kelti­rildi. Orta mektep pen feld­sherlik-akýsherlik pýnkt ǵımarattarynyń jóndelýine, eldi mekenniń abattandyrylyp, tazartylýyna uıytqy boldy. Aramyzda osyndaı eńbekqor jannyń bar ekenin árqashan maqtanysh etemiz. Serǵazy JUMABAEV, aýdandyq ardagerler keńesiniń tóraǵasy Soltústik Qazaqstan oblysy, Aqjar aýdany ...saqtandyrady Qujattarǵa mán bergen durys 1987 jyly Chernobyl atom elektr stansasynyń eń qaýipti, aıryqsha aýmaǵynda – 4-shi energoblok ishinde bolǵan adamdar búginde saýsaqpen sanarlyqtaı. Solardyń biri ózim. Men jarty jylǵa jýyq ýaqyt osy jerde áskerı boryshymdy ótegen edim. Biz ol kezde ajal ýytyn shashqan 4-shi blok ishinde Reseıdiń, TMD-nyń basqa da elderinen kelgen azamattarmen jandy shúberekke túıip, apat zardaptaryn joıýǵa atsalystyq. Meniń bilýimshe, Reseıdegi «chernobyldyqtarǵa» qurmet ózgesheleý eken, al bizdiń elde jaǵdaı basqashalaý. Bizde: «Chernobyldiń qaı jerinde boldyń?» dep suraýdyń ornyna: «Chernobylda boldyń ba?» dep jalpylama suraı salady. Qazaqta «kúrishtiń arqasynda kúrmek sý ishedi», degen sóz bar. Máselen, «chernobyldyq» kóp azamattardyń qujattary durys emes. Solar Chernobylde boldym dep, Úkimetten járdemaqy alyp júr. Bul bireýdiń nápa­qa­syn qyzǵanǵandyq emes, ádildik bolsa degen tilek. Meniń­she, Cher­nobylde bolǵandardy áskerı bıletindegi resmı jazbaǵa qarap baǵalasa, áldeqaıda ádil bolar edi. Meırambek BAEKENOV QARAǴANDY ...súısinis tanytady Qyzǵaldaqpen qut keledi Bıyl Jetisý jerine de qyz­ǵaldaq qalyń ósti. Ásirese, Al­maty – О́skemen kúrejolynyń boıyndaǵy Jolaman jazyǵynda qyzǵaldaq tunyp tur. Quddy en dalany qyzyl boıaýǵa malyp alǵandaı úlpildegen jup-juqa jelbezegi jelmen terbelgende jan sezimin oıatady. Súısine de, qyzyǵa da qarap, ádemilik álemine enip, kólik tejeýishin qalaı basyp qalǵanyńyzdy bilmeı de qalasyz. Kelesi sátte sezim kiltin ashyp, sizdi elite, jan shýaǵyńyzǵa nur shash­qan qyzǵaldaqtardy aralap, kóńil hoshyńyz kóterilip júresiz. Qyzǵaldaqtyń taǵy bir ǵala­mattyǵyn Dımash ata – Dinmuhamed Qonaev baıqap Almatyda otyryp: «Bıyl Jo­laman jazyǵynda qyzǵaldaq qalaı ósipti?» dep suraǵanda, tunyp turǵandyǵyn, jaıqala jazyqty jaınatyp, bitik óskendigin estigende razy bolyp: «Halqym toq bolady eken», depti desedi el. Bul da qyzǵaldaqtar basqan dalanyń bir ǵalamattyǵyn kórsetpeı me?! Nurbol ÁLDIBAEV Almaty oblysy