Terakt bolýy múmkin ekenin eskertti
AQSh bıligi óz azamattaryna bıylǵy jazda Eýropada terrorlyq áreketter bolýy múmkin ekendigin eskertti jáne shabýyldar nysanasy Fransııada fýtboldan Eýropa birinshiligi ótetin kezde adamdar kóp jınalatyn oryndar bolýy yqtımal ekenin málimdedi.
Parıjde ótetin jáne bir aıǵa sozylatyn Eýropa birinshiligi 10 maýsymda bastalady. Oǵan eki mıllıonǵa jýyq adam barady degen boljam jasalyp otyr. AQSh-tyń memlekettik departamenti «Biz azamattarǵa Eýropada terakt bolýy qaýpi bar ekenin eskertemiz. Terrorlyq shabýyldar kópshilik sharalar ótetin oryndarda, meıramhanalar men bıznes ortalyqtarynda, qoǵamdyq kólikterde jasalýy múmkin», – dep málimdedi. Aıta keteıik, AQSh-tyń memlekettik departamenti osy tektes eskertýlerdi jıi jasap turady.
Habre ómir boıy túrmede otyrady
Senegalda arnaıy trıbýnal Chadtyń burynǵy prezıdenti Hıssen Habreni adamzatqa qarsy qylmys jasady dep aıyptap, ómir boıy túrmede otyrý jazasyna kesti.
Trıbýnal Habreni 1982-1990 jyldary bılikte bolǵanynda óziniń saıası básekelesterin azaptap óltirýge jaýapty dep tanydy. Eldiń quqyq qorǵaýshylarynyń keltirgen málimetterine qaraǵanda, burynǵy prezıdent 40 myńnan astam adamnyń ólimine kináli kórinedi. H.Habreniń bılik etken kezeńin synaıtyndar jasaǵan qylmysy úshin ony Pınochetpen teńeıdi. Ol sotta ózine taǵylǵan aıyptardy moıyndamady. Onyń endi 15 kún ishinde shyǵarylǵan úkimge shaǵymdanýǵa múmkindigi bar. Habreniń qurbany bolǵandardyń týystary men Chadtyń quqyq qorǵaýshylary ony Senegaldyń sotyna berýge 15 jyl boıy kúresip keldi. Al ol 1990 jyly memlekettik tóńkeristen keıin Senegalǵa qashyp ketken edi.
«Altyn poıyzdy» izdeý bastalady
Polshada ekinshi dúnıejúzilik soǵys kezinde iz-túzsiz joǵalǵan «altyn poıyzdy» izdeý jumystary osy maýsym aıynda bastalýy múmkin. Bul jóninde «Polska Times» gazeti jazdy.
Basylymnyń jazýynsha, qazyna izdeıtinder qazba jumystaryn bastaýǵa kóne eskertkishterdi qorǵaýmen aınalysatyn uıymnan ǵana ruqsat almaǵan. Tıisti qujat alynǵan soń, «altyn poıyzdy» qalǵan jer – Vroslav – Valbjıh temir jolynyń 65-shy shaqyrymynda izdeý jumystary bastalady. Jergilikti BAQ-tardyń aqparattaryna qaraǵanda, «altyn poıyz» dep baǵaly metaldar, altyn-kúmis, qarý-jaraq, sondaı-aq, muraǵattar men túrli óner týyndylaryn tasymaldaǵan uzyndyǵy 150 metrdeı bolatyn brondy gıtlerlik poıyzdy ataıdy. Burynǵy Breslaý qorǵanynan Valbjıhqa qaraı shyqqan poıyz iz-túzsiz joǵalyp ketken edi.
Qysqa qaıyryp aıtqanda:
Úndistannyń soltústigindegi Maharashtra shtatyndaǵy oq-dári qoımasynda bolǵan órt saldarynan 20-ǵa jýyq sarbaz qaza tapty. Adam ólimine soqtyrǵan órttiń shyǵý sebepteri tekserilip jatyr.
О́rttiń sońy oq-dárilerdiń jarylysyna ulasqan. Qoımaǵa jaqyndaý jerlerdegi eldi mekenderdiń bir myńnan astam turǵyny qaýipsiz jerge kóshirildi. Sońǵy jyldary bul elde oq-dáriler saqtalatyn qoımalarda órt shyǵý oqıǵasy jıirek oryn alatyn boldy. Mysaly, 2010 jyly Úndistannyń shyǵysyndaǵy iri qoımalardyń birinde bolǵan órt oq-dárilerdiń jarylysyna soqtyrǵan. Al 2000 jyly eldiń soltústik bóligindegi Bhartpýrdaǵy oq-dári qoımasynda shyqqan órt eki adamnyń ólimine sebep bolǵan edi. Odan kelgen shyǵyn kólemi 90 mıllıon teńgeni quraǵan bolatyn.
Quldyqta qansha adam ómir súredi?
AǴR agenttiginiń keltirgen málimetteri boıynsha, júrgizilgen zertteý álemde 45 mıllıon adamnyń qul retinde ustalyp otyrǵanyn kórsetken. Bul Ispanııa halqynyń sanyna teń keledi eken.
Zertteýdi avstralııalyq mıllıarder Endrıý Forrest osydan tórt jyl buryn qurǵan Walk Free Foundation uıymy júrgizipti. Onda osyǵan baılanysty 167 elden málimetter jınalǵan. Sońǵy jınalǵan esep boıynsha, qazirgi qoǵamda buǵan deıingi kórsetkishten 28 paıyzǵa kóp quldar bar ekendigi anyqtalǵan. Álemde quldar sany eń kóp el retinde Úndistan atalǵan. Bul elde 18,35 mıllıon adam quldyq jaǵdaıda ómir súretin sııaqty. Zertteý barysy kórsetkendeı, ekinshi orynda Qytaı (3,39 mıllıon adam), odan keıin Pákistan (2,13 mıllıon adam), Bangladesh (1,53 mıllıon adam) jáne О́zbekstan (1,23 mıllıon adam) tur.
Reseı OPEK sammıtine shaqyrylmady
Reseı osy aptada Venada ótetin munaı eksporttaýshy elderdiń uıymy – OPEK-tiń jıynyna qatyspaıdy jáne budan bylaı álemdegi munaı óndirisin azaıtýǵa tyryspaıdy.
Eldiń energetıka mınıstri Aleksandr Novaktyń reseılik jýrnalısterge bergen suhbatynda ol Reseı birneshe apta buryn ǵana munaı baǵasynyń odan ári arzandaýyn boldyrmaý úshin OPEK-pen munaı óndirýdi azaıtý týraly kelisim jasaýǵa tyrysqanyn aıtqan. Biraq, munaı baǵasy barreline 30 dollardan da arzandaǵan qańtar aıynan beri munaıdyń baǵasy ony kóptep óndirýshi elderdiń qandaıda bir shara qabyldamasa da, biraz kóterildi. «Qazir munaı baǵasy qalpyna kele bastaǵanyn kórip otyrmyz, – dedi Aleksandr Novak suhbatynda. – Osy jyldyń basyndaǵy jaǵdaımen salystyrǵanda, bul másele qazir ózekti emes». Al energetıka mınıstriniń orynbasary Anatolıı Iаnovskıı Reseı OPEK sammıtine shaqyrylmaǵanyn málimdedi.
Internet materıaldary negizinde ázirlendi
AQSh bıligi óz azamattaryna bıylǵy jazda Eýropada terrorlyq áreketter bolýy múmkin ekendigin eskertti jáne shabýyldar nysanasy Fransııada fýtboldan Eýropa birinshiligi ótetin kezde adamdar kóp jınalatyn oryndar bolýy yqtımal ekenin málimdedi.
Parıjde ótetin jáne bir aıǵa sozylatyn Eýropa birinshiligi 10 maýsymda bastalady. Oǵan eki mıllıonǵa jýyq adam barady degen boljam jasalyp otyr. AQSh-tyń memlekettik departamenti «Biz azamattarǵa Eýropada terakt bolýy qaýpi bar ekenin eskertemiz. Terrorlyq shabýyldar kópshilik sharalar ótetin oryndarda, meıramhanalar men bıznes ortalyqtarynda, qoǵamdyq kólikterde jasalýy múmkin», – dep málimdedi. Aıta keteıik, AQSh-tyń memlekettik departamenti osy tektes eskertýlerdi jıi jasap turady.
Habre ómir boıy túrmede otyrady
Senegalda arnaıy trıbýnal Chadtyń burynǵy prezıdenti Hıssen Habreni adamzatqa qarsy qylmys jasady dep aıyptap, ómir boıy túrmede otyrý jazasyna kesti.
Trıbýnal Habreni 1982-1990 jyldary bılikte bolǵanynda óziniń saıası básekelesterin azaptap óltirýge jaýapty dep tanydy. Eldiń quqyq qorǵaýshylarynyń keltirgen málimetterine qaraǵanda, burynǵy prezıdent 40 myńnan astam adamnyń ólimine kináli kórinedi. H.Habreniń bılik etken kezeńin synaıtyndar jasaǵan qylmysy úshin ony Pınochetpen teńeıdi. Ol sotta ózine taǵylǵan aıyptardy moıyndamady. Onyń endi 15 kún ishinde shyǵarylǵan úkimge shaǵymdanýǵa múmkindigi bar. Habreniń qurbany bolǵandardyń týystary men Chadtyń quqyq qorǵaýshylary ony Senegaldyń sotyna berýge 15 jyl boıy kúresip keldi. Al ol 1990 jyly memlekettik tóńkeristen keıin Senegalǵa qashyp ketken edi.
«Altyn poıyzdy» izdeý bastalady
Polshada ekinshi dúnıejúzilik soǵys kezinde iz-túzsiz joǵalǵan «altyn poıyzdy» izdeý jumystary osy maýsym aıynda bastalýy múmkin. Bul jóninde «Polska Times» gazeti jazdy.
Basylymnyń jazýynsha, qazyna izdeıtinder qazba jumystaryn bastaýǵa kóne eskertkishterdi qorǵaýmen aınalysatyn uıymnan ǵana ruqsat almaǵan. Tıisti qujat alynǵan soń, «altyn poıyzdy» qalǵan jer – Vroslav – Valbjıh temir jolynyń 65-shy shaqyrymynda izdeý jumystary bastalady. Jergilikti BAQ-tardyń aqparattaryna qaraǵanda, «altyn poıyz» dep baǵaly metaldar, altyn-kúmis, qarý-jaraq, sondaı-aq, muraǵattar men túrli óner týyndylaryn tasymaldaǵan uzyndyǵy 150 metrdeı bolatyn brondy gıtlerlik poıyzdy ataıdy. Burynǵy Breslaý qorǵanynan Valbjıhqa qaraı shyqqan poıyz iz-túzsiz joǵalyp ketken edi.
Qysqa qaıyryp aıtqanda:
- Parıj bıligi 1997 jylǵa deıingi shyǵarylǵan avtokólikterdiń jumys kúnderi qala ortalyǵynda júrýine tyıym saldy. Sondaı-aq, qalanyń ortalyq bóligine 2000 jylǵa deıingi motosıklderdiń de kirýine bolmaıdy. Bul qalanyń ekologııasyn edáýir jaqsartýǵa múmkindik bermek.
- Tegi Sıýı atalatyn qytaılyq jasóspirim qaıyrshylyq ómirden «baqyt izdep» ushaqtyń júk saqtalatyn bóligine jasyrynyp, Shanhaıdan Dýbaıǵa ushyp kelgen. Munda ol 9,5 saǵat otyrǵan.
- О́tken jyly túrli qarjylyq alaıaqtyq jasaý saldarynan Eýroodaq bıýdjetine 888 mıllıon eýro shyǵyn kelipti. Shyǵynnyń kóp bóligin Shyǵys Eýropa elderinde tirkelgen kompanııalar keltirgen sııaqty.
- Italııanyń polısııasy mıgranttardy zańsyz tasymaldady degen kúdikpen 16 adamdy tutqyndady. Operasııa 28 mamyrda 884 mıgrantty aralda túsirgen derek boıynsha júzege asyrylǵan.
Úndistannyń soltústigindegi Maharashtra shtatyndaǵy oq-dári qoımasynda bolǵan órt saldarynan 20-ǵa jýyq sarbaz qaza tapty. Adam ólimine soqtyrǵan órttiń shyǵý sebepteri tekserilip jatyr.
О́rttiń sońy oq-dárilerdiń jarylysyna ulasqan. Qoımaǵa jaqyndaý jerlerdegi eldi mekenderdiń bir myńnan astam turǵyny qaýipsiz jerge kóshirildi. Sońǵy jyldary bul elde oq-dáriler saqtalatyn qoımalarda órt shyǵý oqıǵasy jıirek oryn alatyn boldy. Mysaly, 2010 jyly Úndistannyń shyǵysyndaǵy iri qoımalardyń birinde bolǵan órt oq-dárilerdiń jarylysyna soqtyrǵan. Al 2000 jyly eldiń soltústik bóligindegi Bhartpýrdaǵy oq-dári qoımasynda shyqqan órt eki adamnyń ólimine sebep bolǵan edi. Odan kelgen shyǵyn kólemi 90 mıllıon teńgeni quraǵan bolatyn.
Quldyqta qansha adam ómir súredi?
AǴR agenttiginiń keltirgen málimetteri boıynsha, júrgizilgen zertteý álemde 45 mıllıon adamnyń qul retinde ustalyp otyrǵanyn kórsetken. Bul Ispanııa halqynyń sanyna teń keledi eken.
Zertteýdi avstralııalyq mıllıarder Endrıý Forrest osydan tórt jyl buryn qurǵan Walk Free Foundation uıymy júrgizipti. Onda osyǵan baılanysty 167 elden málimetter jınalǵan. Sońǵy jınalǵan esep boıynsha, qazirgi qoǵamda buǵan deıingi kórsetkishten 28 paıyzǵa kóp quldar bar ekendigi anyqtalǵan. Álemde quldar sany eń kóp el retinde Úndistan atalǵan. Bul elde 18,35 mıllıon adam quldyq jaǵdaıda ómir súretin sııaqty. Zertteý barysy kórsetkendeı, ekinshi orynda Qytaı (3,39 mıllıon adam), odan keıin Pákistan (2,13 mıllıon adam), Bangladesh (1,53 mıllıon adam) jáne О́zbekstan (1,23 mıllıon adam) tur.
Reseı OPEK sammıtine shaqyrylmady
Reseı osy aptada Venada ótetin munaı eksporttaýshy elderdiń uıymy – OPEK-tiń jıynyna qatyspaıdy jáne budan bylaı álemdegi munaı óndirisin azaıtýǵa tyryspaıdy.
Eldiń energetıka mınıstri Aleksandr Novaktyń reseılik jýrnalısterge bergen suhbatynda ol Reseı birneshe apta buryn ǵana munaı baǵasynyń odan ári arzandaýyn boldyrmaý úshin OPEK-pen munaı óndirýdi azaıtý týraly kelisim jasaýǵa tyrysqanyn aıtqan. Biraq, munaı baǵasy barreline 30 dollardan da arzandaǵan qańtar aıynan beri munaıdyń baǵasy ony kóptep óndirýshi elderdiń qandaıda bir shara qabyldamasa da, biraz kóterildi. «Qazir munaı baǵasy qalpyna kele bastaǵanyn kórip otyrmyz, – dedi Aleksandr Novak suhbatynda. – Osy jyldyń basyndaǵy jaǵdaımen salystyrǵanda, bul másele qazir ózekti emes». Al energetıka mınıstriniń orynbasary Anatolıı Iаnovskıı Reseı OPEK sammıtine shaqyrylmaǵanyn málimdedi.
Internet materıaldary negizinde ázirlendi
