«Qazaq Artegi»

qalyptasyp keledi Jyldyń úsh mezgilinde bilim alyp, tárbıe úırenip, jadyrap jaz kelgende demalysqa shyǵatyn oqýshylarǵa jaǵdaı jasaý bas­ty paryz desek, osyny bıik dáre­jede atqaryp kele jatqan, qazirdiń ózinde «Qazaq Artegi» degen atqa ıe bola bastaǵan, Arqa tósindegi altyn túıme sekildi ul men qyzdyń kózaıymyna aı­nalǵan, aınalasy kóz tartatyn Býrabaıdaǵy jyl boıy jumys isteıtin «Baldáýren» kesheni der edik. Bul keshen Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń tikeleı qoldaýymen «Artek» halyqaralyq balalar ortalyǵy negizinde 2002 jyly ashylyp, jumys istep kele jatyr. El dáýleti artyp, áýleti ósken tusta balalardy saýyq­tyrý ortaly­ǵyna suranys kún ótken saıyn arta beretini anyq. Táýelsiz eldiń urpaǵy bir baryp kórsem dep ar­mandaıtyn ulttyq artek qa­lyptastyrý kerektigin ke­zinde «Egemen Qazaqstan» gazeti kóterip, aýasy tunyq, sýy taza Ota­nymyzdyń barlyq óńir­lerinen «Baldáý­renniń» bólim­shelerin ashý jóninde má­sele qozǵaǵan edi. Sol bólim­shelerden jasaqtalǵan úzdikterdi «Baldáýren» «Qazaq Artegine» jiberý týraly oıda alǵa tartylǵan. Ondaǵy súıengen baǵ­darymyz KSRO zamanyn­da­ǵy «Qyrym artegi» bolatyn. – «Baldáýren» jyl boıy 6 myń­nan asa oqýshylardyń demalýyna jaǵ­daı jasaıdy. Biz qazir tek óz Otanymyzdyń aıasynda qalyp qoımaı, álemdik deńgeıdegi balalar demalatyn ortalyqtarmen tyǵyz baılanys jasap kelemiz. Jaqsyny jatyrqamaı jetildire otyryp bıik deńgeıge jetkizý bas­ty baǵyt bolyp sanalady. Biz­diń keshende 2010 jyly 98 memleketti qamtyǵan 51-shi halyqaralyq ma­­tematıka olımpıadasy ótti. Ar­tegimizdiń jalpy aýmaǵy da mol. «Baldáýrenniń» aıasyn keńeıtip jatyrmyz. Mań­ǵystaý oblysynyń Ken­dirli óńirinen osydan eki jyl buryn bólimshesin ashqan edik. Qazir júıeli jumys jalǵasýda. Myń­daǵan bala jazǵy demalystaryn sonda ót­kizýde. Sondaı ıgi qadam ońtús­tik óńi­rinen de óz sheshimin tap­ty. Naqtylaı tússem, Al­maty oblysy Qapshaǵaı sý qoı­­­masynyń jaǵalaýyndaǵy «Altynemel» pansıonaty bazasynda bólimshemiz bıyldan bastap jumys isteı bastady. Osynyń bári Bilim jáne ǵylym mınıstrliginiń qoldaýymen jú­zege asyp jatqanyn aıta ketýge tıistimin, – degen edi dıdarlasý ústinde «Baldáýren» res­pýblıkalyq ǵylymı-ádis­temelik, saýyǵý jáne oqý-pedagogıkalyq uıymdastyrý ortalyǵynyń dırektory Muhıddın Tólepbaı. Jaqynda Qapshaǵaı qala­synyń soltústik jaǵalaýyna or­nalasqan «Altynemel» pan­sıonatyndaǵy «Baldáýren» ortalyǵynda bolǵan edik. Ta­bıǵaty tamasha, Qapshaǵaıdyń ja­quty sanalatyn Ile óze­niniń sýymen kórkem astasyp jatqan ortalyq árli de ádemi. Qumdy jaǵalaý, mól­dir taza sý, kún nurymen ajary ashyl­ǵan alýan túrli basseınder, aınalasyndaǵy jupar ıisi ań­qyǵan gúlzarlar erekshe este qalady. Eńseli ǵımarattar ishine qoıylǵan jı­hazdar, balalardyń densaýlyǵyna qyzmet kórsetetin emdeý kesheni, kún bultty kúnderi sýǵa túsetin úı ishi basseınderi – bári de jarasym tapqan. – Bizdiń ortalyqqa balalaryn jibergen ata-analar ýaıym­damasada bolady. De­ma­lýyna, densaýlyǵyna qajet bar­­lyq múmkindikter qara­s­ty­rylǵan. Olarmen ju­mys is­teıtin «Jastar» peda­gogı­kalyq tobynyń qyz-jigit­teri men ustazdar qaýymy qyz­metke kon­kýrspen alynǵan, – degen or­talyq dırektory Birlik Bar­jaq­symov lagerdiń ju­my­symen jan-jaqty tanystyryp shyqty. Onyń aıtýynsha, balalarmen birge ata-analardyń da demalýyna bolady eken. Lager tóńiregi, keshen ishi – bárine de baqylaý tetikteri, sol sekildi kún ystyqta qosatyn ár bólmege sýytqyshtar qoıylǵan. Lagerdiń jumysy Bilim jáne ǵylym mınıstrligi, ózge de tıisti oryn­dardyń baqylaýynda ekenin eske saldy. Jańadan is bastaǵan «Baldáýren» ortalyǵy tek qana jaz aıynda jumys istep qoımaı, ózge maýsymdarda da qyz­metin jal­ǵastyra bermek nıette. Qazirdiń ózinde bul keshende 100-ge tarta bala demalyp jatsa, aldaǵy ýaqytta kórsetkish kóbeıetini anyq. Keler jyly bir aýysymda 500-600-ge deıin oqýshy demalady degen baǵyt-baǵdar aıqyndalyp qoıǵan. Al odan keıingi kezeńde múmkindigi shekteýli balalardyń ári oqyp, ári demalýyna jaǵdaı jasalmaq. Sonymen qatar, túrli festıvalder, oqý konkýrstaryn, sporttyq jarystardy ótkizý de negizgi nysanada eken. Árıne, alda turǵan min­det­ter de az emes. Sonyń bas­ty­sy dep orta­­lyqqa kelgen oqý­­shylardyń arasyndaǵy talantty, daryndy ul men qyzdy Býrabaıǵa saparlatý jaıyn da qarastyramyz. Bizdiń osyndaı izdenisterimizge keń-baıtaq Ota­­­ny­myzdyń ózge óńir­leri de atsalysyp, balalar­dyń de­malýyna yńǵaıly degen tabı­ǵaty kelisti, aýa raıy jaıly taý baýraılarynan, ózen-kól ja­ǵalaýlarynan, bastaý, b­u­laq mań­darynan, ult­tyq qun­dy­lyqtar molynan shoǵyr­lanǵan qut mekenderden artek bólim­shesin ashýǵa múmkindik ja­sap jatsa, nur ústine nur bo­lar edi, – deıdi keshen basshylary. Shynynda, táýelsiz eldiń urpaǵy talpynatyn, bir kórsem, barsam dep armandaıtyn, demalyp júrgende dostar taýyp, solarmen baýyrlasyp ketsem degen ul men qyzǵa qajet osyndaı ıgilikti is qanatyn jaıyp, órisin keńeıtse, órkendi is bolary anyq. Bul búgingi jastyń óresin ósirse, keler urpaqtyń armanyn asqaqtatary anyq. Súleımen MÁMET, «Egemen Qazaqstan» Almaty oblysy