Fransııa bas júlde úshin talasady

Burnaǵy kúni túnde Fransııada ótip jatqan fýtboldan Eýropa chempıonatynyń fınaldyq matchyna qatysatyn ekinshi quramanyń aty belgili boldy. Mundaı qurmetke Germanııany 2:0 esebimen jeńip ketken Fransııa komandasy ıe boldy. Sóıtip, jartylaı fınaldyq eki kezdesý birdeı eseppen aıaqtaldy. Fransýzdar sapyndaǵy Antýan Grızmann bul oıynda óz jamaǵatynyń eki dobynyń da avtory atanyp, birinshilikte soqqan goldary sanyn 6-ǵa jetkizdi. Ekinshi jartylaı fınaldyq oıyn oınalar aldynda onyń qorytyndy nátıjesi jaıynda alýan túrli pikirler aıtyldy. Sonyń ishinde bul joly alań ıeleriniń baryn salatynyn aıtyp, matchtyń nátıjesine alańdaýshylyq bildirgen Germanııa quramasynyń bas jattyqtyrýshysy Ioahım Lıovtiń oıy da boldy. Degenmen, sarapshylardyń basym bóligi nemisterdiń mereıleri ústem shyǵatynyna onshalyqty kóp kúmán keltire almap edi. Qazir mamandar fınaldyq match sal­maǵyn arqalaǵan kezdesý retinde baǵalaǵan bul ushyrasýǵa komandalar birdeı derlik oıyndar nátıjelerimen keldi. Aıtalyq, Germanııa topta Ýkraınany (2:0), Soltústik Irlandııany (1:0) utyp, Polshamen teń túsip (0:0), 1/8 fınalda Slovakııany jeńse (3:0), 1/4 fınalda Italııamen ıtjyǵys túskennen keıin (1:1) penaltı serııasynda 6:5 esebimen alǵa shyǵyp edi. Fransııanyń úlesine toptaǵy Rýmynııany (2:1), Albanııany (2:0) tize búktirip, Shveısarııamen tepe-teń (0:0) túsý, sosyn 1/8 fınalda Irlandııany (2:1), 1/4 fınalda Islandııany (5:2) jeńý tıdi. Eki komanda kúni búginge deıin bir-birlerimen 13 ret ushyrassa, sonyń 7-inde fransýz, 4-inde nemis jasaqtary utyp, 2 kezdesý beıbit bitken. Bul oıyndardyń 2014 jylǵy 4 shildede álem chempıonaty shırek fınalyndaǵy shaıqasynan basqasy túgel joldastyq kezdesýler bolyp shyqty. Sol matchta nemister 1:0 esebimen utyp shyqsa, eń sońynan ótken 2015 jylǵy 13 qarasha kúngi joldastyq kezdesýde fransýzdar 2:0 etip jeńip ketken bolatyn. Endi naqty esepti kezdesýge kelsek, onda almandar jaǵynyń problemalary kópteý kórindi. Fransýzdar bapkeri Dıde Desham sonyń aldynda Islandııa jamaǵatyn talqandap shyqqan quramǵa ózgertý engize qoıǵan joq. Al úsh birdeı negizgi oıynshysy alańǵa shyǵa almaıtyn bolǵandyqtan, Ioahım Lıovke biraz bas qatyrýǵa týra keldi. Onyń oılana kelip tapqany munyń aldyndaǵy úsh qorǵaýshymen oınaý júıesinen bas tartyp, qorǵanys shebin tórt oıynshymen jasaqtaý boldy. Osynyń syńaıynda shabýyldyń ótkir shebindegi jaraqat alyp qalǵan Marıo Gomestiń ornyna Tomas Mıýllerdi jyljytty. Alań ortasyndaǵy baılanystyrýshy jeliniń tizginin Bastıan Shvaınshtaıger men Emre Djan ustady. Match alań ıeleriniń qarqyndy shabýylymen bastaldy. Sol sátterde alań ıeleriniń basty «qarýy» – Antýan Grız­mann gol soǵýdyń múmkindigin jiberip aldy. Onyń qarsy qaqpa mańynda Blez Matıýıdımen birge jasaǵan shyr kóbelek sheńberin Manýel Noıber ǵana zalalsyzdandyryp úlgerdi. Osymen alǵashqy 10 mınýttyń ishindegi ekpin basylyp qaldy. Sol kezde baryp ózderiniń álem chempıondary ekenderi esterine túsken Germanııa qurama komandasynyń oıynshylary alǵa qaraı sholǵynshylyq joryqtarǵa den qoıa bastady. Osy tusta básekelesterimen betpe-bet kelgen Djan álsin-álsin olardan ústem shyǵyp turdy. Sol jartylaı qorǵaýshy aqyrynda Mıýllerdi qolaıly jerge shyǵaryp berdi. Biraq Tomas arqyrata atqan dobyn bar bolǵany qaqpanyń janynan ǵana jibere aldy. Kóp uzamaı osy «Eýronyń» bas­ty alystan soqqyshy Dımıtrı Paıe mergendigimen tanyla jazdady. Alaıda, onyń aıaǵynan zymyraı ushqan dop Noıerdi birden taýyp aldy. Buǵan artynsha Shvaınshtaıger qarsy jaýap qaıtardy. Onyń urǵan doby aldynan Ýgo Lorıs tabyla ketti. Al taım sońynda janjalǵa aparyp soqtyrǵan, nátıjesinde oıyn qorytyndysyna naqtylaı yqpaly bolǵan oqıǵa oryn aldy. Buryshtamadan Patrıs Evranyń tastaǵan dobyna talasta Shvaınshtaıger oǵan qolynyń ushy tıip ketkendeı boldy. Oıyn jalǵasa bergen. Biraq arada birer sekýnd ótkesin ıtalıan arbıtri Nıkola Rıssolı ony toqtatyp, «núkteni» kórsetti. Muny nemister óte aýyr qabyldady. Mesýt Ozıl dopty alyp, trıbýnaǵa qaraı atyp jiberdi. Penaltıdi soǵýdy óz mindetine alǵan Grızmann bolsa, Noıerdi bir jaqqa qulatyp, dopty ekinshi buryshqa top etkizdi. Ekinshi taımnyń basyn da fransýzdar nemisterge bere qoımady. Sol shabýyl ıininde Olıve Jırý óziniń aldyndaǵy Grızmannǵa dop jetkizip berdi. Al Antýannyń urǵan dobynyń jolynan Jerom Boateng tabyla qaldy. Oıyndy óz qoldaryna alýǵa umtylǵan nemister qanshama qatelikterge boı aldyra júrip, aqyrynda degenderine jetti. Biraq qaqpaǵa týra qaýip tóndirer soqqy joqqa tán. Germanııa quramasy munyń aldynda ıtalıandarmen oıyn kezinde bastan keshken daǵdarystaryna taǵy da uryna bastady. Olardyń soryna qaqpashy alańynda talaı qaýiptiń betin qaıtaryp kelgen Boateng osy kezde oılamaǵan jerden jaraqat alyp qalyp, alańnan ketýge májbúr boldy. Ony almastyrǵan Shkodran Mýstafı áriptesiniń ornyn baspaq turmaq, qaıta komandaǵa sor bolyp keldi. Oıynnyń 72-mınýtynda soǵylǵan ekinshi golda tap osy qorǵaýshynyń ólsheýsiz úlesi bar. Qaqpa alańy ishinde dál aldynda turǵan doptan aıyrylyp qalǵan ony Pol Pogba ádemi aldap ótti de, ortańǵy tusqa pas jóneltti. Dopqa bárinen buryn jetken Grızmann ony aıaǵynyń ushymen silteı salyp, qaqpanyń torynan bir-aq shyǵardy. 2:0 degen esep bul oıynda qorǵanys shebin shuryq-tesik etip alǵan «nemis mashınasyna» berilgen úkim ispettes. Germanııa oıynshylary budan keıin de jaǵdaıdy túzetpek bolyp qansha umtylǵandarymen, odan qısyndy qorytyndy shyǵara almady. Sebebi, olardyń oıynynda qarsylasyn tosyn áreketimen aldap túsiretin tyń taktıkalyq sheshimder bolǵan joq. 10 shilde kúni oınalatyn fınalda Fransııa – Portýgalııa kezdesedi. Serik PIRNAZAR, «Egemen Qazaqstan»