Qazaqstannyń saıası tarıhyna saıahat

Almatydaǵy Qazaq­stan Respýblıkasy Prezı­dentiniń Arhıvinde ashylǵan «Táýelsiz Qazaqstan tarı­hyndaǵy partııalyq qury­lys» atty tarıhı-qujat­tamalyq kórmege kelý­shiler sórege qoıylǵan sýret­ter­den halyq pen bılik arasyn­daǵy tyǵyz baıla­nys­tyń kýási ispetti áser aldy. – Saıası sharanyń ótýine «Saıa­sı partııalar týraly» Qazaq­stan Respýblıkasy Zańynyń qabyl­danýynyń 14 jyldyǵy sebepshi boldy. Táýelsiz Qazaqstannyń 25 jyldyq mereıtoıy men Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń Bes ıns­tı­týttyq reformasyn oryndaý boıyn­sha «100 naqty qadam» – Ult Jos­paryn júzege asyrý sheń­berin­de ótkizilip otyrǵan kórmege eli­mizge tanymal saıasatkerler men mem­leket qaıratkerleriniń, jas urpaq ókilderiniń jınalýy sonyń aıqyn dáleli, – dedi bizge ber­gen suhbatynda Prezıdent Ar­hıvi­­niń Jınaqtaý jáne qujat­ta­ma basqar­masynyń bas sarap­shy­sy Quralaı Qabdolova. Jurt­shy­lyq­qa kórmege qoıylǵan tarı­h­ı qujattardyń tarıhy týra­ly qysqasha baıanda­lyp, naq­t­y ári aıǵaqty túsinikteme­ler beril­di. Tarıhı qujattar leginiń ara­synda el Prezıdenti Nursultan Nazarbaevtyń 1999 jyly respýblıkalyq «Otan» (Otchızna) partııasy Ortalyq at­qarý apparatynyń bastaýysh par­tııa uıymynyń atyna ózin partııa mú­sheligine qabyldaýy týraly jaz­ǵan ótinishi, Halyq Qaharmany, ǵaryshker-ushqysh Talǵat Musa­baev­tyń Halyqaralyq ǵarysh stan­sasyndaǵy partııanyń týyn kótergen qyzyqty sýreti sııaqty basqa da mazmundy fotoderekter kelýshilerdiń nazaryn ózine eriksiz aýdartty. Búgingi taqyryptyń mazmunyn ashyp, tushyndyratyn derekti fılm kórsetildi. Qujattar tanystyrylymynan keıin Qazaqstan Respýblıkasy Pre­­zı­denti Arhıviniń dırektory, teh­­nıka ǵylymdarynyń doktory, pro­fes­sor Borıs Japarov sharaǵa jı­na­l­ǵan halyq aldynda bylaı dedi: – Qazaqstan Prezıdentiniń Arhıvi – Qazaqstannyń saıası tarı­hyn­yń arhıvi. Keńes zamanynda bul ǵıma­ratta partııa tarıhy ınstı­týty boldy. 1917 jyly Keńes dáýiri ornaǵannan bastap, keshegi ydyraǵanyna deıin­gi, Qazaq­stannyń 1991 jyly táýelsizdik alǵannan bastap, kúni búginge deıingi kezeńdi qamtıtyn saıası-tarıhı qujattardyń barlyǵy osynda saqtalǵan. Táýel­sizdik alǵan soń Qazaqstan kóp­par­tııalyq júıege kóshti. 25 jyl ishinde partııa qurylysynda qyrýar jumystar atqaryldy. On­daǵan partııalar quryldy. Olar­dyń árqaısysynyń tarıhy árqalaı bolyp qalyp­tas­ty. Demo­kra­tııalyq elde kóp­par­tııalyq júıeniń bolýy – zańdy qubylys. О́ıtkeni, kóppartııalyq júıe – halyq pen bılik arasyndaǵy altyn kópir. Sondyqtan kópshilik nazary­na usynylyp otyrǵan tarı­hı qujattarymyz tarıhı shy­naıy shejire dep oılaımyn. Kórmege «Nur Otan» par­tııa­­sy men onyń Tóraǵasy N.Á.Nazar­baev­tyń qyzmetine baı­lanysty fotoqujattar keńinen usy­ny­lyp­ty. Árbir saıası par­tııa­­lar­­dyń árbir kezeńderdegi je­tek­shi­­leri Ol­jas Súleımenov pen Ǵanı Qa­symov­tyń, Ánýar Álim­­janov pen Azat Perýashevtyń jáne bas­­qa­lary­nyń fotosýretteri men ta­rıhı qu­jat­tary kórmege ár berip turdy. Dóńgelek ústel basynda fılo­so­­fııa ǵylymdarynyń dok­tory Ábdimálik Nysanbaev, «Nur Otan» partııasy Almaty qalalyq fı­lıaly tóraǵasynyń orynbasary Juldyz Omarbekova, «Nur Otan» partııasynyń ardageri, Qazaqstan halqy Assambleıasynyń múshesi, fılosofııa ǵylymdarynyń dok­tory Qazaqbaı Qasymov, Qazaq­stan Respýblıkasy Prezı­denti janyndaǵy Qazaqstan stra­tegııa­lyq zertteýler ınstıtýtynyń Almaty bólimshesiniń jetekshisi, saıa­sattanýshy Mádına Nurǵalıeva jáne basqalary partııa tarıhyna baılanysty kókeıde júrgen pikir­lerin ortaǵa saldy, Qazaq­stan­daǵy partııa qurylysy tarıhyna baılanysty qyzyqty áńgime órbitti. Qazaqstan Respýblıkasy Pre­zı­denti Arhıviniń qorlarynan par­­tııalyq qurylys týraly arhıv­tik materıaldardyń kóbi jurt­shy­­lyq­tyń nazaryna alǵash ret usynyldy. Talǵat SÚIINBAI, «Egemen Qazaqstan» ALMATY Sýretti túsirgen avtor