Almatydaǵy azaly apta

Mine, taǵy bir jumys aptasy aıaqtalyp keledi... Apta... qalaı bastalyp edi? Almatylyqtardyń esinde bul kún «qaraly dúısenbi» bolyp saqtalyp qaldy. Bir sát eske alaıyqshy... Tańǵy saǵat 10.00. Ádettegi jumys kúni. Ádettegi tir­shilik. Ádettegideı «eldiń al­dynda júretin» saıttarǵa ara-tura is arasynda bir úńilip qoıa­tyn ádetimiz bar. Tengrinews.kz-den «Almaly aýdandyq polısııa­syna qarýly shabýyl jasaldy» degen shuǵyl habar jylt etti. Kóp keshikpeı qan-josa bolyp qı­mylsyz jatqan polısııa qyz­met­keriniń sýreti salyndy. Aq­­pa­rat maıdany bastaldy da ketti. Dál qazir qaı saıttyń aýyz­dy­ǵymen alysyp birinshi bolý­ǵa jantalasqanynda meniń sharýam joq, biraq, qyzynyp alǵan veb-paraqshalarda shamamen mynandaı aqparattar seldeı aqty... «Atys Almatynyń birneshe aýmaǵynda bastalyp ketti...» «Juldyz» yqsham aýdanynan qalaǵa qaraı 100 shaqty belgisiz jaıaý top shuǵyl júrip keledi.» «Temirjol beketi men áýejaı qorshaýǵa alyndy...». Bul kezde ashyq turǵan keńse­miz­diń terezesinen polısııa men «Jedel járdem» avto­ma­shı­na­larynyń deneńdi titirent­ken ashy daýysy úzilissiz estilip turdy. «Kóshege shyqpańdar, oq­qa ushasyńdar!» Beıbit zamanda, Almatyda, mundaı sózdi estý qan­daı aýyr edi?! ...Alasapyran bir saǵattyń ishinde basyldy. Qaraqshy qolǵa tústi. Keıingi resmı derek boıynsha avtomat ustaǵan jaýyzǵa buǵaý salýǵa nebári 25 mınýt ket­ken eken. Alaıda, sol 25 mı­nýt­tyq zulmat 6 atpal azamat­tyń ómirin jalmap ketti. Bolǵan oqıǵaǵa búgin saraptama jasaý ońaı, biraq sol tustaǵy bizdiń po­lı­­­sııa­myzdyń shyn mánindegi isi teń­dessiz erlikke para-par edi. Sol kún. Dúısenbi. Almatyda keshki saǵat – 20.00. Kún jaryq. Mundaı kezde júrginshi sapyrylysyp, kelesi baǵdarshamǵa deıin birin-birin qýalap, basyp ozyp zýlap jatatyn avtokólikter nópirin kór­meı tańdana bastadym. Keń­semiz ornalasqan Abylaıhan dańǵy­lynan Maqataev kóshesin boılap Naýryzbaıdaǵy aıalda­maǵa deıin qarsy aldymnan bir jas jup pen ıt jetektegen jalǵyz áıeldi jolyq­tyrdym. Ýaqyttyń bul kezeńin­de jolaýshylarǵa lyq tol­masa da, otyrýǵa oryn tabylmaıtyn №92 avtobýsty ádeıi sana­dym, 5-aq jolaýshy bar eken. Abaı dańǵyly bos, júrgen kólik neken-saıaq. Sta­dıon men aldynan adam úzil­meı­tin «Promenadtyń» aldynda bir pende kózge tússeıshi! Aıtpaqshy, bul kúni Almatyda bolǵan lańkestikke baılanysty Qazaqstannyń ekinshi lıgasynda óner kórsetetin «Qaırat U-21» jáne «Aqtóbe U-21» koman­dalarynyń arasyndaǵy oıyn keıinge shegerilgen. Kóshesinde mundaı júrginshi joq, kóligi neken-saıaq Almaty budan 40, bálkim, 50 jyl buryn bolǵan da shyǵar? Biz Almatyny bilgeli bulaı bolǵan emes. О́ıtkeni, bul dúısenbide Almaty tarıhynda birinshi ret aýmaǵynda shekti (qyzyl) terrorlyq qaýiptilik deń­geıi jarııalanǵan bolatyn. Saıasattanýshy Erlan Qarın aıtqandaı, Almaty tur­ǵyn­dary qyzyl deńgeı­diń bir­den bir belgilerine – «árbir es­kertýge qulaq asyp, beı­be­re­­ket júristi doǵaryp, úı-jaı­larynan shyqpaı, arnaıy qurylymdardyń resmı máli­metterin basshylyqqa aldy». Meniń esimnen áli kúnge deıin alasapyran kezinde taratylǵan «velosıped mingen saqal ósir­gen taǵy bir kúmándi azamat us­tal­dy... Qaltasynan arabsha jazylǵan bir japyraq qaǵaz shyqty» degen, tipti, veb-paraqqa vıdeosy salynǵan bir habar keter emes. Bir jeli «sol ýaqapshy jigit velosıpedpen zaýlap kelgen boıda polısııa qyzmetkerine pyshaq laqtyrypty» dedi-aý... «qyzarmastan». Seısenbi kúni kún aýa baryp, Almaty óziniń tirshiligin ımene... bastap ketti. Sársenbide Balýan Sholaq sport kesheninde qaraly jıyn júrip jatqan­da Almatynyń qaq ortasynda quqyq qorǵaý organdary arnaıy operasııa júrgizdi. Osy quby­lystyń ózi úreıden arylyp úl­ger­megen qala turǵyndaryn ártúrli oı qıyryna jeteledi. Gogol – Zenkov – Maqataev – aǵaıyndy Abdýllınder kóshe­leri qıylysqan tórt burysh aýmaqty muzdaı qarýlanǵan polısııa qyzmetkerleri qorshap alyp, sharshydaǵy birqatar úıdiń turǵyndary evakýasııalandy. Kóp kúttirmeı Almaty qalasy IID resmı ókili, polısııa maıory Saltanat Ázirbek baı­lanysqa shyǵyp: «Jeke bas­tarynyń qaýipsizdigi úshin tur­ǵyn­dardyń evakýasııalanǵany ras. Bul úıde qandyqol qylmys­ker Rýslan Kúlikbaev páter jaldap tur­ǵan. Arnaıy júrgizilgen jedel-izdestirý operasııasy aza­mat­tardyń qaýipsizdigi úshin qyl­myskerdiń uıasyna tolyq tekserý jasady. Kúmándi jarylǵysh nemese ózgedeı sýyq qarý tabylmady» dep habarlady. Bul sharshyny qorshaý qyl­mysker Rýslan Kúlikbaevtyń zańdy áıeli Aıaýlymnyń aıtýy boıynsha júrgizilipti. Osy sátten bastap Kúlikbaevtyń kim ekeni aıqyndala tústi. Aıaý­­lym teledıdarda jylap tu­ryp ha­lyqtan keshirim sura­dy. Jeti jasar bir uldary bar eken. Qaıyn enesi ashýly. Buryn­­nan buzaqy bolǵan, saqal qoı­ǵan qanisher kúıeý balaǵa: «Atylsyn!» dep laǵnet aıtty. Qaıyn atasy osy jyldary Rýslandy «óz basym eki-aq ret kórdim» dep aqtalǵandaı boldy... Búkil elimiz qulaǵdar bolǵan habarlar. Jumaǵa qara­ǵan kúngi qala polısııasy tarat­qan eń sońǵy málimette, adam aıt­qysyz qylmys jasaǵan Rýslan Kúlikbaev 2010 jyly Shym­kentte altyn buıymdaryn satý­shyny uryp jyǵyp, 115 myń teńgesin alyp ketken. Usta­lyp, 3 jylǵa sottalǵan. 2012 jyly sýyq qarý – revolver men dybys basqysh uńǵyny zań­syz ustaǵany úshin taǵy da 3 jyl 6 aıǵa qamalady. Kúlikbaev túr­mede de tynysh júrmegen. Ár­túrli 14 ret eskertý alǵan. Almaty polısııasy asa qaýip­ti qylmyskerdi sot bastal­ǵanǵa deıin eki aı qamaýda ustaıdy. Aıyptalýshyǵa 6 qylmystyq bap boıynsha tergeý júrgizilmek. Qazirdiń ózinde qylmyskerge taǵylǵan aıyptar­dyń merzimin óteý jyldaryn qosqanda 90 jyldan asty... Almaty kúndelikti tirshilik qamynda. Kóshe siresken kólik, trotýar toly júrginshi. Aýla toly balanyń kúlkisi. Qazir jaz... Alataýdyń etegi, Almaty jazy qandaı shýaqty!.. Biraq, halyq apta bastalar sol kúndi – «qaraly dúısenbini» áli de umy­ta alar emes. Qatarynan arys­taı 6 azamatyn joǵaltqan Almaty polısııasy kirpik qaq­paı halyqtyń tynyshtyǵyn saq­taý jolynda ádettegideı qyraǵy kúzette tur. Aıaýlysyn joǵalt­qan jandardyń kóz jasy áli keýip úlgergen joq. Qandaı «aýyr» ediń dúısenbi... Mezgilsiz oq atylmasa eken! Mezgilsiz dúnıeniń tynyshtyǵy buzylmasa eken! Apta aıaqtalyp keledi... Talǵat SÚIINBAI, «Egemen Qazaqstan» ALMATY