О́nerkásiptik áleýet suranysty týdyrady

Kókshetaýda juma kúniniń keshinde ótken «Aqmola oblysynyń ónerkásiptik áleýeti» forýmy kóp jınalystarǵa qaraǵanda, ereksheligimen kózge tústi. Mundaǵy bas­ty artyqshylyq erkin pikir aýanynda ortaq túıin jasalyp, naqty isterge jol bastalýynda der edik. Bılik pen kásipkerlik elıtanyń el múddesindegi áriptestigi de shynaıy kórinis tapqanyn bólektep aıtqan jón. Nátıjeden bastaıyq. Forým­da oblys ákimi Sergeı Kýlagın «KB ENTERPRISES» JShS bas dı­rektory Taılan Karamanlımen kún elektr stansasy, jylyjaı­lar, qoıan ósirý fabrıkasy, ba­lyq sharýashylyǵyn damytý qu­ry­lystary (ınvestısııanyń jalpy salymy 677 mıllıard teńge), «Qazaqaltyn» taý-ken me­tallýrgııalyq konserni­niń bas dırektory Evgenıı Bala­shov­pen tehnogendik mıneraldy qurylymdardy qaıta óńdeý jónindegi jańa fabrıka­lar qurylysy (27,5 mlrd. teńge), «Bavaria Product AО́Q» qu­ryl­taıshysy Henrık Voıgtpen 2050 bas shoshqa ósirý kesheni men qaı­ta óńdeý kásipornyn salý (7,7 mlrd. teńge) týraly memorandýmǵa qol qoıdy. Bul mámile jasalǵan 10 memorandýmnyń úsheýi ǵana. Aıta ketetin bir jaǵdaı, osy 10 asa iri kompanııanyń basshylary forýmda óz kásiporyndary týraly jobalyq tanystyrylymdar tur­ǵysynda sóz sóılegendigi. Oblystyń ónerkásiptik ále­ýeti jergilikti bılik ókilderin de iskerlik qozǵalysqa túsirip otyr. Jaqsy mysal retinde taǵy da memorandýmdarǵa júgineıik. Forýmnyń saltanatty minberinde Kókshetaý qalasynyń ákimi Er­mek Marjyqpaev pen «Esil» áleýmettik kásipkerlik korpora­sııasy» ulttyq kompanııasy» AQ bas­qarmasynyń tóraǵa­sy Amantaı Seıfýllın oblys ortalyǵynda ındýstrııalyq aı­maq qurý, Stepnogor qalasynyń ákimi Ánýar Kúmpekeev pen «Astana NAN» seriktestiginiń dırektory Borıs Soktoev agrohımııalyq klas­ter túzý, Jarqaıyń aýda­ny­nyń ákimi Asqarbek Úısimbaev pen «Masal TBK» JShS bas dı­rektorynyń mindetin atqarýshy Marat Ermekov 274,3 mıllıard teń­gege baǵalanǵan «Masal kenishinen temir rýdasyn óndirý jáne óńdeý» ınvestısııalyq jobasyn júzege asyrý, Selınograd aýdanynyń ákimi Malǵajdar Tát­keev pen «EQS Eýropalyq sa­­pa­lyq servıs» seriktestiginiń dırektory Shahım Nasıbov 100 mıllıon AQSh dollary kó­lemindegi traktor zaýytynyń qu­rylysyn júrgizý jónindegi ózara yntymaqtastyq qujatyna qol qoıdy. Jalpy, Kókshetaý memorandýmynyń jıyntyq qory 1,2 trıllıon teńgeni qurap otyr. Atalǵan mysaldardyń ózi Aq­mola oblysynyń ónerkásiptik ále­ýetiniń joǵarylyǵyn ǵana emes, Qazaqstannyń ındýstrııalyq jáne ın­vestısııalyq saıasaty­nyń sarabdaldyǵyn aıǵaqtaıdy. So­nymen bir mezette, astana­lyq óńir­diń mundaı serpindi qadam­ǵa naqty negiz qalaı bilgeni kó­ńil ósi­redi. Buǵan oblys ákimi­niń baıan­­­­da­masyna silteme sholýymyz dálel bolatyndaı. – Indýstrııalandyrý men eko­­­nomıkalyq ósim Qazaqstan Res­pýb­lıkasy Prezıdentiniń «100 naqty qadam» Ult Josparynyń negizgi tutqasy, – dedi S.Kýlagın. – Indýstrııalandyrýdyń qazir­gi zamanǵy tetikterin paıdalanbaı básekege qabiletti ekono­mı­ka men áleýmettik memleket qurý múmkin emes. Mem­le­ket basshysy belgilegen ıns­tı­týttyq reformanyń negizgi baǵyttaryn oryndaý barysynda Aqmola óńirinde ónerkásiptiń basymdyq berilgen sektorynda strategııalyq ınvestorlar tartý, eksporttyq áleýetti ulǵaıtý, joǵary tehnologııalyq jobalardy júzege asyrýǵa baǵyttalǵan maqsatty jumystar júrgizilýde. Oblys respýblıkamyzdaǵy temirjol podshıpnıkteriniń 100 paıyzyn, júk avtokólikteriniń – 40, joǵary sapaly bıdaıdyń, altyn men keramıkalyq kirpishtiń árqaısysynyń 30 paıyzyn ón­diredi. Basqa da salalar boıynsha jetekshi oryn qamtamasyz etil­gen. Oblysta eksportqa ba­ǵyt­talǵan 17 joba iske asyryldy. Ýaqyt aǵymyndaǵy ózgeris oblysty agrarlyq-ındýstrııalyq óńirge aınaldyrýymen qundy. Oblys ákimi muny tómendegideı sıfrlarmen negizdedi. Aımaqtyń ındýstrııalandyrý kartasyna 671 mıllıard teńgeniń 107 jobasy engizilgen. Bunyń 62-si jú­­zege asyrylyp, 6300 jańa ju­mys orny qurylypty. Kásip­oryn­dardy tolyq qýatyna qosý belgilengen keste talabynda ba­qy­laýda ustalyp otyr. Qazirgi kúni ónerkásip óniminiń 36 paıy­zy jańadan qatarǵa qosylǵan ká­siporyndardyń úlesinde jáne bulardan bıýdjetke 17 mıllıard teńge qarjy túsken. Oblys­tyń byl­tyrǵy jyl men bıylǵy jar­­ty­­­jyl­dyqta ónerkásip ónimi óndirisiniń reıtınginde al­dyńǵy orynnan kórinýinde atalǵan kásiporyndardyń úlesi barshylyq. Sondaı-aq, jumys is­tep turǵan kásiporyndardyń júk­­temesin azaıtpaýǵa jete kóńil bólinýde. Oblysta agroónerkásip ke­sheni orasan zor múmkindikke ıe. Qor­ǵaljyn aýdanyndaǵy «Astana-Agroprodýkt» kásipornynyń et ónimderi Máskeý qalasynyń sýpermarketterinde satylýda. Al Eńbekshilder aýdanyndaǵy «KazBıf» JShS iri qara eti Sankt-Peterbýrg qalasyna, Sverdlov, Lenıngrad, Chelıabi oblystaryna, Krasnodar ólkesine, Qytaıǵa shyǵaryla bastady. Sút óndirý kásiporyndarynyń «Sadovoe», «Odarı», «Zorkın lýg» saýda markasy Reseımen she­k­aralas óńirlerge keńinen tanys. «QazgerQus» kompanııa­sy óndiristik júıeniń ekinshi kezeńin iske qosý nátıjesinde Ortalyq Azııa men Taıaý Shyǵysqa jumyrtqa jetkizýge múmkindik almaq. Álemde oryn alyp otyrǵan daǵdarysty jaǵdaılardy es­ker­meýge bolmaıdy. Qazir qa­zaq­standyq EKSPO-2017 ha­lyq­aralyq kórmesiniń basty taqyrybyna aınalǵan balama­ly qýat kózderin ıgerýge jappaı ba­symdyq berilýde. Munda da irgeli izdenister bar. Forýmǵa qatysýshylardyń sózderinen At­basar aýdanynda 41,7 mıllıard teńgeniń kún elektr stansasy qu­rylysynyń jobasy, Arshaly aýdanynda 99,9 mıllıard teńge­niń 100 MVt qýattaǵy jel parki, Selınograd aýdanynda «KB Enterprises» seriktestiginiń 55,8 mıllıard teńgelik kún elektr stan­sasynyń qurylysy qolǵa alynatynyn bildik. Forýmda kadr máselesi arnaıy sóz bolǵany quptarlyq. Ús­timizdegi jyly dýaldy negizde kásibı bilim berýmen 38 kolledj aınalysýda. Onda 21 myńnan astam oqýshy 94 mamandyq boıynsha bilim alyp jatyr. Bul – ólke tynysyn keńeıtýge baǵyttalǵan ıgi qadam. Baqbergen AMALBEK, «Egemen Qazaqstan» Aqmola oblysy