Olımpıadanyń bastalýyna 13 kún qaldy
Iá, Brazılııa jerindegi aıtýly alamannyń bastalýyna eki aptadan da az ýaqyt qaldy. Onyń endi kózdi ashyp-jumǵansha óte shyǵatyny esh kúmán týdyrmaıdy. Rıo-de-Janeırodaǵy Olımpııalyq oıyndardyń saltanatty jaǵdaıda ashylatyn shaǵyna týra 13 kún, ıaǵnı jarty aı ǵana ýaqyt qaldy. Demek, endi eki aptadan keıin muhıttyń arǵy jaǵalaýyndaǵy Ońtústik Amerıka jerinde ǵalamnyń eń basty jarysy bastalǵaly tur.
Esterińizge sala keteıik, Qazaqstan atletteri qazirge deıin sporttyń 26 túrinen 104 joldama jeńip alyp otyr.
Aýyr atletterimiz Rıoǵa baratyn boldy
Qazaqstan aýyr atletteriniń Rıo-de-Janeıroda ótetin Olımpııalyq oıyndarǵa qatysatyny resmı túrde aıǵaqtaldy. Ony Halyqaralyq aýyr atletıka federasııasy (IWF) jarııa etti. Federasııanyń saıtynda keshe jarııalanǵan habarlamada Olımpıadaǵa qatysatyn ziltemirshilerdiń tizimi jarııalandy. Onda bizdiń atletterimiz de atap kórsetildi.
Munyń ózi Qazaqstan aýyr atletıka federasııasy qurama múshelerin qorǵaı bilýleri nátıjesinde múmkin boldy. Al respýblıka komandasy sapynda erlerden Arlı Chonteı (56 kg), Farhad Harkı (62 kg), Nıdjat Rahımov (77 kg), Denıs Ýlanov (85 kg), Aleksandr Zaıchıkov (105 kg), áıelderden Margarıta Elıseeva (48 kg), Karına Gorıcheva (63 kg) jáne Jazıra Japparqul (69 kg) bar.
Endi sańlaqtarymyzǵa talaı synnan ótip alǵan osy joldama bıiginen kórinip, joǵary jetistikterge jetýdi tileımiz.
Damır QOJAMQUL
Juldyzy joǵary Jánibek
Bıylǵy Olımpıadaǵa boksshy Jánibek Álimhanuly alǵash ret qatysady. Ol buǵan deıin 75 kılo salmaqta álem jáne Azııa chempıony atanǵan. Endi Rıo-de-Janeıroda jalaýy jelbireıtin dúbirli dodada elimizdiń úmitin arqalap bara jatyr. Jaqynda biz Jánibekpen suhbattasqan edik.
– «Otyz tisten shyqqan sóz otyz rýly elge taraıdy» demekshi, óziń Olımpıadada elimizdiń barlyq boksshylarynyń qurmet tuǵyryna kóterilýge shamasy jetedi degen ekensiń. Laıym solaı bolsyn.
– Solaı degenim ras. Ol oıymnan qaıtpaımyn. Bizdiń komanda Olımpıadaǵa jaqsy daıyndalyp jatyr. Almaty oblysynda sońǵy oqý-jattyǵý jıynyn ótkizdik. Endi Astanadamyz. Sodan keıin Brazılııaǵa baramyz. Olımpıadaǵa ulttyq qurama daıyn. Eshqaısymyzda jaraqat joq. Barlyǵynyń kóńil kúıi jaqsy. Árqaısymyz jaýapkershiliktiń júgin jaqsy sezinip otyrmyz. Olımpıadadan júldesiz qaıtpaımyz. Árıne, basty maqsat – altyn medal. Meniń oıymsha, Olımpıadada elimizdiń barlyq boksshylarynyń qurmet tuǵyryna kóterilýge shamasy jetedi.
– О́ziń týraly ne aıtasyń?
– Qoldan kelgenshe barlyǵyn jasaımyn. Men de bári jaqsy. Endi bir oqý-jattyǵý jıynyna qatysamyn. Sodan keıin Brazılııada jattyǵýdy jalǵastyramyn. Biz Ońtústik Amerıkaǵa erterek baramyz. О́ıtkeni, sol jaqtyń aýa raıyna, klımatyna úırený kerek.
– Olımpıadada álsiz boksshy bolmaıtynyn bilesiń. Bul jerde jerebeniń de áseri bolady.
– Olımpıadaǵa álsiz boksshylar qatyspaıdy. Barlyǵynyń irikteýden ótetinin bilesiz. Men myna boksshy «myqty», myna adam «álsiz» dep eshkimdi bólip-jarǵym kelmeıdi.
– Túsinikti. Al Myrzaǵalı Aıtjanov ne deıdi?
– Ol bizge senedi. Bizdiń árqaısymyzdyń júlde ǵana emes, altyn medal alýǵa shamamyzdyń keletinine senimdi. Men onymen kelisemin. Olımpıadaǵa jaqsy daıyndalyp barý kerek. Eger qara terge túsip eńbektenseń, nátıje de bolady. Brazılııadaǵy Olımpıada – meniń alǵashqy Olımpıadam. Sondyqtan, eldiń namysyn qoldan bermeýge kúsh salamyn. Bul – maǵan berilgen úlken múmkindik. Ony jaqsy túsinip júrmin.
– Aıtpaqshy, myna nárseni umytyp baramyn. Keıbir salmaqtarda kásipqoı boksshylar da qolǵap túıistiredi. Boks qyzyqty bolaıyn dep tur ǵoı.
– Olımpıadaǵa kásipqoı boksshylar qatyssa qatyssyn. Odan áýesqoı boksshylar qorqyp jatqan joq. Bul jerde bári sportshynyń daıyndyǵyna baılanysty. Sharshy alańda mysy basatyn boksshylar bolady. Biraq bizdiń jigitter kez-kelgen boksshymen qolǵap túıistirýge daıyn. Meniń oıymsha, áýesqoı boksshylardyń kásipqoılarǵa qaraǵanda múmkindikteri jaqsy.
Bárinen buryn jankúıerler utatyn sııaqty. Olımpıada sol úshin de qyzyqty, tartysty bolý úshin ótkiziledi.
Áńgimelesken
Dastan KENJALIN,
«Egemen Qazaqstan»
Maqsaty myǵym Maksım
Esten ketpeıdi. Umytpasam, 2009 jyl bolýy kerek. «Maksım Rakov Taıpeıde ótken Azııa chempıonatynda úzdik shyǵyp, Qaraǵandyǵa búgin kelipti», degen habardy estı salysymen chempıondy izdeı bastadyq. Tanystardyń jón silteýimen salyp uryp, «Dzıýdo-Azııa» sport keshenine kelgenbiz. Keldik te tań-tamasha qaldyq. Keshe sary qurlyqtyń saf altynyn alyp, úıine búgin ǵana jetken sabazymyz aq ter-kók ter bolyp jattyǵý jasap jatyr eken. «Qudaı-aý, banket qaıda? Myna jurttar neǵyp jatyr toılamaı?», deı jazdap tilimizdi tistep úlgergen edik...
«Dzıýdony ómirimniń salty degenim durys shyǵar. О́ıtkeni, taýsylyp bitpes jattyǵýlar, oqý-jattyǵý jıyndary degendeıin, meniń ómirim kúni búginge deıin dzıýdodan eki eli ajyraǵan emes. Aptasyna tórt ret, kúnine eki ret úsh-tórt saǵattan jattyǵý jasaımyn», deıdi apaıtós balýanymyzdyń ózi.
Iá, osy jankeshti eńbektiń arqasynda onyń esimi qazaq sporty tarıhynyń jylnamasyna altyn áriptermen ádiptelip jazyldy. 2009 jyly Maksım Rakov Gollandııanyń Rotterdamynda ótken álem chempıonatynda 100 kıloǵa deıingi salmaq dárejesinde top jaryp, Qazaqstannan shyqqan tuńǵysh álem chempıony ataǵyna qol jetkizdi.
Bireý biler, bireý bilmes, Maksım Rakov ta áıgili boksshymyz Gennadıı Golovkın sııaqty Qaraǵandynyń túbindegi Maıqudyq eldi mekeninen shyqqan. Osy kıeli topyraqqa 1986 jyldyń 7 aqpanynda onyń kindik qany tamǵan.
Balýan áý basta karateshi bolýdy armandapty. Alaıda, taǵdyr ony jeti jasqa tolǵanynda Maıqudyqtaǵy №8 orta mekteptiń sport zalyna, dzıýdo úıirmesine alyp kelgen. Alǵashqy bapkeri Sergeı Ivanovıch Bortashevıch boldy, bul kisiniń qaramaǵynda eki-úsh jyl jattyǵyp, dzıýdonyń álipbıine qanyqty. Sodan keıin baryp, ákesiniń qaramaǵyna aýysqan. Ákesi – Sergeı Kapıtonovıch Rakov dzıýdodan KSRO chempıony, KSRO halyqtary spartakıadasynyń qola júldegeri, Qazaqstan Respýblıkasynyń eńbek sińirgen jattyqtyrýshysy. Maksımniń Dmıtrıı jáne Sergeı esimdi eki aǵasy bar. Sergeı de kezinde dzıýdomen aınalysyp, Qazaqstannyń chempıony bolǵan. Mıhaıl, Egor esimdi eki inisi jáne bar. Búgingi kúnde jasy jıyrmaǵa jetken inisi Mıhaıl bolashaǵynan mol úmit kúttirip júrgen daryndy dzıýdoshylarymyzdyń biri. Byltyr ol jastar arasynda Qazaqstannyń chempıony atandy. Iаǵnı, Rakovtardyń áýletin dzıýdosyz kóz aldyńa elestetýdiń ózi qıyn.
Qazirgi tańda Maksım Rakovtyń qara basynda ataq degenińiz jetip-artylady. Qazaqstannyń eńbek sińirgen sport sheberi. Qazaqstannyń 2009 jylǵy eń úzdik sportshysy. Dzıýdo kúresinen Qazaqstannyń birneshe dúrkin chempıony, Azııa oıyndarynyń 2006 jylǵy kúmis júldegeri, Álem Sýperkýbogynyń 2006, 2008 jyldarǵy jeńimpazy, Álem Kýbogynyń 2008 jylǵy kúmis júldegeri, 2009 jylǵy Azııa chempıony, 2009 jylǵy álem chempıony, álemniń 2011 jylǵy kúmis júldegeri, Azııa oıyndarynyń 2014 jylǵy kúmis júldegeri. Mine, sporttaǵy osyndaı tolaıym tabystary úshin «Qurmet» ordenimen marapattalǵan.
Búgingi kúnde otyzdyń ordasynan beri attaǵan Maksım Rakov tájirıbesi tolysyp, kúsh-qýaty molyqqan sportshy. О́zine qashanda syn kózben qaraıtyn ol 2012 jylǵy London Olımpıadasyndaǵy jeńilisti sporttyq mansabyndaǵy eń úlken sátsizdiktiń biri sanaıdy. Dál sol kezde bizdiń balýan óz salmaǵy boıynsha álemdik reıtıngte kósh bastap turǵan edi... Nesin aıtasyz, Londonda ketken ese Rıoda rızyq bolyp aldan shyqsa, aq túıeniń qarny jarylǵan kún bolar edi-aý, shirkin!
Qaırat ÁBILDINOV,
«Egemen Qazaqstan»
QARAǴANDY
Qazaqstan aýyr atletteriniń Rıo-de-Janeıroda ótetin Olımpııalyq oıyndarǵa qatysatyny resmı túrde aıǵaqtaldy. Ony Halyqaralyq aýyr atletıka federasııasy (IWF) jarııa etti. Federasııanyń saıtynda keshe jarııalanǵan habarlamada Olımpıadaǵa qatysatyn ziltemirshilerdiń tizimi jarııalandy. Onda bizdiń atletterimiz de atap kórsetildi.
Munyń ózi Qazaqstan aýyr atletıka federasııasy qurama múshelerin qorǵaı bilýleri nátıjesinde múmkin boldy. Al respýblıka komandasy sapynda erlerden Arlı Chonteı (56 kg), Farhad Harkı (62 kg), Nıdjat Rahımov (77 kg), Denıs Ýlanov (85 kg), Aleksandr Zaıchıkov (105 kg), áıelderden Margarıta Elıseeva (48 kg), Karına Gorıcheva (63 kg) jáne Jazıra Japparqul (69 kg) bar.
Endi sańlaqtarymyzǵa talaı synnan ótip alǵan osy joldama bıiginen kórinip, joǵary jetistikterge jetýdi tileımiz.
Damır QOJAMQUL
Juldyzy joǵary Jánibek
Bıylǵy Olımpıadaǵa boksshy Jánibek Álimhanuly alǵash ret qatysady. Ol buǵan deıin 75 kılo salmaqta álem jáne Azııa chempıony atanǵan. Endi Rıo-de-Janeıroda jalaýy jelbireıtin dúbirli dodada elimizdiń úmitin arqalap bara jatyr. Jaqynda biz Jánibekpen suhbattasqan edik.
– «Otyz tisten shyqqan sóz otyz rýly elge taraıdy» demekshi, óziń Olımpıadada elimizdiń barlyq boksshylarynyń qurmet tuǵyryna kóterilýge shamasy jetedi degen ekensiń. Laıym solaı bolsyn.
– Solaı degenim ras. Ol oıymnan qaıtpaımyn. Bizdiń komanda Olımpıadaǵa jaqsy daıyndalyp jatyr. Almaty oblysynda sońǵy oqý-jattyǵý jıynyn ótkizdik. Endi Astanadamyz. Sodan keıin Brazılııaǵa baramyz. Olımpıadaǵa ulttyq qurama daıyn. Eshqaısymyzda jaraqat joq. Barlyǵynyń kóńil kúıi jaqsy. Árqaısymyz jaýapkershiliktiń júgin jaqsy sezinip otyrmyz. Olımpıadadan júldesiz qaıtpaımyz. Árıne, basty maqsat – altyn medal. Meniń oıymsha, Olımpıadada elimizdiń barlyq boksshylarynyń qurmet tuǵyryna kóterilýge shamasy jetedi.
– О́ziń týraly ne aıtasyń?
– Qoldan kelgenshe barlyǵyn jasaımyn. Men de bári jaqsy. Endi bir oqý-jattyǵý jıynyna qatysamyn. Sodan keıin Brazılııada jattyǵýdy jalǵastyramyn. Biz Ońtústik Amerıkaǵa erterek baramyz. О́ıtkeni, sol jaqtyń aýa raıyna, klımatyna úırený kerek.
– Olımpıadada álsiz boksshy bolmaıtynyn bilesiń. Bul jerde jerebeniń de áseri bolady.
– Olımpıadaǵa álsiz boksshylar qatyspaıdy. Barlyǵynyń irikteýden ótetinin bilesiz. Men myna boksshy «myqty», myna adam «álsiz» dep eshkimdi bólip-jarǵym kelmeıdi.
– Túsinikti. Al Myrzaǵalı Aıtjanov ne deıdi?
– Ol bizge senedi. Bizdiń árqaısymyzdyń júlde ǵana emes, altyn medal alýǵa shamamyzdyń keletinine senimdi. Men onymen kelisemin. Olımpıadaǵa jaqsy daıyndalyp barý kerek. Eger qara terge túsip eńbektenseń, nátıje de bolady. Brazılııadaǵy Olımpıada – meniń alǵashqy Olımpıadam. Sondyqtan, eldiń namysyn qoldan bermeýge kúsh salamyn. Bul – maǵan berilgen úlken múmkindik. Ony jaqsy túsinip júrmin.
– Aıtpaqshy, myna nárseni umytyp baramyn. Keıbir salmaqtarda kásipqoı boksshylar da qolǵap túıistiredi. Boks qyzyqty bolaıyn dep tur ǵoı.
– Olımpıadaǵa kásipqoı boksshylar qatyssa qatyssyn. Odan áýesqoı boksshylar qorqyp jatqan joq. Bul jerde bári sportshynyń daıyndyǵyna baılanysty. Sharshy alańda mysy basatyn boksshylar bolady. Biraq bizdiń jigitter kez-kelgen boksshymen qolǵap túıistirýge daıyn. Meniń oıymsha, áýesqoı boksshylardyń kásipqoılarǵa qaraǵanda múmkindikteri jaqsy.
Bárinen buryn jankúıerler utatyn sııaqty. Olımpıada sol úshin de qyzyqty, tartysty bolý úshin ótkiziledi.
Áńgimelesken
Dastan KENJALIN,
«Egemen Qazaqstan»
Maqsaty myǵym Maksım
Esten ketpeıdi. Umytpasam, 2009 jyl bolýy kerek. «Maksım Rakov Taıpeıde ótken Azııa chempıonatynda úzdik shyǵyp, Qaraǵandyǵa búgin kelipti», degen habardy estı salysymen chempıondy izdeı bastadyq. Tanystardyń jón silteýimen salyp uryp, «Dzıýdo-Azııa» sport keshenine kelgenbiz. Keldik te tań-tamasha qaldyq. Keshe sary qurlyqtyń saf altynyn alyp, úıine búgin ǵana jetken sabazymyz aq ter-kók ter bolyp jattyǵý jasap jatyr eken. «Qudaı-aý, banket qaıda? Myna jurttar neǵyp jatyr toılamaı?», deı jazdap tilimizdi tistep úlgergen edik...
«Dzıýdony ómirimniń salty degenim durys shyǵar. О́ıtkeni, taýsylyp bitpes jattyǵýlar, oqý-jattyǵý jıyndary degendeıin, meniń ómirim kúni búginge deıin dzıýdodan eki eli ajyraǵan emes. Aptasyna tórt ret, kúnine eki ret úsh-tórt saǵattan jattyǵý jasaımyn», deıdi apaıtós balýanymyzdyń ózi.
Iá, osy jankeshti eńbektiń arqasynda onyń esimi qazaq sporty tarıhynyń jylnamasyna altyn áriptermen ádiptelip jazyldy. 2009 jyly Maksım Rakov Gollandııanyń Rotterdamynda ótken álem chempıonatynda 100 kıloǵa deıingi salmaq dárejesinde top jaryp, Qazaqstannan shyqqan tuńǵysh álem chempıony ataǵyna qol jetkizdi.
Bireý biler, bireý bilmes, Maksım Rakov ta áıgili boksshymyz Gennadıı Golovkın sııaqty Qaraǵandynyń túbindegi Maıqudyq eldi mekeninen shyqqan. Osy kıeli topyraqqa 1986 jyldyń 7 aqpanynda onyń kindik qany tamǵan.
Balýan áý basta karateshi bolýdy armandapty. Alaıda, taǵdyr ony jeti jasqa tolǵanynda Maıqudyqtaǵy №8 orta mekteptiń sport zalyna, dzıýdo úıirmesine alyp kelgen. Alǵashqy bapkeri Sergeı Ivanovıch Bortashevıch boldy, bul kisiniń qaramaǵynda eki-úsh jyl jattyǵyp, dzıýdonyń álipbıine qanyqty. Sodan keıin baryp, ákesiniń qaramaǵyna aýysqan. Ákesi – Sergeı Kapıtonovıch Rakov dzıýdodan KSRO chempıony, KSRO halyqtary spartakıadasynyń qola júldegeri, Qazaqstan Respýblıkasynyń eńbek sińirgen jattyqtyrýshysy. Maksımniń Dmıtrıı jáne Sergeı esimdi eki aǵasy bar. Sergeı de kezinde dzıýdomen aınalysyp, Qazaqstannyń chempıony bolǵan. Mıhaıl, Egor esimdi eki inisi jáne bar. Búgingi kúnde jasy jıyrmaǵa jetken inisi Mıhaıl bolashaǵynan mol úmit kúttirip júrgen daryndy dzıýdoshylarymyzdyń biri. Byltyr ol jastar arasynda Qazaqstannyń chempıony atandy. Iаǵnı, Rakovtardyń áýletin dzıýdosyz kóz aldyńa elestetýdiń ózi qıyn.
Qazirgi tańda Maksım Rakovtyń qara basynda ataq degenińiz jetip-artylady. Qazaqstannyń eńbek sińirgen sport sheberi. Qazaqstannyń 2009 jylǵy eń úzdik sportshysy. Dzıýdo kúresinen Qazaqstannyń birneshe dúrkin chempıony, Azııa oıyndarynyń 2006 jylǵy kúmis júldegeri, Álem Sýperkýbogynyń 2006, 2008 jyldarǵy jeńimpazy, Álem Kýbogynyń 2008 jylǵy kúmis júldegeri, 2009 jylǵy Azııa chempıony, 2009 jylǵy álem chempıony, álemniń 2011 jylǵy kúmis júldegeri, Azııa oıyndarynyń 2014 jylǵy kúmis júldegeri. Mine, sporttaǵy osyndaı tolaıym tabystary úshin «Qurmet» ordenimen marapattalǵan.
Búgingi kúnde otyzdyń ordasynan beri attaǵan Maksım Rakov tájirıbesi tolysyp, kúsh-qýaty molyqqan sportshy. О́zine qashanda syn kózben qaraıtyn ol 2012 jylǵy London Olımpıadasyndaǵy jeńilisti sporttyq mansabyndaǵy eń úlken sátsizdiktiń biri sanaıdy. Dál sol kezde bizdiń balýan óz salmaǵy boıynsha álemdik reıtıngte kósh bastap turǵan edi... Nesin aıtasyz, Londonda ketken ese Rıoda rızyq bolyp aldan shyqsa, aq túıeniń qarny jarylǵan kún bolar edi-aý, shirkin!
Qaırat ÁBILDINOV,
«Egemen Qazaqstan»
QARAǴANDY
