10 Tamyz, 2016

ShARAINA

281 ret
kórsetildi
6 mın
oqý úshin
sharaına-1 Respýblıkashylardyń ózi Trampqa qarsy AQSh-tyń ulttyq qaýipsizdigine qatysy bar, Respýblıkashyl partııanyń eń bedeldi ári tanymal 50 azamaty prezıdenttikke kandıdat Donald Tramptyń prezıdent qyzmetine onyń minezi men tájirıbesi saı kelmeıtini jónindegi hatqa qol qoıdy. Qol qoıǵandardyń pikirinshe, Donald Tramp eldiń qaýipsizdigi men tynyshtyǵyna qaýip tóndiredi. Hatqa qol qoıýshylardyń arasynda ortalyq barlaý basqarmasynyń burynǵy dırektory Maıkl Haıden, memlekettik hatshynyń burynǵy orynbasarlary Djon Negroponte men Robert Zellık, vıse-prezıdenttiń ulttyq qaýipsizdik máseleleri jónindegi burynǵy keńesshisi Dık Cheını sııaqty kórnekti tulǵalar bar. Respýblıkashyl qaıratkerlerdiń sózine qaraǵanda, D.Tramp Qurama Shtattardyń bedeline nuqsan keltiredi. Hatta, sondaı-aq, «Bizdiń eshqaısymyz Donald Trampqa daýys bermeımiz», – dep kórsetilgen. Taılandta jańa konstıtýsııa qabyldandy «Reıter» aqparat agenttiginiń habarlaýynsha, Taılandta áskerıler usynǵan eldiń jańa konstıtýsııasy qabyldandy. Referendýmnyń qorytyndy nátıjesi búgin jarııa etiledi. Referendýmda el turǵyndarynyń 67 paıyzdan astamy daýys bergen. Áskerılerdiń pikirinshe, jańa konstıtýsııa búlik týdyratyn áreketterge jol bermeıdi. Endi armııa halyqty eldi damytýdyń aldaǵy 20 jylǵa arnalǵan josparyn júzege asyrýǵa jumyldyratyn bolady. Budan keıin demokratııalyq úkimetti saılaýǵa qadam jasalady. Ol 2017 jyldyń qazanyna josparlanyp otyr. Keıbir aqparattarǵa qaraǵanda, jańa konstıtýsııaǵa qarsylardyń úgit jumystaryn júrgizýge tyıym salynǵan kórinedi. Taılandta 1932 jyldan beri konstıtýsııa osymen 19 márte aýysqan eken. sharaına-2 Atom qarýy qurbandaryn eske aldy Keshe Japonııada osydan 71 jyl buryn Nagasakı qalasyna tastalǵan atom bombasynyń qurbandaryn eske aldy. Atom qarýy qurbandaryna arnalǵan Beıbitshilik memorıaly aldynda atom bombasynan tiri qalǵandar men qurban bolǵandardyń týystary jergilikti ýaqyt boıynsha saǵat 11.02 mınýtta qurbandardy bir mınýt únsizdikpen eske alyp, shirkeýlerde qońyraý soǵyldy. 1945 jyldyń 9 tamyzynda dál osy ýaqytta AQSh-tyń áskerı ushaǵy Nagasakı qalasyna tastaǵan joıqyn qarý saldarynan 70 myńdaı adam qurban bolǵan edi. Sodan úsh kún buryn Hırosıma qalasynyń turǵyndary da osyndaı qaıǵyly jaǵdaıǵa ushyraǵan bolatyn. Qysqa qaıyryp aıtqanda: Pákistandyq advokattar Kvetta qalasyndaǵy aýrýhana aldynda bolǵan jarylystan ondaǵan advokattyń qaza tabýyna baılanysty mıtıngige shyqty. Qaza bolǵandardyń kópshiligi advokattar eken. Bangladesh bıligi elge jalpy somasy 500 myń dollardy quraıtyn elektronıka jáne temeki buıymdaryn zańsyz ákelgeni úshin KHDR elshiliginiń birinshi hatshysy Han Son Ikti el aýmaǵynan shyǵardy. Meksıkada jolaýshylar avtobýsy 30 metrlik jarǵa qulady. Oqıǵa saldarynan tórt adam mert bolyp, 38 jolaýshy zardap shekti. Qytaı bıligi jalǵan aıyp taǵylyp, túrmede 13 jyl ómirin ótkizgen Sıan Jenfen esimdi áıelge 1,72 mıllıon ıýan (258 myń dollar) tóledi. sharaına-3 Reseı Kaspııdegi jobalardy talqylaýǵa ázir Reseı prezıdenti Vladımır Pýtın Ázerbaıjan men Iran prezıdentteriniń úshjaqty kezdesýinde Kaspıı teńizi aımaǵynda jańa energetıkalyq jáne kóliktik jobalardy talqylaýǵa ázir ekenin málimdedi. Prezıdentterdiń úshjaqty kelissózderinde kóterilgen másele – Ázerbaıjan jáne Iran arqyly ótetin jańa kólik ótkelin salýǵa jańasha serpin beredi dep kútilip otyr. Bul baǵyt kólik shyǵynyn aıtarlyqtaı azaıtyp, saýda-sattyqtyń damýyna, onyń ishinde Reseıden Úndistanǵa tasymaldanatyn júk kóleminiń artýyna yqpal etpek. Reseı kóp jyldan beri Irannyń ekonomıkalyq áriptesi sanalady. Sonymen qatar, Reseı Batys elderiniń Teherannyń ıadrolyq baǵdarlamasyna qatysty alańdaýshylyǵyna qaramastan, osy elge ıadrolyq tehnologııa men otyn jetkizetin negizgi memleketterdiń biri bolyp otyr. Til bilmeseń, kórgen kúniń osy Qytaılyq týrıst Germanııanyń Dortmýnd qalasyndaǵy mıgranttar ortalyǵynda eki apta ómir súripti. Aqshasy bar ámııanyn urlatyp alǵan ol polısııa bólimine barýdyń ornyna adasyp, mıgrasııalyq qyzmetke barǵan. Ne aǵylshyn, ne nemis tilin bilmeıtin 31 jastaǵy Qytaı azamaty bul jerdi polısııa bólimi dep oılap, saýalnama toltyrǵan, medısınalyq tekserýden ótip, saýsaq tańbasyn da ótkizipti. Ondaǵylar onyń shengen vızasy bar pasportyn alyp, mıgranttardyń ýaqytsha baspanasyna ornalastyrǵan. Ortalyq oǵan kún saıyn tamaq ta, jumsaıtyn aqsha da berip turypty. Jergilikti Qyzyl krest mekemesiniń qyzmetkerleri sheteldiktiń bosqynǵa uqsamaıtynyn baıqap, qytaı tiliniń aýdarmashysyn shaqyryp, sóılesip kórgende, ondaǵylar bul adamnyń Eýropa elderin aralap júrgen týrıst ekenin, Germanııadan soń Fransııa men Italııaǵa barýdy josparlaǵanyna kóz jetkizgen. Til bilmegendikten, ol osyndaı jaǵdaıǵa ushyraǵan eken. sharaına-4 Hılları Klıntondy sotqa berdi 2012 jyly qyrkúıekte Bengazıde qaza tapqan eki amerıkalyqtyń týystary Demokratııalyq partııa­dan AQSh prezıdenttigine kandıdat Hılları Klıntondy Kolýmbııa okrýginiń sotyna berdi. Qaza bolǵan amerıkalyqtardyń týystary saıasatker H.Klınton dıplomat Shona Smıt pen arnaıy qyzmet organynyń qyzmetkeri Taıron Výdstiń ólimine kináli dep esepteıdi. Talap aryzda olar Klınton óziniń ımıdjin jaqsartý úshin qaza tapqandardyń týystarynan Bengazıdegi shabýyl jóninde jaq ashpaýdy talap etkeni kórsetilgen. Sol kezde memlekettik hatshy qyzmetin atqarǵan H.Klınton Lıvııa kampanııasy barysynda AQSh «birde-bir adamyn joǵaltpady» dep málimdegen bolatyn. Al 2012 jyldyń 11 qyrkúıeginde Bengazıdegi AQSh konsýldyǵyna jasalǵan shabýyldan tórt qyzmetker qaza tapqan edi. Internet materıaldary negizinde ázirlendi