Brazılııadaǵy baıraqty básekeden sportshylarymyz oljaly oraldy
Bitti. 2016 jyldyń, qýanysh pen shattyq, renish pen ókinish qol ustasyp qatar júrgen teńdessiz 16 kúni, Jer atty planetadaǵy sporttyń eń úlken toıy máresine jetti. «Marakanada» jabylý saltanaty ótti. Olımpıada týy túsirilip, Tokıo gýbernatoryna tabystaldy. Saltanatty dýmandarǵa oń ıyǵyn berip turatyn Brazılııa dástúrinen aınyǵan joq. Sport pen dostyqtyń merekesi óte qyzǵylyqty óris aldy. Osy alamanǵa tórt jyl boıy barlyq sharýasyn bir jaqqa ysyryp qoıyp, daıyndalǵan bir-bir eldiń sańlaqtary qaıyr qosh aıtysyp, kúmis qanat ushaqtardyń tekpishekterine aıaǵyn saldy...
Olımpıadaǵa 207 memlekettiń sportshylary jáne bosqyndardan quralǵan qurama qatysty. Osy 207 eldiń 88-i ǵana Olımpııalyq oıyndarǵa dep arnaıy soǵylǵan júldelerdi terip aldy. Bas báıge 46 altyn, 37 kúmis, 38 qola medal alǵan AQSh atletteriniń qanjyǵasynda ketti. Ekinshi oryn 27 altyn júldeni ıelengen, 67 medali bar Ulybrıtanııanyń enshisine buıyrdy. Halqynyń sany mıllıardtan mol asqan Úndistan eki qola medaline shúkirshilik etti. Jalqy «qolaǵa» da jete almaǵan júzden astam memlekettiń sport basshylary jan-jaǵyna jaltaqtaı qarap bara jatqandary taǵy aqıqat.
Al Qazaqstan bul sport toıynan aıdarynan jel esip qaıtty. Aýzymen qus tistegen 207 memlekettiń ishinde 22-shi orynǵa turaqtady. 17 mln halqy bar Qazaqstan 170 mln adamyn kóz qýanysh etip otyrǵan memleketter baǵyndyra almaǵan shyńǵa shyqty. Elimizdiń kók baıraǵy jelkildep baryp, jelbirep qaıtty. Bas-aıaǵy jup-jumyr 17 medal – 3 altyn, 5 kúmis jáne 9 qola júlde qorjynǵa tústi. Munyń ózi biz úshin jańa jetistik. Munyń aldyndaǵy Beıjiń men Londondaǵy medal sanyn tórteýge asyryp jiberdik.
Úlken sport – úlken saıasat. Munda dúnıe júzindegi barlyq memleketterdiń qadir-qasıetterinen bastap, álemdegi orny jatyr. Qazaqstan Prezıdenti Nursultan Nazarbaev alǵa jahandaǵy básekege qabiletti otyz eldiń qataryna kirý jóninde maqsat qoısa, ony sportshylarymyz oryndap ta qoıdy. Biz bul jetistikke Elbasymyzdyń syndarly saıasaty, halqymyzdyń uıymshyldyǵy, eń bastysy, batyr ul-qyzdarymyzdyń erlikpen astasqan erik-jigeri arqasynda jettik. Ulttyq Olımpıada komıteti, Mádenıet jáne sport mınıstrligi, jekelegen sport túrleri federasııalary jáne sańlaqtarymyzdy osynaý synǵa daıyndaǵan jattyqtyrýshylarymyz buǵan ushan-teńiz eńbek sińirdi.
Qazaqstan jankúıerleri Brazılııaǵa arnaıy baryp sportshylarymyzǵa óte úlken qoldaý kórsetti. Qaı jarysqa barsań da jıyrma shaqty qazaqtyń daýysy alyp stadıondy terbep turady. «Eń myqty jankúıerler – qazaqtar» degen maqtaýdy da estidik.
Sońǵy kúni Olımpıada medaldarynyń qap túbinde qalǵandary kónge qoıyldy. Árkim ózine tıesilerin terip áketti. Endi bas-aıaqty jınaıtyn kez keldi. Osy alamanda basynan sońyna deıin bolǵan bizdiń de shaǵyn saraptama jasaıtyn kezegimiz jetti.
Áýeli aýyr atletıka jaıly. Daýsyz «altyn» alady degen sańlaqtarymyz jaısyz jaǵdaıǵa urynǵannan keıin atletterimizdiń munda bosqa jatqany jaıly jel sóz elden shyqpaı turyp-aq gý etken. Alaıda, solardyń bárin básimen basqan Alekseı Nıdiń shákirtteri Rıoda tamasha tabysqa jetti. Nıjat Rahımov «altynnan» olja salsa, ziltemirshi qazaq qyzy alǵash ret Olımptiń júldeli ornyna taban tiredi. Sol sııaqty Karına Gorıchevanyń, Farhat Harkı men Aleksandr Zaıchıkovtyń qola medaldary Qazaqstannyń Olımpıadadaǵy tabystaryn eseleýge kóp septesti. Osylaısha jeti atlettiń daralanýy elimizdiń álemde orny erek ekendiginiń dáleli bolsa kerek.
Qazaqstannyń boks quramasy elimiz táýelsizdik alǵannan beri bir Olımpııalyq oıyndardan altyn júldesiz qaıtyp kórgen joq. Bul joly da sol úrdis buzylǵan joq. Altyn aıdarly ulymyz, quramanyń kapıtany Danııar Eleýsinov 10 altynnyń birin Otanyna syılady. Reseı boksshysyn uryp jyǵýǵa shaq qalǵanda, referıdiń aralasýymen múmkindiginen aıyrylǵan Vasılıı Levıt ulymyzdyń urlanǵan jeńisi álem jankúıerlerin áli alańdatýda. UOK-tiń Levıtke altyn medaldyń qarjysyn berýge sheshim qabyldaǵany azamattyq is boldy. Al sol jekpe-jekke qazylyq jasaǵan tóreshiler uzaq merzimge sharshy alańnan alastatyldy. AIVA qabyldanǵan sheshimdi buza almaı, kúmándi aıqas nátıjesi ózgerissiz qaldy. Ádilbek Nııazymbetov týraly da osyny aıtýǵa bolar. Referı kýbalyq Hýlıo Sezar la Krýzdyń qolyn kótergende, jankúıer degen ádil jurt narazylyq bildirdi. Marapattaý kezinde de qaıtalandy. Bul jaıynda Ádilbektiń ózimen sóıleskenimizde, Krýz ekeýiniń bir-birin baǵyp bokstasatynyn, keıde urys mánerin ózgertip alatyndaryn aıtty. Ol jaǵdaıǵa tez beıimdelip, shegine júrip te, qarsy aıqasqa túsip te qajetti upaılaryn jınap alady. Ivan Dychko týraly aıtarymyzdy aıttyq. Talantty boksshy, biraq osy Olımpıadaǵa bir qaınaýy ishinde kelgendeı áser qaldyrdy. «Qolaǵa» qanaǵattanatynyn Djoı Djoıspen aıqastyń ekinshi raýndynda ańǵartyp qoıdy. Sol Djoıs fınalda fransýz Tonı Iokadan upaı sanymen utyldy. Darıǵa Shákimova qazaq qyzdary ishinde Olımpıadadan júlde alǵan boksshy retinde sport tarıhyna tirkeldi. Onyń jartylaı fınaldaǵy qarsylasy Klaressa Shılds ózi bokstan ketpeı, bul salmaqta eshkimge altynnyń shetin ustatpaıtynyn fınalda baıqatty.
Jas talantymyz Dmıtrıı Balandın sýǵa júzýden tarıhymyzdyń jańa bir paraǵyna altyn áriptermen qoltańba qaldyrdy. Sý sporty da jeńil atletıka sııaqty medaldardy eń kóp taratatyn oryn. Máselen, bir Maıkl Felpstiń ózi AQSh-qa Olımpıadanyń 23 «altynyn» syılady. Iаmaıkalyq jelden júırik Ýseın Bolt ár Olımpıadadan eki-úsh altyn medal almaı, eline qaıtpaıdy. Balýandarymyzǵa kelsek, Olımpıadanyń alǵashqy kúni medaldar salynǵan qorjynnyń jibin sheship bergen dzıýdoshylarymyz Otgonseseg Galbadrah pen Eldos Smetov týraly tańnan keshke deıin aıta berýge bolady. Ekeýi de tamasha kúresti. Ekeýi de altyn medal alýǵa kúshteri jetetindikterine kóz jetkizip qaıtty. Biraq dzıýdo, grek-rım jáne erkin kúrestegi sengen er balýandarymyz jerge qaratty demesek te, soǵan qaraılas qúresti. Maksım Rakovqa jerebe joldas bolmady. Almat Kebisbaev álemniń 6 dúrkin chempıony, Olımpııalyq oıyndardyń chempıony ırandyq Hamıt Sorıandy jarystan alyp tastap turyp, ózi qola medalǵa óter jerde súrindi. Dosjan Qartyqov týraly da osylaı aıtýǵa bolady. Erkin kúreste Ǵalymjan О́serbaev fınalǵa óter jerde jeńilip, qolaǵa talasarda túrik balýanyna qarsy qaırat kórsete almady. Nurıslam Sanaevqa medal alýǵa sál sáttilik jetpeı qaldy. Onyń esesine, erkin kúrestegi qyzdarymyz erledi. Gúzel Manıýrova – kúmis, Elmıra Syzdyqova men Ekaterına Larıonova qorjynǵa qola medaldar saldy. Elmıranyń erkin kúres tarıhynda eń alǵash júlde alǵan qazaq qyzy ekendigin de sóz yńǵaıynda aıta keteıik.
Al biz barǵa qanaǵatshyl halyqpyz. Rasynda qol jetken jetistikterimiz jaman emes. Áý basta jobalaǵan medaldardan jospardy asyra oryndadyq. Londonda 1 ǵana kúmis alsaq, bul joly ol 5-eý boldy. Zaty kúmis demeseńiz, osynda altynǵa laıyq, sál synyq súıem jetpeı qalǵandary kóp. Kúni erteń sol kúmister altynǵa aınalsyn dep tileıik.
«Egemen Qazaqstannyń»
arnaýly tilshisi
Baqtııar TAIJAN
Rıo-de-Janeırodan habarlaıdy
Sýretterdi túsirgen
Danııar MAILYBAEV
