О́ndiristi qaladaǵy oń ister

Aqsý ferroqorytpa zaýyty jáne Eýra­zııalyq energetıkalyq korporasııa atty eki alyp kásiporny bar óndiristi qala ekenin bıik murjalarynan shyǵyp jatqan tútini­niń bir tolasta­maı­tyny­nan-aq  ańǵarasyz. Qala­lyq ákim­dikke qarasty 28 myńdaı ha­lyq tura­tyn úlkendi-kishili 33 aýyly jáne bar. Jalpy, óndirisi kóp qaı qalanyń bolmasyn tur­ǵyn­daryn eń áýeli aýanyń taza­ly­ǵy, qalypty eko­lo­gııa­lyq jaǵdaı oılanta­dy. Kópshilik qala turǵyndary osy óndiris oryndarynda eń­bek etedi. Aqsýlyq­tar El­basy tapsyr­masy boıynsha elektr stansa­syn­da júr­gi­zilip jat­qan qaıta qu­rýlar men jańa zamanǵy teh­nıkalyq jab­dyq­taýlar bo­la­shaqta qala­nyń ekologııalyq tazalyǵyn saqtap qala­tynyna senimdi. Qalaǵa kelgen betten-aq «Jol kar­tasy» baǵdarlamasynyń nátıjesi baı­qa­lady, kósheleri jóndelip, birshama ózgeris engeni kórinip tur. Kásiporyn­dar ındýstrııalyq-ınnovasııalyq damý baǵ­dar­la­masyn júzege asyrýda. Qala ákimi Orazkeldi Qaıyrkeldı­nov­pen áńgimemiz osy óndiris taqyrybynan bastaý aldy. Qazir 16 ınvestısııalyq joba  qolǵa alynypty. Bul rette quny 37 mlrd. teńgeniń eki jobasy Eýrazııalyq  energe­tıka­lyq korporasııa­nyń, 24 mlrd. teńgeniń 13 jobasy Aqsý fer­roqorytpa zaýytynyń, al bir joba shaǵyn  jáne orta bıznes boıynsha jylyna 200,0 mıllıon teńgeniń polıetılen qubyr­laryn óndiretin “DANıER” óndiristik saýda-qury­lys fırmasy úlesinde eken. Osy jobalar­dyń arqasynda 369 jańa ju­mys orny ashyl­ǵan. Bıyl  ferro­qorytpa zaýy­tyn­da jylyna 350 myń tonna aglomerat sh­y­ǵa­ratyn nysan paıda­lanýǵa berildi. Shlakty qaıta óńdeý sehy iske qosyldy. Son­daı-aq № 14, № 26-peshter kúr­deli jóndeýden ótti. “Eýrazııalyq energetıka­lyq korporasııada sıkldi arshý kesheni jáne 10 mıllıon tekshe metrlik qýatpen kómir túsirý baǵyty iske qosyldy. Stansada №2 ener­goblokty qal­py­na keltirý ju­mysy júrip jatyr. Bul stan­sanyń jalpy qýatyn ul­ǵaıtýǵa múmkin­dik beredi. Turǵyn úı qu­ry­­lysy baǵdar­lamasyn iske asyrý maqsatyn­da ferro­qo­rytpa zaýyty­men qala­nyń 4-sha­­ǵyn aýdanynda 60 páterli ekinshi turǵyn úı paıda­lanýǵa berildi. Kásip­oryn­dar bala­lardyń jazǵy demaly­syn uıym­das­tyrýǵa qolushyn berýde. “Aq­sý – bizdiń ortaq úıimiz”  qoǵam­dyq birlestiginiń qar­jylaı kóme­gimen jaǵajaıda balalar qalashyǵy men ja­sandy jabyndysy bar sport alańy iske qo­syldy. Sózimizdiń basynda aıtqany­myz­daı, qa­la aýyldarmen de baı. Iаǵnı, 160-tan asa sharýa qoja­ly­ǵy, sút pen et daıyndaıtyn 31 oryn, aýyl­sharýashylyq ónim­derin qaı­ta óń­deı­tin 21 nysan bar. О́tken jyly aýylsharýa­shy­lyq ónimin óndirý kó­lemi 7,8 mlrd. teńgeni qurady. 2010 jyly 27 myń tonna sút, 6 myń tonna et,  42 mıllıon dana jumyrtqa,  59 tonna shujyq ónimi, 370 tonna nan ónimderi shyǵarylypty. О́nim­di qys mezgilinde satý úshin 8400 tonna kartop pen kókónis qoımaǵa salyn­dy. Qalada “Aýyl” kommýnaldyq bazary jumys ja­saı­dy. Aýyl­dyq­tar 82 ret oblys­tyq, 6 ret qalalyq jármeńke­ler­ge qatysyp, 133 mıllıon teńgeniń ónimderin satyp qaı­typ­­ty. So­ny­men qatar, aýylsharýa­shylyq taýar­laryn óndirýshiler  qara­­ja­ty esebinen jalpy syıym­dy­ly­ǵy 9500 tonna 3 kókónis qoımasy paıdalanýǵa berilgen. «Jol kartasy» baǵdarlamasy aıa­synda birqatar joldar jóndel­g­en. Eldi mekenderdi kóriktendirý jumy­sy­nda 40,3 mıllıon teńge ıgerilgen. Búginde 13 aýyl­da ha­lyq­ty sýmen jab­dyqtaıtyn keshendi blok-mo­dýl­der ornatyl­ǵan. Al 8 aýyl­da  sý qubyry bar. Qazirgi ýaqytta 844 balaǵa ar­nal­ǵan 22 shaǵyn orta­lyq jáne bala­baq­shalarda qosymsha 350 oryn ashyldy. Qalada “Balapan” memlekettik baǵdarlama­sy bo­ıynsha 330 orynǵa arnalǵan bala­baq­sha qu­rylysy bastaldy. О́tken jyly Tórtqudyq aýylynda bas­taýysh mek­­­tep paıdalanýǵa berildi. Aýyl­­dyqtardy dári-dármekpen qam­tama­syz etý úshin  dárigerlik ambýlatorııalarda jáne medısınalyq qyz­met kórsetý pýnktterinde 3 jyljymaly jáne 11 stasıo­nar­lyq dárihanalyq pýnktter uıym­dastyryldy. Sony­men qatar, ob­lys ákimi Baqytjan Saǵyn­taev­tyń bas­ta­masy­men qolǵa alynǵan «Jaılaý» baǵdar­lamasy arqyly aýyldyqtar 100 bastan qoı alyp,  baǵyp-qaǵýda.  Búgingi kúni aýylda 1662 iri qara mal, 2181 qoı, 191 jylqy bar. Bul kúnde Aqsýdyń aýyldarynda 1186 oralman ot­ba­sy turady. Turmysy tó­men oralmandar  otbasylaryndaǵy 30 bala qa­la ákimi­niń granty boıyn­sha joǵary oqý oryn­da­ryn­da oqyp júr. Jeke kásip­ker­likpen aına­lysatyn aǵaıyndar da bar. Qaladaǵy sý, jylý jelileri bo­ıyn­daǵy kemshilikter retteldi. Bul úshin respýb­lıkalyq jáne ob­lys­­ty­q bıýdjetten bóget qury­ly­syna jáne jelilerdi aýys­tyrýǵa, kárizder kol­lektoryn qaıta jańa­r­t­ý­ǵa 600,0 mıllıon teńgeden asa qar­jy bólinipti. Talaı jyl­dardan beri iske qos­ylmaı turǵan kóp qa­batty úılerdegi 26  lıft tolyǵymen qal­pyna keltirilýi de óz­geristerdi kórsetedi. Farıda BYQAI. Pavlodar oblysy.