«Bul – meniń taǵdyrym»

29 tamyz – Iаdrolyq synaqtarǵa qarsy is-qımyldyń halyqaralyq kúni qarsańynda jáne Semeı ıadrolyq synaq polıgonynyń jabylýyna 25 jyl tolýyna oraı, «Astana» ulttyq sýret galereıasynda «Iаdrolyq qarýsyz álem» taqyrybynda dóńgelek ústel ótti. Sharaǵa qatysýshylar 40 jyl ishinde Semeı ıadrolyq sy­naq alańynda 456-ǵa tarta jary­lystyń bolýy, sonyń áserinen 1,5 mıllıonnan asa adamnyń zardap shekkeni, qazaq jeriniń radıasııamen ýlanýy tóńiregin­de áńgime qozǵady. Sondaı-aq Elbasynyń bastamasy negizinde BUU Bas Assambleıasy 29 tamyzdy Iаdrolyq synaqtarǵa qarsy is-qımyldyń halyqaralyq kúni dep jarııalaǵany, sol ýaqyttan bastap, halyqaralyq qoǵamdastyq atalǵan kúndi jyl saıyn atap ótip kele jatqany aıtyldy. Bul kúni dóńgelek ústelge qatysýshylardyń arasynda «ATOM» jobasynyń qurmetti elshisi, ıadrolyq synaqtarǵa qarsy qozǵalys belsendisi, tanymal sýretshi Káripbek Kúıikov te boldy. Ol Qazaqstannyń ıadrolyq qarý­­dan bas tartýy eń durys sheshim bolǵanyn, sebebi ol osyn­daı batyl qadamǵa barǵan birden-bir el ekenin, sondyqtan bul bas­ta­many álemniń barlyq eli qýat­tap, qoldaý bildirýi kerektigin jetkizdi. «Men 1968 jyly Egindibulaq aýylynda, qarapaıym qazaq otbasynda ómirge kelippin. Meniń aldymda 2 bala – ul men qyz dúnıe esigin ashyp, olar 1 jas­qa tolmaı shetinep ketken eken. Bala kezimde bizdiń aýyl­daǵy kóptegen otbasynda náre­s­telerdiń túrli aýrýlarmen, psı­hıkalyq, ıa bolmasa fızıka­lyq aýytqýshylyqtarmen dúnıe­ge keletinine kýá boldym. Biz­diń aýylymyz Semeı sy­naq polıgonynan shamamen 100 shaqyrym qashyqtyqta ornalasqan-tuǵyn. Sol sebepti, de aýyl turǵyndary úıleriniń tóbesine shyǵyp, jarylystardy óz kózderimen kóretin edi. Bul – halqymyzdyń basynan ótken aýyr qasiret. Ýaqyt óte kele men ıadrolyq qarýǵa qarsy júrgizilgen qozǵalystyń belsendi múshesine aınaldym. Qazir qarap otyrsam, búginge deıingi ǵumyrymnyń 26 jylyn ıadrolyq qarýǵa qarsy kúresýge, odan zardap shekkenderge qolushyn sozýǵa arnaǵan ekenmin. Bul – meniń taǵdyrym», – dedi óz sózinde K.Kúıikov. Jıynda Káripbek Kúıikovtiń apaıy Sáýle Arǵynbaeva da sóz alyp, ıadrolyq synaqtardyń ákelgen qasireti, zalal-zardaby týraly oıyn bildirdi. «Káripbek atom synaǵyna qarsy qozǵalystyń bel ortasynda júrgen azamat. Kóp adamǵa kómek kórsetti, qoldaý bildirdi. О́z tarapymnan oǵan az da bolsa qolushyn sozǵym kelgendikten, árdaıym janynda júrýge tyrysamyn. Keleshek urpaq mundaı qasiretti kórmese eken. Meniń endigi tilegim – osy», – dedi ol. Is-shara aıasynda, sondaı-aq, Mádenıet qaıratkeri, sýretshi Qońyr Muhamedıev ıadrolyq synaqtyń halyqqa, qorshaǵan ortaǵa tıgizgen alapat zardabyna toqtala kele, Semeı polıgony­nyń qasiretin óziniń birqatar týyndylaryna arqaý etkenin jetkizdi. Láıla EDILQYZY, «Egemen Qazaqstan» Sýretti túsirgen Erlan OMAROV