Jastar birlikti jaqtaıdy

Jastarǵa tomaǵa-tuıyqtyq emes, qashanda bir-birimen aralasý men quralasý, pikir talastyrý jáne birinen-biri úırený úrdisi tán bolsa – olardyń kóteriler kókjıegi de qashanda bıik bolmaq. О́zara emen-jar­qyn qarym-qatynastary tek bir eldiń aýqymymen shektel­meı, memleketaralyq sıpat ala­tyn bolsa, onyń máni tip­ten aıryqsha. Respýblı­kamyzdyń batystaǵy bosa­ǵasy Oral qalasynda uıym­dastyrylǵan «Birlik-Edınstvo.kz» halyqaralyq jastar lageri osyndaı keń tynysty baǵdar­lamasymen erekshelendi. Aq­jaıyqtyń tórinde Qazaqstan, Reseı jáne Qyrǵyz elinen kelgen órender bas qosyp, ózderin tolǵandyryp júrgen máseleler jóninde egjeı-tegjeıli áńgi­me qozǵady. Igi maqsattaǵy is-sharalar legi tórt kúnge sozylyp, ártúrli formattaǵy segiz taqyryptyq blok boıynsha oı-pikir almasýlar men debattar, sheberlik sabaqtary men semınarlar ótkizildi. Baıypty basqosý ke­zinde baıqalǵan bir jaǵymdy jaıt – Reseıde turatyn qandas­tarymyzdyń qazaq tilin úırenýge degen qushtarlyǵy. Olardyń mundaı talap-tilekteri de eskerýsiz qalǵan joq. Tilderdi oqytý jónindegi ınnovasııalyq-ádistemelik ortalyq mamandary Reseıdiń Samara, Saratov jáne Omby oblystarynan kelgen qarakóz qyz-jigitterimizge «Tilda­ryn» ádistemesi boıynsha tildi tez úırený sabaqtary uıymdastyryldy. Taǵy bir súısinerligi, qazaq tilin tez meń­gerý jónindegi teh­nologııalyq tásilderge sonymen birge, orys ultynyń ókilderi de múd­delilik tanytty. Máselen, ınnovasııalyq dáris alǵan Lıaı­san Barakova óz oı-pikirin bylaısha jetkizdi: men munda Sa­mara qalasynan keldim. Qazir Reseıde turyp jatqanymmen, óz bolashaǵymdy tarıhı otanym – Qazaqstanmen baılanystyrǵym keledi. Bıyl Astanaǵa barýdy josparlaǵan edim. Biraq,  otbasylyq jaǵdaıyma baılanysty jolym túspeı tur. Qazaq­stan men úshin janyma jaqyn ári ystyq el, – dedi ol bizge qazaq tilinde. Sondaı-aq, halyqaralyq lagerge jınalǵan jastarǵa toleranttylyq sabaqtar da, de­pý­tattyq saǵattar da uıym­dastyryldy. Ony  Parlament Májilisiniń depýtattary Natalıa Jumadildaeva men Gennadıı Shıpovskıh ótkizdi. Olar tyń­daýshylar tarapynan qoıyl­ǵan áleýmettik baǵdarlamalar, ju­myspen qamtý, jas kásipkerlerge ar­nalǵan jeńildikpen beriletin nesıeler, memlekettik tildi úırený jáne baspana máseleleri jónindegi san alýan suraqtarǵa tolyqqandy jaýaptar qaıtardy. Osy oraıda qazaq tilinde erkin sóıleıtin G.G.Shıpovskıh eń jas Parlament múshesi ekenin de aıta ketken jón. Onyń jasy – jıyr­ma altyda. Kórshiles, baýyrlas memleket jastary bas qosqan jerde olardy tolǵandyrǵan másele­ler­di óz aýyzdarynan estý – bizge óte qajet. О́ıtkeni, bul oı-pikirler jastardyń quqyǵy men mártebesin qorǵaıtyn zańdar shyǵarýǵa septigi men kómegin tıgizedi. Osy rette Qyr­ǵyz Respýblıkasynan kelgen delegasııa basshysy Nurgúl Qadyrqulovadan da syr tartýdyń oraıy kelip qaldy. «Qazaq halqynyń peıili men qushaǵynyń keńdigi óziniń darhan  dalasyndaı eken. Qazaqstannyń batys aımaǵyna tuńǵysh ret jolym túsip otyr. О́zen-kólderi jarqyrap, tal-terekteri jaıqalǵan ásem óńir eken. Lager qyzmetiniń basty uıytqysy Qazaqstan halqy Assambleıasyna alǵysym sheksiz. Bul qoǵamdyq qurylym birlik pen turaqtylyqty saqtaýdyń basty kepili ekenine taǵy bir kózim jetip otyr», dedi ol bizben áń­gimesinde. Búginde shekaralas memleketter jastary arasyndaǵy baılanystardy tereńdete túsýdiń mańyzy joǵary. Sondaı-aq, taıaý jáne alys shet eldegi qazaq dıasporlary jastaryna qoldaý kórsete bilýdiń de alatyn orny bólek bolsa kerek. Mundaı kómek eń aldymen olarǵa rýhanı-mádenı turǵydan kórsetilgeni jón. Halyqaralyq jastar lageriniń aldyna qoıǵan basty máselesiniń biri de osy ekenine de oǵan qatysý kezinde kóz jetkizgendeı boldyq. Eń bastysy, Oralda ótkizilgen jastardyń halyqaralyq basqosýy – Qazaqstandaǵy biregeılik pen birtektilikti jáne birlikti qalyptastyrýǵa yqpal jasaı bildi dep oı túıýge bolady. Temir QUSAIYN, «Egemen Qazaqstan» Batys Qazaqstan oblysy Sýrette: halyqaralyq jastar lageri sátinen kórinis Sýretti túsirgen Rafhat Halelov