Áıgili túrik pıanısi Qazaqstanda alǵash ret konsert qoıdy

Barshamyzǵa málim, 2016 jyl IýNESKO tarapynan álemdik deńgeıde halyqaralyq  «Qoja Ahmet Iаsaýı jyly» dep jarııalandy.  Osy ataýly oqıǵaǵa oraı, Astanadaǵy Iýnýs Emre atyndaǵy túrik mádenıet ortalyǵy qazaqstandyq ónersúıer qaýymǵa úlken tartý jasady. Túrik mádenıet  ortalyǵy,  Túrkııanyń Qazaqstandaǵy elshiligi jáne Qazaq ulttyq óner ýnıversıtetiniń qoldaýymen álemge tanymal túrik pıanısi Týlýıhan Ýǵýrlý Iаsaýı babamyzǵa arnap jazǵan  shyǵarmalaryn pıanınoda oryndap,  Qazaqstanda alǵashqy konsertin ótkizdi. Jalpy, eki konsert jospar­lansa, onyń alǵashqysy keshe Astanadaǵy Qazaq ulttyq óner ýnı­versıtetiniń «Shabyt» ǵıma­ratynda ótti. Al ekinshisi 22 qyrkúıekte babamyzdyń týǵan jeri – Túrkistan qalasynda Qoja Ahmet Iаsaýı atyndaǵy Halyq­aralyq qazaq-túrik ýnıver­sıtetinde ótkizilmek. Kesh shymyldyǵyn  Iýnýs Emre atyndaǵy túrik mádenı ortalyǵy dırektorynyń mindetin atqarýshy Almagúl Isına ashty. Sodan soń  atalǵan óner ordasynyń prorektory Turar Álipbaev  rektor Aıman Musaqojaevanyń atynan arnaıy aqjarma tilekterin  aqtaryp, quttyqtaý sóz sóıledi. Sondaı-aq, Túrkııanyń Qazaqstandaǵy Tótenshe jáne ókiletti elshisi Nevzıat Ýıanyk  talantty pıanıst Týlýıhan Ýǵýrlýdyń Qazaqstanda tuńǵysh ret tusaýyn keskeli otyrǵan shyǵarmasyna az-kem toqtalyp, elorda turǵyndary men qonaqtaryna túrik halqy atynan ystyq yqylasyn bildirdi jáne  júrekjardy sálemin joldady. Aıta keteıik, Týlýıhan Ýǵýrlý 1965 jyly 15 qarashada Ystan­­bul qalasynda týǵan. Tórt jasynan bastap Ystanbul kon­ser­vatorııasynyń pıanıno bóliminde oqyǵan. 7 jasynda mem­leket tarapynan ashylǵan «Talantty  balalar synaǵyn» tap­syryp, joǵary mýzyka bili­min shetelde jalǵastyrýǵa múm­kindik alǵan. Lıseı jáne kon­ser­vatorııadan keıin bilimin Vena mýzyka akademııasynda támam­dady. Akademııanyń magıs­t­ratýrasynda oqyp júrip, shy­ǵar­mashylyq ómirinde eń mańyz­dy sheshimin qabyldaǵan, ıaǵnı klassıkamen qoshtasyp, tek óziniń shyǵarmalaryn oryndaı bastaǵan. Týlýıhan Ýǵýrlý elordalyq kórermenderge óner kórseter aldyndaǵy kóńil tolqynysyn bylaısha jetkizdi: «Jyraqta bir ǵulamaǵa arnap shyǵarma jazasyz jáne ony sol ǵulamanyń týǵan jerine  baryp oryndaısyz. Bul degenińiz – sózben jetkizip aıta almaıtyn baqyt! Qazaqstan, Iаsaýı­diń týyp-ósken jeri, son­dyq­tan Túrkistan jáne Shymkent men úshin óte qymbat, qasıetti oryndar. Bul jerlerdi baryp kórý boryshymyz, mindetimiz. Jal­py, ǵulama babamyzǵa arna­ǵan shy­ǵarmamdy ol týǵan jerge oryndaý meni qatty tebirentedi». Týlýıhan Ýǵýrlý dál qazir óz elinde qalyptasqan aıtar­lyq­taı kúrdeli kezeńde Túrkııaǵa qoldaý bildirgen, ishi men syrty birdeı, sózine berik baýyrlas el – Qazaqstanda óner kórsetý ózin erekshe bir qýanyshqa bó­leı­­tinin aıta kele, Iаsaýı­diń fılo­sofııa­syna qatysty kózqarasyn bylaısha túıindedi: «Aǵartýshylyq úderisi aldy­men bizde, al Batysta bizden keıin bastaý aldy. Iаǵnı, el­diń túsini­gindegideı álem Renes­sans dáýirinen bastap qaı­ta jań­ǵyryp órlemedi. Álem Azııa­dan Anadolyǵa, Anadolydan Bal­qan­darǵa qaraı shashyraǵan sáýle­men túledi,  órledi. Ahmet Iаsaýı túrki halyqtaryna eń qara­paıym jáne eń durys jol­men Islamdy tanytty. Iаsaýı  joly Seljýk memleketi men Osman ımperııasynyń negizgi ıdeıa­syna arqaý boldy. Sondaı-aq, ózinen keıingi bilim jáne din adamdarynyń kóshbasshysy bola bildi. Seljýk jáne Osman ımperııasynyń danalyǵy, kúsh-qýaty men jetistiginiń túp negizi Iаsaýı jolymen sýsyndaýynda jatyr. Sondyqtan, budan bylaı eń aldymen óz tól qundyl­yq­tary­myz­dy qaıtadan ulyqtap úıre­nýi­miz kerek degen oıdamyn. Bul uzyn jolda atqarylatyn qyrýar is bar. Onyń irgetasy men túp qazy­ǵy­nyń biri – Qoja Ahmet Iаsaýı». Iá, Iаsaýı myń jyl buryn qaldyrǵan pikirlerimen áli kúnge deıin aramyzda, bizderdi oıǵa jeteleıdi. «Oılaný jáne eńbek etý ǵıbadat». Raýshan SÚLEIMENOVA, jýrnalıst Sýretti túsirgen Orynbaı BALMURAT