Tórt ǵasyr saqtalǵan saýyt

О́tkensiz búgin, búginsiz erteń bolmasy anyq. El Táýelsizdiginiń 25 jyldyq merekesi qarsańyn­da Aral aýdanyndaǵy eldime­ken­derdiń birinen XVI ǵasyrdyń sońǵy shıreginde ǵumyr keshken, ult bostandyǵy jolynda seksen jastan asqansha at ústi­nen túspegen Aıdarbek batyr О́ris­ulynyń aq saýyty tabyldy. Tórt ǵasyrdan astam ýaqyt boıy atadan balaǵa, urpaqtan-urpaqqa asyldyń kózindeı, aqıqattyń ózindeı bolyp jetken batyr baba saýyty qazir Aral qalasyndaǵy urpaqtarynyń biri, zeınetker Jetkergen Nurǵabylovtyń qolynda saqtaýly eken. Ol kisiniń aıtýynsha, taza bolattan jasalǵan tor kózdi bul saýyttyń salmaǵy 10 kılo. Buryn úlken bolǵan eken. Ýaqyt tezine shydamaı etek tusy qıylyp, eptep búlinse de mini qurymaı búginge jetken saýyttyń el tarıhynyń bir bólshegi ekeni aqıqat. Tek zertteýshileri tabylyp, ejeı-tegjeıli saraptasa, nur ústine nur bolar edi. О́tken jyly Qazaq handyǵynyń 550 jyldyǵyna oraı urpaqtary batyr rýhyn ulyqtaý maqsatynda at ústindegi eńseli eskertkishin asqaqtatyp, tarıhı-tanymdyq kitap shyǵardy, at shaptyryp as ber­gen bolatyn. Endi mine, batyr­dyń tórt júz jyldan astam ýaqyt boıy saqtalyp kelgen aq saýyty tabylyp óshkenimiz janǵandaı boldy. Bul jas urpaqty otanshyldyqqa, erlikke, eldikke baýlıtyn naǵyz qundy jádiger ekeni daýsyz. Aldaǵy ýaqytta batyr baba saýyty jergilikti murajaılarǵa saqtaýǵa tapsyrylatyn bolady. Sóıtip, ótken ǵasyrlardan jetken baǵa jetpes mura kópshilik kózaıymyna aınalmaq.  Tolybaı ABYLAEV, Qazaqstan Jazýshylar odaǵynyń múshesi  QYZYLORDA