Bilim júıesin jetildirý barysynda Elbasy Nursultan Nazarbaev oqytý prosesine jańa ádistemeler men tehnologııalardy engizý, pedagogıkalyq quramnyń sapasyn joǵarylatý jáne biliktilikti bekitýdiń táýelsiz júıesin qurý qajettigin belgilegeni málim. Jańa pedagogıkalyq ıdeıalardyń nátıjesinde taldyqorǵandyq ustazdardyń halyqaralyq olımpıadalarǵa barǵan oqýshylary júldemen oralýda. Mysaly, byltyrǵy oqý jylynda halyqaralyq, respýblıkalyq olımpıadalar men baıqaýlarǵa 93 oqýshymyz qatysyp 12 birinshi, 16 ekinshi, 18 úshinshi oryndy jeńip aldy. Sol oqýshylarymyzdyń arasynan Koreıada ótken «Jas ǵalym» halyqaralyq ǵylymı jobasynyń jeńimpazy bolǵan Álisher Mahmutov pen Ádilet Izbasarovany, Grýzııada ótken «Jas zertteýshi» ǵylymı jobasynyń júldegeri Aıaýlym Tóleǵalıevany, Baıqońyrdaǵy «Ǵylym álemin ashamyz» ǵylymı baıqaýynyń júldegeri Arýjan Núsipovany bóle-jara aıtyp ótken jón. Búgingi tańda qalamyzda 3 lıseı úsh tilde oqytýda jaqsy jetistikterge jetýde. О́zgeleri aǵylshyn tilin 1 synyptan meńgerýde. Bul ýaqyt talaby. Zaman suranysyna oraı bilim berý ustazdardyń tól mindeti desek te bolady. Zerdelep qarasańyz, búginde bıliktiń basym bóligin jastar qurap otyr. Ol degenimiz, sapaly bilimi men úsh tildi erkin ıgere bilgendiktiń jemisi. Qalaı desek te bilimdi jas bos qalmaıdy. Áıteýir jol tabady. Ony ómir kórsetip otyr. Osy oraıda, basa aıtyp qana qoımaı naqty ómirge enýine yqpal etetin jaıt – tárbıe. Kún sanap kórkeıip, turǵyndarynyń sany kóbeıip kele jatqan Taldyqorǵanda oqýshylar sany da ósýde. Bes saýsaq birdeı emes. Sol oqýshylar arasynda erekshe baqylaýdy qajet etetinderi de barshylyq. Sondyqtan qala mektepterinde quqyq buzýshylyqty boldyrmaý jáne onyń aldyn alýǵa baǵyttalǵan keshendi is-sharalar atqarylýda.
Qazirgi ýaqytta mektepterde ınklıýzıvti oqytý boıynsha múmkindigi shekteýli balalardyń óz qatarymen mektepte tolyqqandy bilim alýy qamtamasyz etilýde. Qaladaǵy barlyq mektepterde logopedter men defektologtar qyzmet etedi.
Bilim berý salasynda uzaq jyldan beri eńbek etetindikten aıtar usynysym da bar. Birinshiden, bilim berý uıymdaryn oqý-tárbıe júıesindegi isti boljaı biletin jáne bilim sapasyn arttyrýdyń tıimdi tásilderin uıymdastyratyn bilikti basqarýmen qamtamasyz etý qajet. Ekinshiden, bilim mekemeleriniń oqý-materıaldyq, tehnıkalyq bazasyn jaqsarta otyryp, zaman talabyna saı bilimdi urpaq tárbıeleý jumysyn júıelegen jón. Úshinshiden, bilim men tárbıe júıesine: memlekettik uıymdarmen, mádenı ortalyqtarmen, ata-analarmen jáne qoǵamdyq uıymdarmen tyǵyz baılanysty qamtamasyz etý kerek. Tórtinshiden, ustazdardyń kásibı biliktiligin kóterý, bilim deńgeıin arttyrý zaman talaby. Besinshiden, jas urpaqqa tárbıe men bilim berýde, oqýshy men pedagogtarǵa quqyqtyq tárbıe berý men kámeletke tolmaǵan jasóspirimdermen jumys túrlerin kúsheıtýdiń jańa jolyn engizgen durys. Qoryta aıtqanda, urpaqqa sapaly bilim berý arqyly bolashaǵymyzdy bekitemiz.
Bolat TURYSBEKOV,
Taldyqorǵan qalalyq bilim bóliminiń basshysy
Bilim júıesin jetildirý barysynda Elbasy Nursultan Nazarbaev oqytý prosesine jańa ádistemeler men tehnologııalardy engizý, pedagogıkalyq quramnyń sapasyn joǵarylatý jáne biliktilikti bekitýdiń táýelsiz júıesin qurý qajettigin belgilegeni málim. Jańa pedagogıkalyq ıdeıalardyń nátıjesinde taldyqorǵandyq ustazdardyń halyqaralyq olımpıadalarǵa barǵan oqýshylary júldemen oralýda. Mysaly, byltyrǵy oqý jylynda halyqaralyq, respýblıkalyq olımpıadalar men baıqaýlarǵa 93 oqýshymyz qatysyp 12 birinshi, 16 ekinshi, 18 úshinshi oryndy jeńip aldy. Sol oqýshylarymyzdyń arasynan Koreıada ótken «Jas ǵalym» halyqaralyq ǵylymı jobasynyń jeńimpazy bolǵan Álisher Mahmutov pen Ádilet Izbasarovany, Grýzııada ótken «Jas zertteýshi» ǵylymı jobasynyń júldegeri Aıaýlym Tóleǵalıevany, Baıqońyrdaǵy «Ǵylym álemin ashamyz» ǵylymı baıqaýynyń júldegeri Arýjan Núsipovany bóle-jara aıtyp ótken jón. Búgingi tańda qalamyzda 3 lıseı úsh tilde oqytýda jaqsy jetistikterge jetýde. О́zgeleri aǵylshyn tilin 1 synyptan meńgerýde. Bul ýaqyt talaby. Zaman suranysyna oraı bilim berý ustazdardyń tól mindeti desek te bolady. Zerdelep qarasańyz, búginde bıliktiń basym bóligin jastar qurap otyr. Ol degenimiz, sapaly bilimi men úsh tildi erkin ıgere bilgendiktiń jemisi. Qalaı desek te bilimdi jas bos qalmaıdy. Áıteýir jol tabady. Ony ómir kórsetip otyr. Osy oraıda, basa aıtyp qana qoımaı naqty ómirge enýine yqpal etetin jaıt – tárbıe. Kún sanap kórkeıip, turǵyndarynyń sany kóbeıip kele jatqan Taldyqorǵanda oqýshylar sany da ósýde. Bes saýsaq birdeı emes. Sol oqýshylar arasynda erekshe baqylaýdy qajet etetinderi de barshylyq. Sondyqtan qala mektepterinde quqyq buzýshylyqty boldyrmaý jáne onyń aldyn alýǵa baǵyttalǵan keshendi is-sharalar atqarylýda.
Qazirgi ýaqytta mektepterde ınklıýzıvti oqytý boıynsha múmkindigi shekteýli balalardyń óz qatarymen mektepte tolyqqandy bilim alýy qamtamasyz etilýde. Qaladaǵy barlyq mektepterde logopedter men defektologtar qyzmet etedi.
Bilim berý salasynda uzaq jyldan beri eńbek etetindikten aıtar usynysym da bar. Birinshiden, bilim berý uıymdaryn oqý-tárbıe júıesindegi isti boljaı biletin jáne bilim sapasyn arttyrýdyń tıimdi tásilderin uıymdastyratyn bilikti basqarýmen qamtamasyz etý qajet. Ekinshiden, bilim mekemeleriniń oqý-materıaldyq, tehnıkalyq bazasyn jaqsarta otyryp, zaman talabyna saı bilimdi urpaq tárbıeleý jumysyn júıelegen jón. Úshinshiden, bilim men tárbıe júıesine: memlekettik uıymdarmen, mádenı ortalyqtarmen, ata-analarmen jáne qoǵamdyq uıymdarmen tyǵyz baılanysty qamtamasyz etý kerek. Tórtinshiden, ustazdardyń kásibı biliktiligin kóterý, bilim deńgeıin arttyrý zaman talaby. Besinshiden, jas urpaqqa tárbıe men bilim berýde, oqýshy men pedagogtarǵa quqyqtyq tárbıe berý men kámeletke tolmaǵan jasóspirimdermen jumys túrlerin kúsheıtýdiń jańa jolyn engizgen durys. Qoryta aıtqanda, urpaqqa sapaly bilim berý arqyly bolashaǵymyzdy bekitemiz.
Bolat TURYSBEKOV,
Taldyqorǵan qalalyq bilim bóliminiń basshysy
Tulǵa • Keshe
Aýa raıy • Keshe
Jasóspirimder arasyndaǵy bala týý deńgeıi nege joǵary?
Qoǵam • Keshe
Iran Ormuz buǵazyn qaıta japty
Álem • Keshe
Iran áýe keńistigin ishinara ashty
Álem • Keshe
Ál-Farabı dańǵylynda jol erejesin óreskel buzǵandar ustaldy
Aımaqtar • Keshe
Jerde magnıttik daýyl bastaldy
Oqıǵa • Keshe