Terrorızmge toıtarys – tolǵaqty taqyryp

Máskeýdegi «Rossııa segodnıa» aqparat agenttiginde  Reseı halyqtar dostyǵy ýnıversıtetinde (RHDÝ) ótetin «Din terrorızmge qarsy» dep atalatyn halyqaralyq ǵylymı-tájirıbelik konferensııaǵa arnalǵan baspasóz máslıhaty uıymdastyryldy. Mundaı konferensııa ótkizý týraly ıdeıa byltyr Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdenti Nursultan Nazarbaevtyń BUU Bas Assambleıasynyń 70-shi sessııasynyń jalpy debattarynda sóılegen sóziniń qorytyndylaryna baılanysty týyndady. Qazaqstan basshysy Nıý-Iorkte adamzattyń soǵystyń aldyn alý jáne onyń saldaryn eńserýden góri, jańa strategııa qarastyrý kerek ekenin atap ótken edi. О́ıtkeni, janjaldar men soǵystar eshqandaı paıda ákelmeıdi jáne maǵynasyz bolyp tabylady. Al aldaǵy «Din terrorızmge qarsy» dep atalatyn konferensııa Prezıdent Nursultan Nazarbaevtyń «Álem HHI ǵasyr» manıfesinde belgilengen halyqaralyq terrorızmge qarsy turý bastamalaryn júzege asyrý úshin qosymsha alań qyzmetin atqarýy tıis. Konferensııany asha kelip, RHDÝ-diń birinshi prorektory – ǵylymı jumystar jónindegi prorektor Nur Qırabaev konferensııanyń baǵdarlamasy, maqsattary men mindetteri jáne oǵan qatysatyndar týraly aıtyp berdi. Onyń sózine qaraǵanda, forým tórt paneldik sessııadan turatyn bolady. Birinshisiniń sheńberinde terrorızmge qarsy is-qımyl problemalaryn osy sa­la­nyń ǵalymdary men mamandary talqylaıdy. Ekinshisin din qaırat­kerleri áńgime arqaýyna aınaldyratyn bolady. N.Qırabaevtyń aıtýynsha, úshinshisinde atalǵan taqyryp tóńireginde túrli elderdiń dıplomattary áńgime qozǵaıdy. Al tórtinshi bóligi «ekstremızm men terrorızmge qarsy turý salasynda» memleket, dinı uıymdar men qoǵam arasyndaǵy únqatysýlarǵa arnalady. Qazaqstannyń Reseıdegi elshi­li­giniń keńesshi-elshisi Marat Syz­dyqovtyń aıtýynsha, konferensııa Qazaqstannyń bastamasymen uıymdastyrylǵan terrorızmge qarsy is-qımyl problematıkasy boıynsha is-sharalar serııasynyń qısyndy jalǵasy bolyp tabylady. Atap aıtqanda, mamyr aıynda BUU-nyń Nıý-Iorktegi shtab-páterinde «Din beıbitshilik úshin» forýmy, al Astanada «Din terrorızmge qarsy» halyqaralyq konferensııasy bolyp ótti. M.Syzdyqov atap ótkendeı, RHDÝ aldaǵy ǵylymı-praktıkalyq sımpozıým ótkizýdiń orny retinde kezdeısoq tańdap alynǵan joq. «Bul asa zor ǵylymı áleýetke ıe, túrli memleketter men dinder ókilderi oqyp bilip alatyn, is júzinde álemdik elıta daıyndaıtyn jetekshi reseılik JOO bolyp tabylady», – dedi qazaqstandyq keńesshi-elshi. Onyń bul pikirimen Máskeý múftııaty musylmandary dinı basqarmasy tóraǵasynyń orynbasary, Reseı Ǵylym akademııa­sy Shy­ǵystaný ınstıtýtynyń jetekshi ǵylymı qyzmetkeri Farıd Asadýl­lın tolyqtaı kelisetinin bildirdi. Onyń aıtýynsha, RHDÝ-de álemniń túrli óńirlerinen stýdentter oqıdy. Sondyqtan olarǵa konferensııada aıtylatyn oı-paıymdar men usynymdamalardy túsindirýdiń mańyzy óte zor. Budan bólek, ol al­daǵy bolatyn forýmdy «Reseı men Qazaqstannyń musylmandary úshin óte paıdaly túıisý orny» dep sıpattady. Máskeý patrıarhaty sınodal bóliminiń qoǵammen jáne BAQ-pen ózara qarym-qatynasy jónin­degi tóraǵasynyń orynbasary Vah­tang Kıpshıdze terrorızmge qarsy is-qımyl taqyrybyn dinı qoǵam­dastyq ókilderiniń qatysýymen talqylaýdyń mańyzy joǵary ekenin atap kórsetti. Ol aldaǵy forýmda dinı qoǵamdastyqtardyń dinge senetin adamdardyń adamgershilik kózqarasyn qalyptastyrýdaǵy róli týraly másele kún tártibine qoıylatynyna úmit bildirdi. Konferensııanyń qorytyn­dy­laryn shyǵara kele, oǵan qaty­sýshylar aldaǵy basqosýdyń bas­ty maqsattaryn belgiledi. Onda problemalardy talqylap qana qoımaı, olardy sheshýdiń joldaryn tabý, qaýip-qaterlerdiń bar ekenin jaı ǵana moıyndaýmen shektelmeı, dinı kóshbasshylardyń, saıası qaıratkerler men qoǵam ókilderiniń tıimdi únqatysýlaryn qoldaýǵa negizdelgen qaýipsizdiktiń jańa paradıgmalaryn qalyptastyrý úshin ortaq usynymdamalar túzý qajet degen biraýyzdy uıǵarym jasaldy. Samat MUSA, «Egemen Qazaqstan»