Astana qalasy Bilim basqarmasy uıytqy bolýymen №74 mektep-gımnazııasynda ótken «Úsh tildiń úndestigi jańǵyryp, Táýelsiz elim – máńgilik!» dep atalatyn saltanatty sherý sabaǵy ótti. Onda «Satylaı keshendi oqytý» atty tehnologııanyń múmkindikteri kórsetildi.
Qazaq tilin oqytýdan bastaý alyp, orys jáne aǵylshyn tilderi, ádebıet, tarıh, geografııa sekildi pánder negizinde jan-jaqty bilim berýdi kózdeıtin tehnologııanyń avtory –pedagogıka ǵylymdarynyń doktory Nursha Orazahynova.
Sabaqqa «Astana» halyqaralyq qarjy ortalyǵy Ákimshilik departamenti dırektorynyń orynbasary, professor Sherýbaı Qurmanbaıuly, Sh.Shaıahmetov atyndaǵy Tilderdi damytýdyń respýblıkalyq úılestirý-ádistemelik ortalyǵynyń keńesshisi Orazkúl Asanǵazy, Astana qalasy Bilim basqarmasynyń ǵylymı-ádistemelik jumystar jónindegi ádiskerleri – Roza Qasqabaeva men Kúnimbala Baıahmetbaeva qatysty.
Qazaqstan halqy tilderiniń HVIII festıvaline arnalǵan is-sharada oqýshylar men balabaqsha tárbıelenýshileri ana tilimen qatar, orys jáne aǵylshyn tilderin jetik meńgerip qana qoımaı úsh tilde erkin sóılep, oılaryn irkilmeı jetkize alatynyn aıǵaqtap berdi. Sabaq barysynda qoldanylǵan ózindik izdenis, toptyq, ujymdyq jumystar balalardyń úsh tilde alǵan bilimderin bekitýde «Satylaı keshendi oqytý» tehnologııasynyń qanshalyqty kómegi bar ekenin kórsetti.
Sherý sabaǵynyń shymyldyǵyn ashqan Roza Qasymqyzy Astana qalasy Bilim departamentiniń muryndyq bolýymen elordadaǵy tórt mektep pen bir balabaqshada osy tehnologııa boıynsha bilim berilip kele jatqanyn aıtyp ótti. «Taldaý arqyly balaǵa tereń bilim berýdi kózdeıtin tehnologııa sońǵy 3 jylda óz nátıjesin kórsetip júr. Ǵylymı keńeste osy tásilge qatysty birneshe avtorlyq jumys ta qorǵaldy. Aldaǵy ýaqytta da atalǵan tásil boıynsha bilim beretin oqý oshaqtarynyń qatary kóbeıedi degen senimdemiz», – dedi basqarma ókili. Al, qazaq mektepteriniń aldynda – qazaq tilinde oqıtyn balalardyń ózgelerden shoqtyǵy ǵana emes, eń bastysy – týǵan tilimen kelgen rýhynyń bıik ekenin dáleldeý mindeti turǵanyn aıtqan Orazkúl Azanǵazy: «Jeti jurttyń tilin bilý, oqý kerek. Biraq biz ózge tilde eshýaqytta qazaq bolmaımyz. О́zge tilden alǵanyńdy baı, beıneli, áýezdi, kórkem, babadan qalǵan týǵan tilde damytý kerek. Bul tehnologııa Alash arystarynyń eńbekterine súıenip jasaldy» – dedi.
Sabaq kezinde óleń oqyp, ondaǵy dybystarǵa matematıkalyq tásilmen minezdeme berip, sózsazyndyq, leksıka-grammatıkalyq taldaý jasady. №4 mektep-gımnazııasynyń 8-synyp oqýshylary taldaýlardyń bárin orys tilinde jetkizse, №66 mektep-lıseıdiń oqýshylary tapsyrmalardy aǵylshyn tilinde erkin oryndap, básekege qabiletti bilimdi de bilikti shákirtter ekenin dáleldep berdi.
Ana tilimen qatar orys, aǵylshyn tilderin jete ıgergen mektep oqýshylarynyń saýatty taldaýyn kórgen Sherýbaı Qurmanbaıuly joǵary oqý oryndaryna kelgen keı stýdentterdiń morfologııalyq, fonetıkalyq taldaý jasamaq túgil býyndardyń túrleri men ilgerindi-keıindi yqpaldardy ajyrata almaıtynyn aıtty. «Búgingi sabaqta bastaýysh synyp oqýshylary men áli mektep tabaldyryǵyn attamaǵan balǵyndardyń qazaq sóziniń qurylymyn, dybystyq tabıǵatyn tamasha bilip otyrǵanyn kórip, qatty qýanyp otyrmyz. Tilderińnen aınalaıyn!», – dedi tańdanysyn jasyra almaǵan professor.
«Máńgilik elimizdiń jastary zaman talabyna saı týǵan tilin tereń meńgerýmen qatar ózge eldiń tilin jaqsy meńgerse, ózgelerden kósh ilgeri turary sózsiz. Sol sebepti de bizdiń basty maqsatymyz – aıshyqty da áýezdi týǵan tildiń tereń qatparlarynan sýsyndap ósken urpaqtan aǵylshyn, orys tilderinde de erkin sóıleıtin ulandar tárbıelep shyǵarý», – dedi sabaqty qorytyndylaǵan tehnologııa avtory Nursha Orazahynova.
Baný Rahymbaıqyzy
