Osy basqosý barysynda Qazaqstan Jazýshylar odaǵymen, «Lıteratýrnaıa gazetamen» jáne «Roman-gazetamen» birlese otyryp, Reseıdegi Qazaqstan Elshiliginiń bastamasy boıynsha basylyp shyqqan «Qazaqstan-Reseı» ádebı almanaǵynyń ekinshi shyǵarylymy tanystyryldy.
Reseı men Qazaqstan jazýshylary almanah serııasyn jalǵastyrý jóninde 2015 jyldyń qazanynda bolǵan ótken jylǵy kezdesýde ýaǵdalasqan bolatyn. Almanahtyń ekinshi nómiri tutastaı eki eldiń jas ádebıetshileriniń shyǵarmashylyǵyna arnaldy.
Tusaýkeser rásimin ashqan Qazaqstannyń Reseıdegi Tótenshe jáne ókiletti elshisi Marat Tájın eki el jazýshylarynyń shyǵarmashylyq baılanystaryn uıymdastyrý oraıyndaǵy Elshilik bastamasy Prezıdent N.Nazarbaevtyń qazirgi álemdegi mádenıetter únqatysýy týraly ıdeıasynyń búgingi tańdaǵy asa mańyzdylyǵyna negizdelgendigin atap kórsetti.
Ol atalmysh basylymnyń Qazaqstan Táýelsizdiginiń 25 jyldyǵy aıasynda shyǵarylǵandyǵyn jáne jas ádebıetshiler shyǵarmashylyǵyna arnalǵandyǵyn qadap aıtty. Táýelsizdik jyldarynda elde ózindik órnektegi tamasha avtorlardyń jańa býyny ósip shyqty. Olardyń shyǵarmashylyǵy Reseıdiń úlken oqyrmandar aýdıtorııasy úshin qyzǵylyqty bolmaq. «О́z kezeginde, Qazaqstanda Reseıdiń jańa ádebıetimen tanysýǵa degen suranys ta jetkilikti», – dedi M.Tájın.
Dıplomattyń aıtýynsha, jańa jınaqqa týra maǵynasynda da jáne shyǵarmashylyq oraıda da eki myńjyldyqtyń toǵysynda týǵan elýge jýyq prozashylar men aqyndar býynynyń shyǵarmalary engen.
Sózin túıindeı kele, elshi Qazaqstannyń Mádenıet jáne sport mınıstrligine, Jazýshylar odaǵyna, «Lıteratýrnaıa gazetanyń» basshylyǵyna jańa ádebı jınaqty shyǵarýǵa belsendi qoldaý kórsetkenderi úshin alǵys bildirdi.
«Lıteratýrnaıa gazetanyń» shef-redaktory Maksım Zamshev «Lıteratýrnaıa gazetanyń» bas redaktory Iýrıı Polıakovtyń quttyqtaý sózin oqyp berdi. Quttyqtaýda aıtylǵandaı, atalmysh almanah «bizge shyǵarmashylyq órkeni toqsanynshy jyldardyń qıyn kezeńimen tuspa-tus kelgen Reseı men Qazaqstannyń jas avtorlaryn tanystyrady, endi ulttyq tilder men mádenıetterdi saqtaý jónindegi mindetti sheshý naq solarǵa júktelgen».
Sondaı-aq, Qazaqstan Jazýshylar odaǵynyń da kezdesýge joldaǵan quttyqtaýy oqylyp, onda Reseıdegi Qazaqstan elshiligi bastamasynyń arqasynda jańa jasampazdyq qýatqa ıe bolyp otyrǵan Qazaqstan-Reseı dostyq ádebı baılanystarynyń sabaqtastyǵy atap aıtyldy.
«Búgin biz «Qazaqstan-Reseı» almanaǵynyń ekinshi ret jaryqqa shyǵýyna aq tilegimizdi arnaımyz. Bul rette ana tili men ádebıetti, demek, halyqty saqtaý isin 30-40 jastaǵy ádebıetshiler óz qolyna alǵan. Eger biz jınaqtyń mazmunymen muqııat tanysar bolsaq, onda olardyń ábden qalyptasqan, óte senimdi ádebı tolqyn ekendigin kóremiz», – delingen Qazaqstan Jazýshylar odaǵy basqarmasynyń tóraǵasy Nurlan Orazalınniń quttyqtaýynda.
«Roman-gazeta» jýrnalynyń bas redaktory Iýrıı Kozlov almanahtyń shyǵarylýy júıeli jolǵa qoıylǵandyǵyn joǵary baǵalady. Onyń pikirinshe, mundaı jobalar bolashaqqa kóz salady. Bul bizdiń halyqtarymyz ben jazýshylarymyzǵa ásirese qajet. Ol almanahtyń ulan-ǵaıyr jeliler keńistiginde shashyrap ketetin ınternet-nusqada emes, baspa kúıinde shyǵarylýyn durys sheshim dep atady. Osyǵan baılanysty Iý.Kozlovtyń paıymdaýynsha, kitaptyń osyzamandyq ádebıet oqytylatyn JOO-lardyń kitaphanalary men kafedralaryna túsýi óte mańyzdy. Sondaı-aq, ol aýdarmashylardy mindetti túrde qatystyra otyryp, qazaqstandyq jáne reseılik jas jazýshylardyń semınaryn ótkizýdi usyndy.
О́z kezeginde «Hýdojestvennaıa lıteratýra» baspasynyń dırektory Georgıı Prıahınge almanah betterinde tek astanalyq qana emes, sonymen birge, óńirlik avtorlardyń shyǵarmalary da jarııalanǵany unaǵan eken. «Úlken romannyń, úlken ǵasyr kitabynyń qaıda týatyny áli belgisiz. Bálkim, ol Qazaqstanda dúnıege keler», – deı kele, ol almanahta synshylar men ónertanýshylardyń maqalalaryn jarııalaý jónindegi tamasha ıdeıany qoldady.
«Drýjba narodov» jýrnalynyń bas redaktory Aleksandr Ebanoıdze Reseı jáne Qazaqstan jazýshylarynyń kezdesýleri turaqty jolǵa qoıylǵandyǵyna qýanyshyn bildirdi. «Bul Qazaqstan-Reseı saıası jáne ekonomıkalyq baılanystarynyń tabıǵılyǵyn, úılesimdiligin, jaqyndyǵyn kórsetedi, – dedi ol. – Mundaı bastamany iske asyrý burynǵy KSRO respýblıkalarynyń birde-birinde múmkin emestigin moıyndaıyq».
Qazaqstandyq jazýshy ámbe ádebı aýdarmashy, kóptegen ádebı syılyqtardyń laýreaty Ilıa Odegov almanahtyń dúnıege kelýin qazirgi orys tilinde jasalatyn Qazaqstan ádebıeti úshin de asa mándi oqıǵa dep sanaıdy. О́tken shırek ǵasyr ýaqyt ishinde qazir halyqaralyq turǵydan tanylǵan tamasha avtorlardyń tutas býyny qalyptasty. «Almanah betterinde Qazaqstan men Reseı jazýshylary betpe-bet kezdesti, munyń ózi jınaqtyń qabyldaný geografııasyn keńeıtedi, – dep atap kórsetti ol. – Sondaı-aq, jınaqta bir-biriniń shyǵarmashylyǵymen kóbine-kóp tanys emes, ári qazaq tilinde, ári orys tilinde jazatyn jazýshylardyń da tanystyrylýy óte mańyzdy».
Reseılik ádebıet synshysy, aqyn, dramatýrg jáne baspager Iýlııa Selıvanova (Kachalkına) qazirgi kezde kitap dúkenderi arasynda ulttyq ádebıetke degen úlken qyzyǵýshylyq baıqalatyndyǵyna nazar aýdardy. О́ıtkeni, adamdar turmystyq kúndelikti kúıbeń tirshilik arqaý etiletin qasań, keńselik prozadan sharshaǵan. «Oqyrman basqa mádenıet týraly da kóbirek bilgisi keledi, bul oraıda almanah jarqyn mádenı oqıǵaǵa aınalyp otyr», – dedi ol. Onyń paıymdaýynsha, qazir kitap basyp shyǵarýdan góri, kitap taratý júıeleri men oqyrmandar úshin altyn kópir bolatyn dánekerlik mańyzdyraq.
Tusaýkeser barysynda shyǵarmalary jınaqqa kirgen Qanat Omar, Natalıa Karpova, Anastasııa Sotnıkova, Gala Ýzrıýtova, Klara Isabaeva, Almas Núsip, Álııa Dáýletbaeva, Eseı Jeńisuly, Esbolat Aıdabosyn, Darhan Beısenbekuly, Aleksandr Fılatov, Aleksandr Antıpov, Anastasııa Chernova syndy jas avtorlar sóz aldy. Jemisti pikirtalas kezinde olar Eýrazııa keńistigindegi ádebı úderistiń eń kókeıkesti máselelerin talqylady, shyǵarmashylyq ıdeıalarymen jáne josparlarymen almasyp, iske asýy Qazaqstan-Reseı jazýshylar klýbynyń barlyq músheleriniń qatysýymen múmkin bolatyn jańa jobalarǵa sáttilik tiledi.
Qorǵanbek AMANJOL,
«Egemen Qazaqstan»
• 18 Qazan, 2016
Máskeýde Qazaqstan jáne Reseı jazýshylarynyń júzdesýi boldy
Osy basqosý barysynda Qazaqstan Jazýshylar odaǵymen, «Lıteratýrnaıa gazetamen» jáne «Roman-gazetamen» birlese otyryp, Reseıdegi Qazaqstan Elshiliginiń bastamasy boıynsha basylyp shyqqan «Qazaqstan-Reseı» ádebı almanaǵynyń ekinshi shyǵarylymy tanystyryldy.
Reseı men Qazaqstan jazýshylary almanah serııasyn jalǵastyrý jóninde 2015 jyldyń qazanynda bolǵan ótken jylǵy kezdesýde ýaǵdalasqan bolatyn. Almanahtyń ekinshi nómiri tutastaı eki eldiń jas ádebıetshileriniń shyǵarmashylyǵyna arnaldy.
Tusaýkeser rásimin ashqan Qazaqstannyń Reseıdegi Tótenshe jáne ókiletti elshisi Marat Tájın eki el jazýshylarynyń shyǵarmashylyq baılanystaryn uıymdastyrý oraıyndaǵy Elshilik bastamasy Prezıdent N.Nazarbaevtyń qazirgi álemdegi mádenıetter únqatysýy týraly ıdeıasynyń búgingi tańdaǵy asa mańyzdylyǵyna negizdelgendigin atap kórsetti.
Ol atalmysh basylymnyń Qazaqstan Táýelsizdiginiń 25 jyldyǵy aıasynda shyǵarylǵandyǵyn jáne jas ádebıetshiler shyǵarmashylyǵyna arnalǵandyǵyn qadap aıtty. Táýelsizdik jyldarynda elde ózindik órnektegi tamasha avtorlardyń jańa býyny ósip shyqty. Olardyń shyǵarmashylyǵy Reseıdiń úlken oqyrmandar aýdıtorııasy úshin qyzǵylyqty bolmaq. «О́z kezeginde, Qazaqstanda Reseıdiń jańa ádebıetimen tanysýǵa degen suranys ta jetkilikti», – dedi M.Tájın.
Dıplomattyń aıtýynsha, jańa jınaqqa týra maǵynasynda da jáne shyǵarmashylyq oraıda da eki myńjyldyqtyń toǵysynda týǵan elýge jýyq prozashylar men aqyndar býynynyń shyǵarmalary engen.
Sózin túıindeı kele, elshi Qazaqstannyń Mádenıet jáne sport mınıstrligine, Jazýshylar odaǵyna, «Lıteratýrnaıa gazetanyń» basshylyǵyna jańa ádebı jınaqty shyǵarýǵa belsendi qoldaý kórsetkenderi úshin alǵys bildirdi.
«Lıteratýrnaıa gazetanyń» shef-redaktory Maksım Zamshev «Lıteratýrnaıa gazetanyń» bas redaktory Iýrıı Polıakovtyń quttyqtaý sózin oqyp berdi. Quttyqtaýda aıtylǵandaı, atalmysh almanah «bizge shyǵarmashylyq órkeni toqsanynshy jyldardyń qıyn kezeńimen tuspa-tus kelgen Reseı men Qazaqstannyń jas avtorlaryn tanystyrady, endi ulttyq tilder men mádenıetterdi saqtaý jónindegi mindetti sheshý naq solarǵa júktelgen».
Sondaı-aq, Qazaqstan Jazýshylar odaǵynyń da kezdesýge joldaǵan quttyqtaýy oqylyp, onda Reseıdegi Qazaqstan elshiligi bastamasynyń arqasynda jańa jasampazdyq qýatqa ıe bolyp otyrǵan Qazaqstan-Reseı dostyq ádebı baılanystarynyń sabaqtastyǵy atap aıtyldy.
«Búgin biz «Qazaqstan-Reseı» almanaǵynyń ekinshi ret jaryqqa shyǵýyna aq tilegimizdi arnaımyz. Bul rette ana tili men ádebıetti, demek, halyqty saqtaý isin 30-40 jastaǵy ádebıetshiler óz qolyna alǵan. Eger biz jınaqtyń mazmunymen muqııat tanysar bolsaq, onda olardyń ábden qalyptasqan, óte senimdi ádebı tolqyn ekendigin kóremiz», – delingen Qazaqstan Jazýshylar odaǵy basqarmasynyń tóraǵasy Nurlan Orazalınniń quttyqtaýynda.
«Roman-gazeta» jýrnalynyń bas redaktory Iýrıı Kozlov almanahtyń shyǵarylýy júıeli jolǵa qoıylǵandyǵyn joǵary baǵalady. Onyń pikirinshe, mundaı jobalar bolashaqqa kóz salady. Bul bizdiń halyqtarymyz ben jazýshylarymyzǵa ásirese qajet. Ol almanahtyń ulan-ǵaıyr jeliler keńistiginde shashyrap ketetin ınternet-nusqada emes, baspa kúıinde shyǵarylýyn durys sheshim dep atady. Osyǵan baılanysty Iý.Kozlovtyń paıymdaýynsha, kitaptyń osyzamandyq ádebıet oqytylatyn JOO-lardyń kitaphanalary men kafedralaryna túsýi óte mańyzdy. Sondaı-aq, ol aýdarmashylardy mindetti túrde qatystyra otyryp, qazaqstandyq jáne reseılik jas jazýshylardyń semınaryn ótkizýdi usyndy.
О́z kezeginde «Hýdojestvennaıa lıteratýra» baspasynyń dırektory Georgıı Prıahınge almanah betterinde tek astanalyq qana emes, sonymen birge, óńirlik avtorlardyń shyǵarmalary da jarııalanǵany unaǵan eken. «Úlken romannyń, úlken ǵasyr kitabynyń qaıda týatyny áli belgisiz. Bálkim, ol Qazaqstanda dúnıege keler», – deı kele, ol almanahta synshylar men ónertanýshylardyń maqalalaryn jarııalaý jónindegi tamasha ıdeıany qoldady.
«Drýjba narodov» jýrnalynyń bas redaktory Aleksandr Ebanoıdze Reseı jáne Qazaqstan jazýshylarynyń kezdesýleri turaqty jolǵa qoıylǵandyǵyna qýanyshyn bildirdi. «Bul Qazaqstan-Reseı saıası jáne ekonomıkalyq baılanystarynyń tabıǵılyǵyn, úılesimdiligin, jaqyndyǵyn kórsetedi, – dedi ol. – Mundaı bastamany iske asyrý burynǵy KSRO respýblıkalarynyń birde-birinde múmkin emestigin moıyndaıyq».
Qazaqstandyq jazýshy ámbe ádebı aýdarmashy, kóptegen ádebı syılyqtardyń laýreaty Ilıa Odegov almanahtyń dúnıege kelýin qazirgi orys tilinde jasalatyn Qazaqstan ádebıeti úshin de asa mándi oqıǵa dep sanaıdy. О́tken shırek ǵasyr ýaqyt ishinde qazir halyqaralyq turǵydan tanylǵan tamasha avtorlardyń tutas býyny qalyptasty. «Almanah betterinde Qazaqstan men Reseı jazýshylary betpe-bet kezdesti, munyń ózi jınaqtyń qabyldaný geografııasyn keńeıtedi, – dep atap kórsetti ol. – Sondaı-aq, jınaqta bir-biriniń shyǵarmashylyǵymen kóbine-kóp tanys emes, ári qazaq tilinde, ári orys tilinde jazatyn jazýshylardyń da tanystyrylýy óte mańyzdy».
Reseılik ádebıet synshysy, aqyn, dramatýrg jáne baspager Iýlııa Selıvanova (Kachalkına) qazirgi kezde kitap dúkenderi arasynda ulttyq ádebıetke degen úlken qyzyǵýshylyq baıqalatyndyǵyna nazar aýdardy. О́ıtkeni, adamdar turmystyq kúndelikti kúıbeń tirshilik arqaý etiletin qasań, keńselik prozadan sharshaǵan. «Oqyrman basqa mádenıet týraly da kóbirek bilgisi keledi, bul oraıda almanah jarqyn mádenı oqıǵaǵa aınalyp otyr», – dedi ol. Onyń paıymdaýynsha, qazir kitap basyp shyǵarýdan góri, kitap taratý júıeleri men oqyrmandar úshin altyn kópir bolatyn dánekerlik mańyzdyraq.
Tusaýkeser barysynda shyǵarmalary jınaqqa kirgen Qanat Omar, Natalıa Karpova, Anastasııa Sotnıkova, Gala Ýzrıýtova, Klara Isabaeva, Almas Núsip, Álııa Dáýletbaeva, Eseı Jeńisuly, Esbolat Aıdabosyn, Darhan Beısenbekuly, Aleksandr Fılatov, Aleksandr Antıpov, Anastasııa Chernova syndy jas avtorlar sóz aldy. Jemisti pikirtalas kezinde olar Eýrazııa keńistigindegi ádebı úderistiń eń kókeıkesti máselelerin talqylady, shyǵarmashylyq ıdeıalarymen jáne josparlarymen almasyp, iske asýy Qazaqstan-Reseı jazýshylar klýbynyń barlyq músheleriniń qatysýymen múmkin bolatyn jańa jobalarǵa sáttilik tiledi.
Qorǵanbek AMANJOL,
«Egemen Qazaqstan»
Sońǵy jańalyqtar
Pedagogterdi attestasııalaý júıesi jańartylady
Bilim • Keshe
Atyraý oblysynda jer ýchaskeleri memleketke qaıtaryldy
Aımaqtar • Keshe
Atom energetıkasy salasy: Uzaq merzimdi baǵdar aıqyndaldy
Energetıka • Keshe
Japonııada 7,7 baldyq jer silkinisi tirkeldi
Tabıǵat • Keshe
