Sý tartylmaǵan 2294 aýyldyń árqaısysynda 500-deı adam turady - Bıshimbaev

Eldi mekenderdi sýmen qamtý máselelerine arnalǵan Úkimet otyrysynda Ulttyq ekonomıka mınıstri Qýandyq Bıshimbaev eldi mekenderdi sýmen qamtý isinde birqatar túıtkilder bar ekenin aıtty. Birinshi – oblys ortalyqtary men iri qalalardy (QEM) sýmen qamtamasyz etý. «Aq bulaq» baǵdarlamasyn iske asyrý sheńberinde sýmen jabdyqtaý jáne sý burý jelileri zertteldi, 53 qala boıynsha ınvestısııalyq negizdemeniń baǵdarlamasy ázirlendi. Nátıjesinde, sektordyń jalpy ınvestısııalyq qajettiligi 1,97 trln. teńgeni quraıtyny belgili boldy, bul respýblıkalyq bıýdjetke kóp salmaq salady. Sý arnalarynyń normatıvtik ysyraby 17-23% quraıdy. Tarıfterdiń ósýin eskere otyryp, qalalyq eldi mekenderdegi sý arnalaryn qarjylandyrý boıynsha bıýdjetke túsetin júktemeni tómendetý oryndy dep sanaımyn", dedi mınıstr. Budan basqa, iri qalalarda qalalyq kommýnaldyq sý arnalary menedjmenti tıimsiz. Sol sebepti sý resýrstarynyń ysyraby kóp, tarıfter men qarajatty jınaý deńgeıi tómen. Osy oraıda, aýyldyq eldi mekenderdi sýmen jabdyqtaý problemasyn sheshý úshin memlekettik-jekemenshik áriptestik qatynasyn engizý usynylady. Ekinshi – aýyldyq eldi mekenderdi (AEM) sýmen qamtamasyz etý. Aýylǵa sý tartý jeke kapıtal úshin ınvestısııalyq tartymdy bolyp eseptelmeıdi. Sebebi aýyldar bir-birinen qashyq, halyq sany az, tarıf tómen jáne kórsetilgen qyzmetterdiń ózindik quny joǵary. Bıylǵy 1 qazandaǵy jaǵdaı boıynsha 6670 aýyldy eldi mekenniń ishinen ortalyq sý júıesimen 3 616-sy (53,8%) qamtamasyz etilgen. Al sý tartylmaǵan 3054 aýyldyq eldi mekenniń 2294-inde turǵyndar sany 500 adam shamasynda. Olarǵa ekonomıkalyq negizi bar jáne arzan ortalyq sý júıesin tartý, sý burý júıelerin qurý úshin halyq sany jetkiliksiz. Aýyldyq eldi mekenderdegi tarıfter halyq úshin óte qymbat jáne ınvestısııany qaıtarý úshin jetkiliksiz – óńirge baılanysty tarıfter 1 tekshe metr úshin 9 teńgeden 4,0 myń teńge aralyǵynda. Nátıjesinde, Qazaqstannyń basym bóliginde sýmen qamtý jáne sý burý qyzmeti óz betterinshe jabdyqtaý negizinde kórsetiledi. Úkimet otyrysynda buqaralyq kásipkerlikti damytý, aýyl turǵyndaryn jumyspen qamtamasyz etý máselesi de qaraldy. Bul jóninde Aýyl sharýashylyǵy birinshi vıse-mınıstri Q.Aıtýǵanov baıandady. Ol 2016 jyldyń 15 qazanyndaǵy jaǵdaı boıynsha 28 sút qabyldaý pýnkti jáne 3,2 myń otbasylyq bordaqylaý alańy qurylǵanyn aıtty. Munyń aıasynda 15 myń jeke qosalqy sharýashylyq qamtylmaqshy. «Respýblıka boıynsha 15 qarashaǵa deıin 2 400 aýyl okrýginiń ákimderin jáne aýdan ákimderi orynbasarlaryn oqytý aıaqtalady» dedi Q.Aıtýǵanov. Sondaı-aq, mınıstrlik ókiliniń aıtýynsha, ákimdikter maquldaǵan josparlarǵa sáıkes aǵymdaǵy jyldyń sońyna deıin 150 aýyl sharýashylyǵy kooperatıvi uıymdastyrylyp, olar 100 sút qabyldaý pýnkti men 2 myńnan astam otbasylyq bordaqylaý alańyn biriktiretin bolady. Dınara Bitikova