Jarnamalaǵannyń bári jaqsy emes

Ekonomıkalyq daǵdarystar kezinde qarjylyq alaıaqtyqtardyń birinshi kezekke shyǵatyny aıan. Alaıda adam aldap aqsha tabýdyń densaýlyq salasynan da tabylatyny óte ókinishti. О́zderi onsyz da dertti bolyp, daýasyn qaıdan izderin bilmeı otyrǵan jandardyń, aqshasyn alyp, sandaltyp qoıý oqıǵalary oryn alyp jatqanyn joqqa shyǵarýǵa bolmas. Sońǵy ýaqytta sheteldik medısınalyq mekemeler qarapaıym medısınalyq qyzmet­terdi, tipti óz elderinde joq qyz­metti de qym­bat em retinde satatyn alaıaq­­tyq oqı­­ǵalar jıilep barady. Osy máselege oraı Almatyda bir emes, birneshe baspa­sóz máslıhaty ótip, ońbaı aldanǵan­dar óz basyn­daǵy jaǵdaıattardy jaıyp salýǵa májbúr bolǵanyn bilemiz. Mundaı keleńsiz­dikterdiń naqty mysaldary jetip-artylady. Jaqynda osyndaı oqıǵaǵa balalary serebraldy sal aýrýyna shaldyqqan bir top qazaqstandyq ata-ana tap bolǵan. Beıjińdegi sal aýrýyn emdeıtin Lımın emhanasy osyndaı balalarǵa botoks ıneksııasyn salyp, baǵasy 8000-12000 AQSh dollary bolatyn «3S-júıkeni buǵaýlaý» deıtindi ozyq emdeý tásili retinde usynyp, naýqastardy aldap soqqan. Al áke-sheshelerine balalary tolyǵymen derlik saýyǵyp ketedi dep ýáde bergen.  Alaıda keıin anyqtalǵandaı, mundaı emdeý tásili múldem joq bolyp shyqqan. Endi ata-analar sharasyz kúıde qalyp otyr. Ne em joq, ne aqsha joq. Joldyń azaby bir bólek, qujat retteý máselesi bir tóbe. Al qazaqstandyq quqyq qorǵaý organdary ádil­dikti Qytaıǵa baryp izdeýdi usynady. Endigi jerde osyndaı qıynshylyqtarǵa tap bolmaý úshin medısınalyq qyzmet naryǵyndaǵy sarapshylardyń keńesine qulaq asqan jón ekeni taǵy da kórinip otyr. Máselen, emniń sátti ótetindigine nemese eń bolmaǵanda, nashar em júrgizilgen jaǵdaıda osynyń jaýapkershiligin kimnen suraýdy bilý kerek.  Iаǵnı, syrttan dertine daýa izdegender  óz elimizde  sheteldik klınıkalarmen qoıyn-qoltyq jumys jasaıtyn jergilikti kompanııalardyń kómegine júgingen jaǵdaıda ǵana kepildik ala alady. Bireýdiń sózine senip, alaıaqtardyń izine erip, jalǵan jarnamalarǵa súıenip muhıt asyp, aqshany jelge shashpas buryn oılaný kerek. Osy daýly oqıǵaǵa baılanysty jýrnalıstermen ótken baspasóz máslıhatynda «Sedjon-Eýrazııa» Halyqaralyq medı­sına­lyq klınıkasynyń dırektory Vıacheslav Shegaı: «Qazaqstanda medısınalyq týrızm týroperatorlardyń bastamasymen, bul baǵyt olardyń belsendiliginiń arqasynda damı bastaǵan bolatyn. Alaıda qazaq­standyqtardyń shetelde jan-jaqty emdele bastaǵanyna shamamen 6 jyl boldy. Osy ýaqytta sheteldik klınıkalardy tańdaýdyń ozyq tájirıbeleri ıgerildi. Medısınalyq qyzmet túrleri, usynystary úshin jaýapkershilik arqalaıtyn keńes berýshiler paıda bolýda. О́ıtkeni, olar sheteldik dárigerlermen tyǵyz jumys jasap otyrǵan medısınalyq qurylymdar, al sala damýynyń eń durys joly osy baǵytta jatyr dep esepteımin. Ońtústikkoreıalyq Sejong General Hospital klınıkasy qurǵan bizdiń «Sedjon-Eýrazııa» ortalyǵymyz osyndaı qyzmetpen aınalysady. Bizdiń «Sedjon-Eýrazııa» klınıkasy áýeli jer­gilikti zerthanalar men dıagnostıkalyq ortalyqtardyń zertteý nátıjelerin ala kelgen jergilikti emdelýshilerge keńes beredi. О́z kezeginde naýqastarmen Ońtústik Koreıada taǵylymdamadan ótken dárigerler aınalysady. Keıin olar tolyq tekserý júrgizip, Koreıadaǵy áriptesterimen beınekamera arqyly júrgiziletin onlaın keńes berýge arnalǵan nátıjelerdi da-ıyndaıdy. Mamandar qazaqstandyq zerthanalardan kelip túsken daıyn zertteý nátıjelerin qarap, koreı tiline aýdarady, keńes berýge arnap qujattardy daıyndaıdy. Arnaıy zertteýlerdi júrgizý qajet bolǵan jaǵdaıda, olar «Sedjon-Eýrazııa» ortalyǵynyń bazasynda júrgiziledi», dep túsinikteme bergen bolatyn. Qysqasy, mundaı deldal ortalyqtar baǵasyna qaraı sol elde qaı klınıkaǵa barý kerektigine, qaltańa qaraı emdeý ádisterin tańdaýǵa kómektesedi. Ádette, emdelýshige ol barǵan elde aýdarmashy usynylady. Emdeýden ótken soń emdelýshi óz elinde dıspanserlik esepke qoıylyp, beti beri qaraǵansha deldal kompanııanyń qamqorlyǵynda bolady. Sonymen qatar, seriktes klınıkamen árekettesýdiń taǵy bir artyqshylyǵy – olar qosymsha kepilderdi usynýy múmkin. Al bir jany úshin qolyndaǵy bar sońǵy qarajatyn táýekelge tikken jaǵdaıda kepildiktiń bolǵany artyq etpesi anyq. Ne desek te, shetelge baryp ýys-ýys aqsha shashyp, aınalyp kelgende aýyldyń bir emshisiniń shóbinen jazylyp ketkenderdi de kórdik. Sol sııaqty alys elderge perzentti bolamyn degen úmitpen qaıta-qaıta shapqylap, nátıjesinde otandyq ekstrakorporaldy uryqtandyrý ortalyqtarynan-aq ul-qyzdy bolyp otyrǵandar bar. Sondyqtan jarnamalanǵannyń bári jaqsy emes, jyltyraǵannyń barlyǵy altyn emestigin taǵy da eskertkimiz keledi. Aınash ESALI, «Egemen Qazaqstan»   ALMATY