«Fatıma» taǵdyr

Almatyda osy attas derekti fılmniń tusaýkeseri ótti Buǵan deıin qaıtalanbas ǵumyr ıesi Fatıma Ǵabıtovanyń taǵdyry dramatýrgııalyq shyǵarmaǵa arqaý bolyp, Almatydaǵy Ǵ.Músirepov atyndaǵy Qazaq memlekettik akademııalyq balalar men jasóspirimder teatry «Fatıma» spektaklin sahnalaǵan edi. Rejısser Murat Ahmanov qoıǵan aqyn Iran-Ǵaıyptyń qasiret-namasy qazir de teatr repertýaryndaǵy salmaqty qoıylymdar qatarynda. Fatıma Ǵabıtovanyń eshkimge uqsamaıtyn ómiri ótken aptada Almatydaǵy «Arman» kınoteatrynda «Fatıma» atty tolyqmetrajdy derekti fılm bolyp, kórermenge jol tartty. Atalmysh derekti fılm qazaqtyń úsh uly tulǵasy – aǵartýshy Bilál Súleev, aqyn Ilııas Jansúgirov jáne jazýshy Muhtar Áýezovtiń mýzasy jáne ómirlik serigi bola bilgen Fatıma Ǵabıtovanyń (1903-1968j.j.) kúndeligi men hattarynyń negizinde jasalǵan. Fılmdi Mádenıet jáne sport mınıstrliginiń tapsyrysy boıynsha Sh.Aımanov atyndaǵy «Qazaqfılm» AQ túsirgen. Fatıma Ǵabıtova kúndelikti 1916 jyldan bastap júrgizgen eken. Kúndelikte óziniń oılary jáne mádenıet qaıratkerlerimen jazysqan hattary arqyly HH ǵasyrda oryn alǵan eleýli oqıǵalar: ult-azattyq qozǵalysy, tóńkeris, azamat soǵysy, Qazaqstandaǵy saýatsyzdyqty joıý naýqany, qazaq ádebıetiniń damýy, shyǵarmashyl zııaly qaýymnyń qalyptasýy, 30-shy jyldardaǵy asharshylyq, stalındik qýǵyn-súrgin, 50-jyldardaǵy «jylymyq» kórinis tapqan. I.Jansúgirov atyndaǵy qoǵamdyq qordyń qoldaýymen uıymdastyrylǵan derekti fı­lmniń tusaýkeserinde Sh.Aımanov atyn­daǵy «Qazaqfılm» AQ prezıdenti jáne fılm ıdeıasynyń avtory Baqyt Qaıyrbekov: «Fatıma Ǵabıtova týraly 2010 jyly maǵan onyń Ilııas Jansúgirovpen jazysqan hattaryn aýdarýdy usynǵan kezde bile basta­dym. Jazǵandaryn oqı otyryp, onyń rýhy bıik, jigerli áıel ekenine tań qaldym. Bir qyzyǵy, «Fatıma» atty kitapty oqyp otyryp bilge­nim, onyń jazǵandarynyń jaryqqa shyǵýy­na kómektesken meniń ákem – Qazaqstannyń tanymal aqyny Ǵafý Qaıyrbekov eken. Fılm kórermenderdi Fatıma Ǵabıtova­nyń taýqymetke toly taǵdyrymen tanystyrady. Osy arada kórermender talaby oryndy eke­nin aıtqym keledi. Elimiz táýelsizdik alǵannan keıingi jyldary shyǵyp jatqan mundaı fılmderdi respýblıkalyq telearnalardan kórsetý kerek. О́skeleń urpaq óz halqynyń tarıhyn tek oqýlyqtardan emes, sonymen qatar, osyndaı fılmder arqyly da tanyǵany durys», dedi. Derekti fılmniń tusaýkeserine zııaly qaýym ókilderi, Fatıma Ǵabıtovanyń kózin kórgen jandar, týystary qatysyp, tamasha estelikter aıtyp, jańa kartına týraly kózqarastaryn bildirdi. I.Jansúgirov atyndaǵy qordyń teń jetekshisi, Fatıma men Ilııas Jansúgirovtiń nemeresi Janar Jandosova: «Fatıma Ǵabıtova óz boıynda tereń bilim men mádenıetti ushtastyrǵan adam edi. Osynyń arqasynda ol saýatsyzdyqpen kúresýge kóp yqpalyn tıgizdi. Jáne kúndeliginde, hattarynda, óleńderinde sol dáýirdiń jylnamasyn qaldyrdy», dedi. Aınash ESALI, «Egemen Qazaqstan» ALMATY