Ipotekalyq aýyrtpalyqty jeńildete otyryp

Ipotekalyq kredıtteý, ıpotekany qaıta qarjylandyrý taqyryby burynǵysynsha aıtarlyqtaı ózekti bolyp otyr. Adamdar konsýltasııa alý úshin Ulttyq Bankke de, BAQ-qa da júginýde. Búgin biz birneshe kókeıkesti suraqty iriktep aldyq, olarǵa Qazaqstan Ulttyq Bankiniń Qarjylyq qyzmetterdi tutynýshylardyń quqyqtaryn qorǵaý jáne syrtqy kommýnıkasııalar basqarmasy halyqtyń qarjylyq saýattylyǵyn arttyrý bóliminiń basshysy Menısa HÝSNÝTDINOVA jaýap beredi. – Ipotekalyq qaryzdardy qaıta qarjylandyrý memlekettik baǵdarlamasynyń sheńberinde ıpotekalyq qaryzdy qaıta qarjylandyrýdan bas tartylsa, qaıda júginýge bolady? – Baǵdarlama 2004-2009 jyldary ulttyq valıýtada da, shetel valıýtasynda da berilgen, 2015 jylǵy 1 qańtardaǵy jaǵdaı boıynsha negizgi borysh bo­ıynsha bereshek qaldyǵy 36,5 mln teńgeden aspaıtyn ıpotekalyq turǵyn úı jáne ıpotekalyq qaryzdardy qaıta qarjylandyrýdy kózdeıdi. Qaryz boıynsha kepildi qamtamasyz etý bolyp tabylatyn jyljymaıtyn múlikke qoıylatyn belgili bir talaptar bar. Qaryz baǵdarlama talaptaryna sáıkes kelmegen jaǵdaıda, bankter ony qaıta qarjylandyrýdan bas tartýǵa quqyly. Eger qaryz alýshy banktiń bas tartýymen kelispese, ol qaryzdyń alynǵan jerine qaraı myna mekenjaılardaǵy oblystyq ákimdikter janynan qurylǵan osyndaı shaǵymdardy qaraý jónindegi komıssııaǵa júginýge quqyly:

• Almaty, Panfılov k-si, 98, tel.: 8(7272) 443-678, 443-670, 443-679, faks 443-621;
• Astana, Beıbitshilik k-si, 11, tel.: 8(7172) 55 -64-48;
• Almaty oblysy, Taldyqorǵan, Tólebaev k-si, 58/64, tel.: 8(7282)24-00-55;
• Aqmola oblysy, Kókshetaý, Áýezov k-si, 214, tel.: 8(7162) 2507-25;
• Aqtóbe oblysy, Aqtóbe, Ábilqaıyr han d-ly, 40, tel.: 8(7132) 56- 04- 52, 54- 15- 91, 56- 36 -58;
• Atyraý oblysy, Atyraý, Áıteke bı k-si, 77, tel.: 8(7122) 27-09-32;
• Shyǵys Qazaqstan oblysy, О́skemen, M. Gorkıı k-si, 40, tel.: 8(7232)26-44-95;
• Jambyl oblysy, Taraz, Abaı k-si, 125, tel.: 8 (7262) 43-08-05;
• Batys Qazaqstan oblysy, Oral, Dostyq-Drýjba d-ly, 179, tel.: 8(7112) 512772;
• Qyzylorda oblysy, Qyzylorda, S.Beıbarys k-si, № 1 qurylys, tel.: 8(7242) 60-54-21,60-54-23,60-54-32;
• Qaraǵandy oblysy, Qaraǵandy, Álıhanov k-si, 13, 123-ofıs, tel.: 8 (7212) 41-14-86;
• Qostanaı oblysy, Qostanaı, ál-Farabı d-ly, 65, 606-kabınet, tel.: 8(7142) 575-416, 575-412, faks 575-411;
• Mańǵystaý oblysy, Aqtaý, 14-shaǵyn aýdan, obl. ákimdik, tel.: 8(7292) 43-49-35;
• Pavlodar oblysy, Pavlodar, Sátbaev k-si, 49, tel.: 8 (7182) 323031;
• Soltústik Qazaqstan oblysy, Petropavl, Qazaq­stan Konstıtýsııasy k-si, 58, tel.: 8(7152) 46-06-09;
• Ońtústik Qazaqstan oblysy, Shymkent, Táýke han k-si, 6, tel.: 8-775 7508970.

Komıssııalar shaǵymdardy qaraý kezinde bank­ter­diń bas tartý negizderiniń baǵdarlama talaptaryna sáıkestigin tekseredi jáne mundaı sheshimmen kelise­tindigi ne bul máseleni qaıta qaraýǵa jiberýge usynym bere otyryp, kelispeıtindigi týraly sheshim shyǵarady. – Bank qaryz alýshyǵa kredıttiń kollektorlarǵa berilgeni týraly eskertýge tıis pe? – Banktiń qaryz alýshyǵa onyń qaryzyn kollektorǵa berilgeni týraly habarlaýy týraly talap Qazaqstan Respýblıkasy Qarjy naryǵyn jáne qarjy uıymdaryn retteý men qadaǵalaý agenttigi basqarmasynyń 2011 jylǵy 28 aqpandaǵy № 19 qaýlysymen bekitilgen Banktik qyzmetterdi kórsetý jáne bankterdiń banktik qyzmetterdi kórsetý úderisinde týyndaıtyn klıentterdiń ótinishterin qaraý erejesinde belgilengen. Eger qaryz shartynda banktiń ol boıynsha quqyqty (talapty) úshinshi tulǵaǵa berý (talapty berý) quqyǵy kózdelse, onda quqyq berilgennen keıin úsh jumys kúni ishinde bank bul týraly boryshkerge nemese onyń ýákiletti ókiline jazbasha habarlaıdy. Qujatta ótkizilgen quqyqtardyń tolyq kólemi, sondaı-aq negizgi boryshtyń, syıaqynyń, komıssııalardyń, turaqsyzdyq aıybynyń, aıyppuldardyń merzimi ótken jáne aǵymdaǵy somalary jáne tólenýge tıis basqa somalardyń qaldyǵy jáne qaryzdy bankke nemese quqyqtar ótkizilgen tulǵaǵa óteý boıynsha odan keıingi tólemderdiń maqsaty kórsetiledi. – Ipotekalyq turǵyn úı qaryzdaryn qaıta qarjylandyrý baǵdarlamasy sheńberinde jeke tulǵalardyń bereshegin keshirgen kezde olardyń tabystaryn salyq salýdan bosatý Salyq kodeksinde kózdelgen be? – Qaryz alýshynyń boryshtyq júktemesin jeńildetý maqsatynda baǵdarlamada bankterdiń qaryz alýshynyń qaıta qarjylandyrylǵan qaryz boıynsha syıaqy, komıssııalar, turaqsyzdyq aıyby boıynsha paıda bolǵan bereshegin keshirý (esepten shyǵarý) kózdeledi. Alaıda osy sharalardy júzege asyrý qaryz alýshylarda salyq mindettemeleriniń týyndaýymen qatar júrdi. Atap aıtqanda, qaryz alýshy bereshektiń keshiriletin somalarynyń 10%-y somasynda jeke tabys salyǵyn tóleýge mindetti boldy. Osyǵan baılanysty 2015 jyly Ulttyq Bank Ulttyq ekonomıka jáne Qarjy mınıstrlikterimen birlesip baǵdarlamany iske asyrý maqsatynda jo­ǵaryda kórsetilgen bereshekti keshirý kezinde qa­ryz alýshylardy JTS bosatý boıynsha jumys júrgizdi. Salyq zańnamasyna sáıkes jeńildik 2015 jylǵy 1 qańtar – 2016 jylǵy 1 shilde aralyǵynda qoldanyldy. Qazirgi kezde retteýshi Salyq kodeksine qaryz alýshylar men bankterge baǵdarlama qoldanylatyn búkil kezeńge salyq jeńildikterin berý jóninde tıisti túzetýler daıyndaýda.