Jaqynda Shymkentten jetken sýyt habar júregi meıirimge tunǵan árbir janǵa aýyr soqty. Aqparat kózderiniń málimdeýinshe, Arýjan esimdi bóbek jarylys saldarynan opyrylyp ortasyna túsken úıdiń úıindisiniń astynan esh jeri zaqymdanbaı, din-aman tabylǵan.
Apyr-aı, «Estimegen elde kóp» demekshi, mundaı da bolady eken-aý. Qalada qaraýsyz qalǵan sábılerdiń terezeden, bıik qabatty úılerdiń samaldyǵynan jazataıym qulap ketip, biraq aýyr dene jaraqaty bolmaýynan tez arada aıyǵyp, aıaǵynan tik turyp ketkenderin jyr ǵyp tamsanyp jazatyn áriptesterimizdiń ózi myna jaǵdaıǵa tap bolǵanda, áldebir qudireti kúshti tylsymnyń arqasynda aman qalǵan sábıdiń densaýlyǵyna, tosyn jaıttyń jaı-japsaryn bilmekke alańdaǵany shyndyq. Sóıtse, qazirgi boljam boıynsha úıdiń qulaýy gaz-aýa qospasynyń jarylysynan oryn alǵan kórinedi. Bópe bólengen besiktiń ústinen tóbeniń edáýir bóligi opyrylyp túsipti. Abyroı bolǵanda, sábıdiń kórer jaryǵy bar eken. Qudaıdyń qudiretimen besiktiń jaqtaýlarynyń myǵymdyǵy qulaǵan qańqaǵa qalqan bolyp, nárestege túk te etpegen. Jazataıym jarylystan kóńilge medet eter jubanyshymyz tek osy ǵana. Qırandynyń astynda balanyń týǵan anasy jantásilim etken. Qudaı taǵala jaryq dúnıe syılaǵan sábıdiń munan keıingi taǵdyryna alańdaǵan sátte, endi anasynyń omyraýyn emirene ıiskeı almaıtynyn oılap, kóńildi shımaı oılar shyrmaýyqsha mataǵanda, júregiń qars aırylyp, janyń aýyrady, árıne. Qaıǵyly oqıǵanyń saldarynan taǵy tórt birdeı kisi zardap shekse, shyrt uıqyda jatqan náresteni úıindiden osy mańda turatyn Ulttyq ulannyń 6506 áskerı bóliminiń qyzmetkeri Rýslan Bahramov esimdi azamat shyǵaryp alǵany málim boldy. Dúıim jurt qulaǵdar bolyp úlgergen habardy munan ári qaıtalap, jaranyń aýzyn qaıta qasyǵannan ne paıda? Ondaı oıdan aýlaqpyz. Biz bul jerde sábıdi ólimnen qutqaryp qalǵan qazaǵymnyń qasıetti besigi týraly aıtýdy maqsat tuttyq. О́ziniń tól qundylyqtarynan qaradaı jerigen, besik jyrynan qol úzgen keıbir otandastarymyzdyń betin ultymyzdyń baǵa jetpes baılyqtaryna qaıtarsaq degen nıetpen sóz etip otyrmyz. Ádette, mundaıda sábıdi perishtesi qorǵap qalypty despeı me el. Al endi osydan keıin ata-babalarymyzdyń keıingi úrim-butaǵyna amanattaǵan salt-dástúri men ádet-ǵurpyn qalaısha súımeı tura alasyz. Qazaqta ejelden besik qasıetti, qutty múlik bolyp sanalǵanmen, keıingi ýaqytta qalalyq otbasylardyń balany besikke bóleýdi eskiliktiń sarqyty dep esepteýi beleń alyp barady. Tipti, dárigerlerdiń aıtýynsha, sábıdiń densaýlyǵyna, qalypty ósýine bul edáýir zııanyn tıgizetin qaýipti múlik-mys. Bilgenge – marjan, bilmeske – arzan-aý. Uly dalanyń búkil tárbıe-tamyry osy besik jyrynyń qaınarynda búlkildep soǵyp turǵanyn sol jazǵandardyń qaperlerine de ilmeıtini qandaı aıanyshty. Syrttan tónetin túrli qaýip-qaterge tótep berýde qazaqtyń besiginiń qanshalyqty qaıratty ári qýatty ekenin osy bir ǵana mysaldan keıin taǵy nemen túsindirý kerek?! Besik jyrymen balbyrap ósken balǵyn shaqqa ne jetedi, shirkin! Tolǵaýy toqsan tirshilikte besik týraly ańyz-ápsanalar, áńgimeler kól-kósir. Biraq búgingi ómirdiń myna mysaly burynǵy qazaqy qaǵıdalardan at qazyǵymyzdy múlde aýlaqqa ala qashatyn jónimizdiń joqtyǵyn eske salyp turǵandaı. Qudaıdyń qudiretinde shek joq-aý, deısiń keıde. Osynshama qırandynyń astynan bir názik sáýleniń jarq etip, úkili úmittiń úzilmeı qalǵanyna táýbe aıtýyńa týra keledi. Jurt besiktiń beriktigine, myǵymdyǵyna qaıran qalysýda. Mán bersek, shynymen solaı-aq. Al biraq alaqanǵa alynbaıtyn, kózge shalynbaıtyn tylsymnyń qudiret-kúshi budan áldeqaıda tereń qabatta búkteýli, saqtaýly. Qazaq halqy besikti jaıdan-jaı qurmet tutpaǵan, óıtkeni, besik balanyń tazalyǵyna, denesiniń durys damyp, jetilýine, jaıly jatyp, jabyqpaı turýyna óte paıdaly. Bular ejelden bárimizge málim qyrlary, al beımálim jaqtary, túbindegi asyl marjandary munan da kóp-aý degen syr túıdik ajaldyń ózine des bermes qudiretti qasıetin sezingen sátten bastap.
Qarashash TOQSANBAI,
«Egemen Qazaqstan»
