Memleket damýyna serpin qosatyn asa mańyzdy sheshim

Keshe Prezıdent janyndaǵy Memlekettik basqarý akademııasynyń Ǵylymı keńesi Elbasynyń bılik tarmaqtary arasyndaǵy ókilettikterdi qaıta bólý máseleleri jónindegi Úndeýin talqylaýǵa arnalǵan keńeıtilgen otyrys ótkizdi. Otyrysqa akademııanyń pro­fes­sorlyq-oqytýshylar qu­ra­­my, qyzmetkerleri, magıs­trant­tar men doktoranttar qa­tys­ty. Talqylaý barysynda ja­ńa­­shyldyqqa qatysty sarap­shy­lardyń baǵasy berilip, kons­tıtýsııalyq reformalardy júzege asyrýdaǵy Úkimettiń yqpaly men kásibı memlekettik apparattyń róli qarastyryldy. Memlekettik basqarý akade­mııa­synyń rektory Fatıma Ja­qypova jıyn barysynda sóz sóı­­lep, konstıtýsııalyq ózgerister­diń qoǵamdy demokratııalandyrýǵa mańyzdy yqpalyn tıgizetinine toqtaldy. «Sizderdi Úndeýdi talqylap, ony iske asyrý úshin naqty ju­mysqa kirisýge shaqyramyn», – dedi akademııa rektory. Memlekettik bılik tarmaq­tary arasyndaǵy ókilettik­ter­di qaıta bólý máseleleri jónin­degi Jumys tobynyń múshesi, akademııanyń professory Zınaı­da Fedotova usynylyp otyr­ǵan konstıtýsııalyq reformanyń máni, ony júzege asyrýǵa qatysty tásilder týraly, sondaı-aq memle­kettik basqarý júıesin jańǵyr­týǵa qajetti jańa múmkindikter týraly baıandama jasady. – Memleket basshysy Prezı­denttiń, Parlamenttiń, Úkimettiń jáne sot-quqyq qorǵaý júıesiniń ókilettigine taldaý júrgizetin arnaıy Jumys tobyn qurdy. Memlekettik bılik tarmaqtary ókilettikteriniń bólinýi bo­ıynsha shet memleketterdiń táji­rı­besi nazarǵa alyndy. Nátı­jesinde Konstıtýsııaǵa ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly usynystar daıyndaldy. Usy­nystar Memleket basshy­symen birge muqııat talqylandy. Bul konstıtýsııalyq ózgeristerdi engizýdegi maqsat ne? Basty maq­sat elimizde tıimdi, ornyqty, za­manaýı memlekettik basqarý júıesin qalyptastyrý. Mem­le­ket­tik bıliktiń árbir tarma­ǵy­nyń ókilettigi naqty aıqyn­dalyp, onyń quqy men mindet­teri, jaýapkershiligi anyq kór­setilýge tıis. Sonymen qatar, bılik tarmaqtarynyń ózara jumysy kezinde bılik tepe-teń­dikteri saqtalýy kerek. 25 jyl ishinde Qazaqstan Prezıdent­tik basqarý júıesimen qalyp­tasý men nyǵaıý, gúldený jolynan ótti. Myqty prezıdenttik bı­lik jas memlekettiń alǵashqy qalyp­tasý jolynda, daǵdarys­­qa qarsy baǵdarlamalardy júze­ge asyrýda, ómirdiń bar­lyq sala­laryn jańǵyrtýda óte kerek bol­dy. Búginde Qazaqstan damýdyń jańa kezeńine aıaq basqandyqtan, memlekettilikti odan ári nyǵaı­typ, demokratııalandyrý úrdisin damytyp, bılik tarmaqtarynyń óki­lettikterin keńeıtý ári jaýap­kershiligin arttyrý qajet, – dedi Z.Fedotova. Onyń aıtýynsha, konstı­tý­sııalyq reformalardan keıin de syrtqy saıasat, qorǵanys, ulttyq qaýipsizdik syndy strate­gı­ıa­­lyq mańyzǵa ıe máseleler Pre­zı­denttiń ókilettiginde qala­dy. Prezıdent bıliktiń bar­­lyq tarmaqtarynyń ózara kelisim­m­en jumys isteýin, sonymen qatar, bılik organdarynyń halyq aldyndaǵy jaýapkershiligin qamtamasyz etetin bolady. Prezıdenttiń memlekettik bılik tarmaqtaryn bólý máselesi boıynsha jarııalaǵan Úndeýi men kúni keshe Qazaqstan halqy­na arnaǵan Joldaýy ózara ty­ǵyz baılanysty ári bir-birin tolyq­tyrady. Qoldanbaly zertteýler ınstıtýtynyń dırektory, zań ǵylymdarynyń doktory Marat Jumaǵulov osylaı dedi. – Úshinshi jańǵyrý kezeńine aıaq basqan ýaqytta memleket­tik organdardyń jaýapkershiligin arttyrý arqyly onyń halyqtyń qajettiligine, suranysyna mo­ıyn burýyna yqpal jasalýy tıis dep oılaımyn. Úkimet pen onyń jergilikti atqarýshy organ­darynyń jumysy halyqtyń ál-aýqatyn arttyrýǵa baǵyttalýy kerek, – dedi M.Jumaǵulov. Saıası ǵylymdar doktory, professor Tóleýtaı Súleı­menov atap ótkendeı, konstıtý­sııa­lyq ózgerister negizinde 40-tan astam prezıdenttik ókilettik­tiń Parlament pen Úkimetke berilýi demokratııalyq qaǵıdalar­­dyń júzege asýynyń bir kóri­ni­si bolyp tabylady. Iаǵnı, Par­la­ment pen Úkimet qoǵam ómirin­de aı­tar­lyq­taı belsendi rólge ıe bola­dy. – Parlament pen Úkimet­tiń óki­lettikteriniń keńeıýin – halyq bıliginiń nyshany dep qabyldaýǵa bolady. Ýınston Cherchılldiń «Demokratııa – bas­qarýdyń nashar formasy, biraq odan jaqsysyn áli esh­kim oılap tapqan joq» degen qanat­ty sózi bar. Bul demokratııa­ny kemsitýi emes, kerisin­she, onyń artyqshylyǵyna qatys­­ty aıtqan madaǵy. Olaı bol­sa, bizdiń memleketimiz de alda­ǵy ýaqytta demokratııa­lyq bas­qarýdyń element­terin, for­masyn belsendi túr­de qol­danysqa engizedi dep sene­min, – dedi T.Súleımenov. Arnur ASQAR, «Egemen Qazaqstan»