Joǵary deńgeıdegi otyrystar

Bıyl Qazaqstannyń álemdegi eń bedeldi qurylym – Birikken Ulttar Uıymyna qabyldanǵanyna 25 jyl tolyp otyr. Dáliregi, elimiz 1992 jyldyń 2 naýryzynda BUU-ǵa múshelikke ótken-di. Mine, osy ataýly kún qarsańynda Qazaqstan delegasııasy Jenevada (Shveısarııa) bolǵan BUU-nyń Adam quqyqtary jónindegi keńesi (BUU AQK) men Qarýsyzdaný jónindegi konferensııasynyń joǵary deńgeıdegi otyrystaryna qatysty. Ústimizdegi jylǵy 28 aq­pan – 1 naýryz aralyǵynda Qazaq­stan Respýblıkasynyń Syr­t­qy ister mınıstri Qaırat Ábdirahmanov BUU-nyń Adam quqyqtary jónindegi keńesiniń Jo­ǵary deńgeıdegi segmentiniń já­ne Qarýsyzdaný jónindegi kon­ferensııanyń jumysyna qa­tysý maqsatynda Jenevada bol­dy. Q.Ábdirahmanov 28 aq­pan kúni BUU AQK-niń otyrysynda qatysýshylardyń aldynda sóz sóılep, adam quqyqtary sa­lasyndaǵy Qazaqstannyń ba­s­ym­dyqtary men maqsattaryn atap kórsetti. Naqtylaı aıt­qan­da, Qazaqstan Syrtqy ister mı­nıstri qatysýshylardyń na­za­ryn Prezıdent Nursultan Nazarbaevtyń bılik tarmaqtary arasynda ókilettikterdi qaıta bó­lý máseleleri jónindegi Ún­deýi men «Qazaqstannyń Úshinshi jań­ǵyrýy: jahandyq básekege qa­bilettilik» atty Joldaýyna sáı­kes elimizde oryn alyp jat­qan demokratııalandyrý úde­ris­terine aýdardy. Sonymen qatar, mınıstr Mem­lekettik bılik tarmaqtary ara­synda ókilettikterdi qaıta bó­lý máseleleri jónindegi ju­mys tobynyń qyzmeti týra­ly baıan­daı kelip, Elbasy usy­nyp otyrǵan Prezıdent óki­let­tikteriniń birqataryn Par­la­ment pen Úkimetke berý «Qazaq­stannyń memlekettik bas­qarý júıesiniń tıimdiligin art­tyrýda jáne ony qazirgi za­mannyń talaptaryna saı beı­im­deýde mańyzdy qadam» bo­lýy tıis ekenin basa aıtty. «Beı­bit­shi­likti, qaýipsizdikti jáne damý­dy qamtamasyz etpeı, adam qu­qyq­taryn qorǵaý múmkin emes. BUU qyzmeti osy úsh mańyzdy us­tynǵa negizdelgen, olar ózara baı­­lanysty jáne bir-birin to­lyq­tyrady», – dedi mınıstr. Qaırat Ábdirahmanov jıyn ba­rysynda elimizdiń BUU Qaý­ip­­­sizdik Keńesine múshe bo­lyp qa­­­byldanýy joǵary jaý­ap­ker­­shilik júkteıtinin, sondaı-aq, jahandaǵy beıbitshilik pen qaý­ip­sizdikti qamtamasyz etý­degi BUU-nyń rólin kúsheıtý ba­ǵy­tyn­­daǵy qazaqstandyq bastama­lar men usynystarǵa álemdik qo­ǵam­­dastyqtyń zor senimin kór­se­tetinin jetkizdi. Osy arada aıta keteıik, Qazaq­stan-BUU qarym-qa­ty­na­sy­nyń 25 jylynda taraptar óza­ra yntymaqtastyqty jo­ǵa­ry deńgeıde damyta bildi. De­­mokratııa jolyn ustanyp ke­le jat­qanyn elimiz adam quqyqtary sa­lasyndaǵy negizgi ámbebap qu­jat­tardy ratıfıkasııalady já­ne ulttyq zańnamany olardyń ere­jelerine sáıkestendirý má­se­le­sin únemi nazarda ustap ke­ledi. Sonymen qatar, basqosýda Qazaqstannyń jahandyq tu­raq­ty damýǵa qol jetkizý isi­ne óz úlesin qosa beretindigi aı­tyl­dy. Osy rette, balamaly ener­gııa­ny damytý men klımat óz­ge­rýiniń saldarlaryn azaıtýǵa b­a­­ǵ­yttalǵan «Bolashaqtyń ene­r­­­gııasy» taqyrybyndaǵy EKSPO-­2017 halyqaralyq ma­man­­­­dandyrylǵan kórmeciniń 2017 jyldyń jazynda Astanada ót­ki­ziletini atap kórsetildi. Osy kúni Q.Ábdirahmanov BUU-nyń Qarýsyzdaný jó­nin­degi konferensııasynda sóz sóıledi. Ol óz kezeginde ha­lyqaralyq kún tártibiniń ózek­ti máseleleri boıynsha Qa­zaqstannyń ustanymdaryn jet­kiz­di. Budan bólek, mınıstr atal­­ǵan forýmnyń qarýsyzdaný úde­risine eleýli úles qosýǵa qa­­bi­l­etti ekenin atap ótti. Mı­nı­str ıadro­lyq qarýsyzdaný isi boıyn­sha Astananyń us­tan­ǵan baǵytyn aıta kelip, atal­ǵan másele Memleket basshysy Nursultan Nazarbaevtyń «Qaý­ipsiz, ádil jáne órkendegen álem qurý úshin jahandyq árip­testikti nyǵaıtý jónindegi Qazaqstannyń tu­jy­rymdamalyq kóz­qarasy» at­ty saıası Úndeý­in­de aıqyn kórsetilgenin kól­de­neń tartty. Sondaı-aq, mını­str qa­ty­sýshylar nazaryn Pre­zıdent N.Á.Nazarbaevtyń Va­shıngtonda ótken Iаdrolyq ­qa­ý­­ip­s­izdik jónindegi sammıtte j­a­rııalaǵan «Álem. XXI ǵa­syr» ma­nıfesiniń negizgi qa­ǵı­da­la­ry­na aýdardy. Sapar barysynda, Syr­t­qy ister mınıstri BUU Adam qu­qyqtary jónindegi Jo­ǵar­ǵy komıssary Zeıd Raad Ál-Hýseınmen, BUU-nyń Jene­va­daǵy bóliminiń Bas dırektory Mıhael Mıollermen, BUU Eý­ropalyq ekonomıkalyq ko­mı­s­sııasynyń atqarýshy hat­shy­­sy Krıstıan Frııs Ba­ho­m­men, Dúnıejúzilik saýda uıym­ynyń bas dırektory Ro­berto Azevedomen jáne Dú­nıe­jú­zi­lik ekonomıkalyq fo­rý­m­nyń atqarýshy tóraǵasy Klaýs Shvabpen ekijaqty kezdesýler ótkizdi. Qazaqstan Syrtqy is­ter mı­nıstriniń BUU Bas hat­shy­synyń Sırııa jónindegi ar­naıy ókili Staffan De Mıs­tý­ra­men kezdesýi barysynda suh­battasýshylar Sırııadaǵy ahý­aldy retteý boıynsha osy kún­deri Jenevada ótip jat­qan kelissózderdiń barysyn tal­qylady. Taraptar Sırııa daǵ­da­rysyn kelissózder arqyly she­shý isinde Astana prosesiniń m­­a­ń­yzdylyǵyn sóz etti. Bulardan bó­lek, Q.Ábdirahmanov Shvesııa, Ýkraına, Ispanııa, Mońǵolııa, Ven­grııa, Latvııa, Belgııa, Slo­venııa, Nepal, Avstralııa, Al­banııa syrtqy saıasat ve­dom­stvolarynyń basshylarymen jáne Ýrýgvaı men Kıpr syrt­qy ister mınıstrleriniń oryn­basarlarymen júzdesti. Bul kezdesýlerde ekijaqty yn­ty­maqtastyqtyń jaı-kúıi, son­daı-aq, Qazaqstannyń BUU Qaý­ip­sizdik Keńesindegi músheligi es­­ke­rile otyryp, álemniń kún tár­tibindegi eń kúrdeli má­se­le­ler talqylandy. Qoryta aıtqanda, bul jol­ǵy sapar barysynda Je­ne­va­da­ǵy bedeldi únqatysý ala­ń­­­darynda adam quqyqtaryn tıim­di júzege asyrý boıynsha Qazaqstannyń keshendi qyzmeti men Elbasy N.Á.Nazarbaevtyń jahandyq bitimgerlik bastamalary jan-jaqty sóz boldy. Bul óz kezeginde Qazaqstannyń ustanymdaryn halyqaralyq qoǵamdastyqtyń jete túsýine múmkindik berdi.