Energetıka salasyna smart-júıe engiziledi

Keshe Energetıka mınıstri Qanat Bozymbaev Úkimet úıinde baspasóz máslıhatyn ótkizip, Prezıdent Nursultan Nazarbaevtyń Qazaqstan halqyna arnaǵan dástúrli Joldaýyndaǵy basymdyqtardy áńgimeledi. «Qazaqstannyń Úshinshi jańǵyrýy: jahandyq básekege qabilettilik» atty bas qujattyń mańyzdy tustaryn ataǵan mınıstr munaı óndirýdi arttyratyn ádisterge erekshe mán berý qajettigin alǵa tartty. Sonda ken oryndary ónimdiligin 5 paıyzdan 20 paıyzǵa jetkizýge bolady. «Munaı óndirýdi arttyrýda ońtaıly tájirıbemiz bar. Bul – kóldeneń uńǵymalardy burǵylaý men «Mańǵystaýmunaıgaz» jáne «О́zenmunaıgaz» AQ -tyń búıirlik uńǵylary. Uńǵymalardy bir ýaqytta jáne jeke paıdalanýǵa berý tájirıbede bar, ol – bir uńǵyma arqyly ártúrli nysandardy paıdalanýǵa bere alatyn áleýetti tehnologııa», dedi Q.Bozymbaev. Onyń aıtýynsha, bul baǵyttaǵy jumystardy úılestiretin arnaıy ortalyqtyń bolǵany abzal. Jıynda Qanat Aldaber­genuly joǵarydaǵy mindetti vedomstvoǵa qarasty uıymdardyń birine júkteıtinin aıtty. «Biz eldegi ǵylymı-zertteý ıns­tı­týttarynyń rólin arttyrýdy qarastyrýdamyz. Qarqyndatý ádisine ótý – qazirgi tańda óte mańyzdy. О́ıtkeni, ǵylymnyń róli joǵary, sheteldik kompanııa­lardy da birge jumys isteýge tartpaqpyz», dedi mınıstr. Energetıka mınıstri eli­mizdegi elektr energetıkasy sa­lasynda ıntellektýaldy júıe qurylatynyn málim­dedi. «Bul – smart-júıe. Intel­lektýaldy energetıka energııa júıesiniń barlyq quramdyq bólikterin tartýy tıis. Ol bizge jahandyq syn-tegeýrinderge daıyn bolýǵa jáne energııany rezervteýdiń qaýipsizdigin, tranzıttik jáne eksporttyq áleýetti, JEK áleýetin paıdalanýdy, energetıka qurylymyn ońtaılandyrýdy, tıimdilikti, únemdeýdi, ınnovasııalyq jáne ǵylymı damýdy qamtamasyz etýge múmkindik beredi», dedi Q.Bozymbaev. Sondaı-aq, ol jumystyń eki kezeń boıynsha ótetinin aıtty. «Birinshi kezeń – energııa taratatyn uıymdar sanyn qysqartý, elektr jelilerin jańǵyrtý, barlyq deńgeılerde kommersııalyq esepke alý­dyń avtomattandyrylǵan júıelerin engizý. Ekinshi kezeń – elektr energııasynyń sapa kórsetkishterin baqylaý júıelerin engizý, apatqa qarsy avtomatıka jáne jıilik pen qýattylyqty retteý júıelerin jetildirý». Basqosý barysynda Qanat Bozymbaev aǵymdaǵy jyldyń ekinshi jartysynda Pavlodar munaı-hımııa zaýytyn jáne Atyraý munaı óńdeý zaýytyn jańǵyrtý jumystary aıaqta­latynyn jetkizdi. Al Shymkent munaı óńdeý zaýytyn jańǵyrtý jumystaryn kelesi jyldyń birinshi jartysynda aıaqtaý josparlanǵan. «Árıne, úsh zaýytty jańǵyrtý jumystaryna qyrýar qarjy jumsalýda. Alaıda, bulardyń bıýdjetke esh qatysy joq, nesıe resýrstaryn tartý jáne atalǵan zaýyttardyń óz qarjysy esebinen júrgizilýde. Naqty somasy jumystar bitken soń belgili bolady», dedi mınıstr. Qanat Aldabergenuly jýrna­lısterdiń saýaldaryna oraı janar-jaǵarmaıǵa da qatysty pikirin bildirdi. «Benzın baǵasyn tómendetýge múmkindik bar. Biraq, bul tek qana 15-20 kúnge ǵana sozylady. Odan keıin janarmaı tapshylyǵy oryn alady. О́ıtkeni, biz ishki naryqqa qajetti benzınniń 30 paıyzyn Reseıden alyp otyrmyz. Otandyq naryqtaǵy benzın baǵasyn tómendetsek, Reseıden eshkim de benzın ákelmeıdi. О́kinishke qaraı, baǵa kóterildi. Biraq, biz úsh zaýytty (Pav­lodar, Shymkent jáne Aty­raý munaı óńdeý zaýyttary) jańǵyrtýdan ótkizgennen keıin ǵana kenishterimizden munaı alyp, ony óńdep, óz baǵamyzben otandyq naryqta sata alamyz», dedi ol. Onyń aıtýynsha, bir jyldyń ishinde Reseı benzıniniń tonnasy 320 dollardan 515 dollarǵa deıin qymbattaǵan. Ashat RAIQUL, «Egemen Qazaqstan»