Básekege qabilettiliktiń zańdy júıesi jasalady

Memleket basshysynyń «Qazaqstannyń Úshinshi jańǵyrýy: jahandyq básekege qabilettilik» dep atalatyn bıylǵy Joldaýyndaǵy «Sot júıesine senimniń artýyna qol jetkizý qajet», degen bir sóziniń astarynda sot júıesine artylyp otyrǵan barsha mindet pen tapsyrmany oryndaýdyń salmaǵy men jaýapkershiligi jatyr. Joldaýda qoıylǵan min­det­terdi júzege asyra otyryp, sot júıesi jeke menshikti qorǵaýǵa, quqyq ústemdigi men barshanyń zań aldyndaǵy teńdigin qamta­ma­­syz etýge baǵyttalǵan jań­ǵyrtý jumystaryn odan ári jal­ǵas­tyryp, jeke jáne zańdy tulǵa­lardyń quqyqtary men múd­delerin qorǵaýdyń keń aýqym­dy múmkindikterin asha túsýdi kózdep otyr. Sot tóreligin júzege asyrý barysynda kúndelikti neǵur­lym jıi kezdesetin áleýmettik-eko­nomıkalyq máselelerdiń tizi­mi aıqyndalýda. Sottar áýe­l­gi kezekte jeke menshikti qorǵaýǵa, buqaralyq kásipker­likti qoldaýǵa, salyq-bıýd­jet saıasatyn jaqsartýǵa, bıýd­je­tti ońtaıly qoldanýǵa, ınves­tı­sııa­lyq daýlar boıynsha bir­kelki sot praktıkasyn qalyp­tas­tyrýǵa, ákimshilik jáne qyl­mys­tyq zańnamany izgilen­dir­ýge, qoǵamdyq qaýiptiligi tómen eko­nomıkalyq qyl­mys quram­daryn qylmys­syz­dan­dyrýǵa qatysty máselelerge den qoıyp otyr. Joǵarǵy Sot Joldaýdyń basym­dyqtary boıynsha sot prakt­ıkasyna qorytý júrgizip, zańnamany qaıta tekseristen ótk­izý jáne tıisti organdarǵa keshendi usynystar ázirleý jumystaryn bastap ta ketti. Qarjylyq sektordy «qaıta júkteý» bóliginde kollektorlyq qyzmet týraly zań jobasy bo­ıynsha jáne bankterge arnaıy ta­lap-aryzdardyń eskirý mer­zimine qatysty birqatar túzetý­ler usynyldy. Ákimshilik jáne qyl­mystyq zańnamany izgi­len­­dirý máselesine jiti nazar aýdarylýda. Sheteldik ınvestorlar úshin Qazaqstan ekonomıkasynyń tartymdylyǵyn arttyrý ju­mysyn kúsheıtý baǵytynda ın­ves­­tısııalyq daýlar boıynsha bir­kelki sot praktıkasyn qorytý, zańnamany jetildirý máse­leleri qolǵa alynyp jatyr. Sot­tar qoǵam­dyq qaýiptiligi tómen ekono­mı­kalyq qylmys quram­daryn qyl­myssyzdandyrý, mem­le­kettik sa­typ alý salasyn jetil­dire oty­ryp, az kólemde aıyp­pul salý ıns­tıtýtyn qaıta qalpyna keltirý máselelerine nazar aýdaryp otyr. Joldaýda adamnyń óziniń barýyn qajetsinbeıtin tolyq elektrondy formatqa kóshirý qamtamasyz etilýi kerek ekendigi aıtyldy. Mundaı jumystardyń mem­lekettik bıliktiń sot tar­maǵynda birkelki tabysty júzege asyrylyp jatqany belgili. Jańa aqparattyq tehnologııaǵa negiz­delgen elektrondy baǵdar­lamalar óz nátıjesin kórsete bastady. Olardyń qatarynda «Tórelik», «Sot kabıneti» jáne basqa servıster bar. Poshta baılanystarynyń or­nyn eshbir qarajat shyǵyn­damaı­tyn elektrondy poshta, SMS habarlama, elektron­dy ba­ǵdar­lamalar men servıs­ter, gıbrıdti elektrondy posh­ta jáne basqalary bas­ty. Qazir sot prosesterin qo­sym­sha ýaqyt pen qarajat shy­ǵyn­­damaı-aq qashyqtyqtan beıne­konferensbaılanys arqy­ly ót­kizý qalypty qubylysqa aı­na­lyp barady. Joldaý talaptaryn jú­ze­ge asyrý barysynda bul jumys­tar odan ári damytyla beredi. Bek ÁMETOV, Batys Qazaqstan oblystyq sotynyń tóraǵasy