Zaýyttar shyǵaratyn ónim kólemi 16 mıllıard teńgeni quraǵanymen, áleýet 27 paıyz ǵana paıdalanylyp otyrǵanyn atap kórsetip, eńbek ónimdiligin eki ese arttyrý, ishki-syrtqy ınvestısııalyq qarjy kózderin tartý mindetterin qoıǵan bolatyn. Aımaq basshysynyń endigi sapary eldi mekenderge baǵdarlanǵan.
Qumar Irgebaıuly at basyn tiregen alǵashqy nysan Esil aýdanyna qarasty «Egin» JShS-i boldy. Seriktestik eginshilikpen turaqty túrde aınalysyp keledi. 5 myń gektarǵa bıdaı, 2 myń gektarǵa maıly daqyldar ósiredi. Sońǵy jyldary ónimdi qaldyqsyz óńdeý tehnologııasyn ıgerip, údemeli ındýstrııalyq-ınnovasııalyq damý baǵdarlamasy aıasynda dıirmen men makaron keshenin iske qosty. Sheteldik qural-jabdyqtar ornatylǵan sehtarda jylyna 3443 tonna un, 746 tonna makaron, 834 tonna kebek óndiriledi. Eki júzge jýyq adam eńbekke tartylyp, jumys úsh aýysymda uıymdastyrylǵan. Sharýashylyq basshysy Vladımır Chýbykınniń aıtýynsha, Úkimet arapynan aýyl sharýashylyǵyn damytýǵa jan-jaqty qoldaý kórsetilgen. «QazAgroQarjy» kompanııasy arqyly lızıngke «Djon Dır», «MacDon» sekildi zamanaýı tehnıkalar satyp alynypty. Mashına-traktor parkinde «MTZ-82» markaly 14 traktor, 16 dán jınaıtyn kombaın, 4 egistik keshen bar. Seriktestiktiń sapaly ári qoljetimdi ónimderi elimizden tysqary aımaqtarǵa da jóneltiledi. Atap aıtqanda, Reseıge, Túrikmenstanǵa, Qyrǵyzstanǵa, О́zbekstanǵa eksporttalady.
Q.Aqsaqalov sharýashylyqtyń óndiristik áleýetimen tanysqannan keıin óńirde astyqty óńdeýmen jáne ótkizýmen aınalysatyn kásiporyndardyń sanyn kóbeıtý qajettigine nazar aýdardy.
– Elbasy bıylǵy Joldaýynda agrarlyq sektordy ekonomıkanyń jańa draıverine aınaldyrý talabyn qoıyp, kóptegen pozısııalar boıynsha álemde iri agrarlyq eksporttyq ónim óndirýshilerdiń biri bolatynymyzdy aıtty. Oblysta qaıta óńdeý óndirisiniń kólemi 20 paıyz tóńireginde ǵana. Bul – tómen kórsetkish. Sondyqtan aldaǵy ýaqytta shıkizat óndirisinen sapaly óńdelgen ónim shyǵarýǵa deıin jetý joldaryn tynbaı qarastyrýymyz qajet. Osy salany órkendetý, alǵa bastyrý aıryqsha mańyzdy. Ásirese, aýyldyqtardy jyl boıy turaqty jumyspen qamtıtyn óndiris oryndaryn ashýǵa jappaı jumylý kerek. Eldi mekenderdiń ınfraqurylymyn damytýǵa, joldar salýǵa, qýat kózin tartýǵa memleket qarjy aıaǵan emes. Bızneske de qolaıly jaǵdaılar jasalǵan, – dedi Qumar Irgebaıuly.
Agroqurylym kóktemgi egis naýqanyna saqadaı saı. Naryq suranysyna baılanysty maıly daqyldar kólemi arttyrylmaq. О́ńir basshysy qytaılyq kompanııalardan 60 myń tonna kebekke tapsyrys túskenin, osy jaǵyn da qaperde ustaýlaryn eskertti.
Aýdandaǵy «Agrohımsnab»–irgeli sharýashylyqtardyń biri. Oǵan tájirıbeli maman Vasılıı Shkodın jetekshilik etedi biri. Seriktestik eginshilikpen qatar mal ósirýmen de shuǵyldanady. Tórt túlik satyp alýǵa – 40 mıllıon teńge, qora-qopsy salýǵa 18 mıllıon teńge nesıe alypty. «Sybaǵa» baǵdarlamasyna qatysa otyryp, mal basyn 465-ke jetkizgen. Sıyrlar buzaýlaı bastapty.
– О́tken jyldy tabysty aıaqtadyq. 59 tonna et óndirilip, 130 bas asyl tuqymdy taıynsha satyldy. Bıyl tabyndarǵa 150-170 tól qosylady degen úmittemiz, – deıdi isker basshy.
Sharýashylyqtyń jańa tehnologııa boıynsha salynǵan qoralary oblys ákiminiń nazaryn aýdardy. Aımaqtyń qytymyr aýa raıyna yńǵaılanyp turǵyzylǵan. Munda eginshilik pen mal sharýashylyǵynda 50 adam jumys isteıdi.
Q.Aqsaqalov Qyzyljar aýdany «Zenchenko jáne K» kommandıttik seriktestiginde de bolyp, aýyl azamattarynyń denshiligin turaqty jumyspen qamtyp otyrǵan sharýashylyqtyń memlekettik-jekemenshik áriptestik aıasynda qyrýar is atqarǵanyn bóle-jara atap kórsetti. Bıyl Novonıkolskoe aýylynda jańa dene shynyqtyrý-saýyqtyrý kesheni paıdalanýǵa berildi. Sport kesheniniń qurylysyna jáne jabdyqtar satyp alýǵa 240 mıllıon teńge qarajat jumsalǵan. Eki myńǵa jýyq turǵyny bar aýyl úshin bul áleýmettik nysannyń mańyzy zor. Keshende voleıbol men basketbol oınaýǵa arnalǵan alań, jattyǵý zaly, medısınalyq kabınet, bılıard zaly ornalasqan. Kommandıttik seriktestiktiń bas dırektory Gennadıı Zenchenko mamyr aıynda uzyndyǵy 25 metrlik basseınniń iske qosylatynyn jetkizdi.
Seriktestiktiń qarajatyna turǵyzylǵan jańa zamanaýı dárigerlik ambýlatorııa da aýyl turǵyndaryna sapaly qyzmet kórsetedi. Munda dárigerge deıingi tekserý, medısınalyq muraǵat, fızıoterapııa jáne taǵy basqa kabınetter jumys isteıdi. Ǵımarattyń jalpy aýmaǵy – 416 sharshy metr. Osy mańaıdaǵy jeti aýyldyń 3,7 myń turǵyny em-dom alý múmkindigine ıe.
Komandıttik seriktestik ozyq tehnologııalardy keńinen qoldanyp keledi. Mashına-traktor parki túgeldeı jańartylyp, eginshilik mádenıetin jetildirýdiń, aýyspaly egis júıesin jańartýdyń, topyraq óńdeýdiń jańa ádisteri engizilgen. Seleksııalyq sharalardy ǵylymı negizde júrgizýdiń arqasynda tabyndar asyltuqymdy malmen tolyǵyp, ónim kólemi aıtarlyqtaı artqany baıqalady. Ár sıyrdan jylyna 7 myń lıtr sút saýylady. Kúnine 40 tonna sút óndiriledi. Reseıdiń Qorǵan jáne Túmen oblystarymen áriptestik qarym-qatynas ornatylǵan.
−Aýyl sharýashylyǵy taýar óndirýshileri paıdaly ári tıimdi jumys isteýleri qajet. Turǵyndarǵa sportpen aınalysýǵa, sapaly medısınalyq kómek alýlaryna jaǵdaı jasaýlary mindetti. Gennadıı Gennadevıch basqaratyn sharýashylyqtan ózgeler úlgi alǵandary jón bolar edi. О́ıtkeni, jyl ótken saıyn sút ónimderine degen suranys ishki-syrtqy naryqta artyp keledi. О́ńirde ózin de, ózgelerdi de tolyq qamtamasyz etetin osyndaı keshender sanyn kóbeıtý basty baǵdar bolyp qala beredi, – dedi ujym múshelerimen kezdesýde aımaq basshysy Q. Aqsaqalov.
О́mir ESQALI,
«Egemen Qazaqstan»
Soltústik Qazaqstan oblysy
