1 mıllıonǵa jýyq halqy bar óńir ortalyǵy – Shymkentte saıabaqtar az. Ortalyqtaǵy parkterge kúshi jetip, etigin qonyshynan basqandar jasyl jelek ataýlyny kókteı soldyryp, aldy toıhana, sońy meıramhana, kóńil kóterer oryndar salyp tastaǵan. Kezinde qoǵam jáne memleket qaıratkeri Asanbaı Asqarov salǵyzǵan dendrobaqtan basqa aptaptan qorǵary joq shaharda jurt janyn qoıarǵa jer tappaı sendelip keter edi.
Ońtústikte pysyq, ıneniń kózinen ótetin jigitterdi «Tashken kórgen» dep maqtap jatady. Al musylman elderiniń ishinen Túrkııa – Eýropaǵa ashylǵan tereze ispettes, halyqaralyq týrızmniń baǵa jetpes ortalyǵy. Uzaq jyl Túrkııada Qazaqstannyń elshisi bolyp qyzmet jasaǵan Janseıit Túımebaev ondaǵy ómirdi jaqsy biledi. Jeri taý-tasty Túrkııada shatqal, qolat, asýlar saıabaqqa aınaldyrylǵan, týrızm arqyly tabys tabýǵa da asa qolaıly.
Al saıabaǵy az Shymkentte óris qýalaǵan maldan basqaǵa paıdasy az shatqaldar óte kóp. Osynyń bárin tizimge alǵyzǵan oblys ákimi Janseıit Túımebaev shatqaldardy halyqtyń demalys aımaǵyna aınaldyrýdyń is-sharasyn qys ortasynda-aq bastap ketken.
Halyqqa kerek dúnıeden sol halyq saılaǵan qalaýlylar syrt qalmaq emes. Oblys ákiminiń jaqsy ıdeıasyn birinshi bolyp qoldap, búginge deıin ózi moınyna alǵan shatqalǵa tórt myńnan asa kóshet ekken oblystyq máslıhattyń hatshysy Qaırat Balabıev kásipkerlerdi tize qosyp birge qımyldaýǵa shaqyrǵan edi.
Jaqynda oblys ákimi Janseıit Túımebaev baǵdarlama aıasynda júzege asyrylatyn 16 shatqalǵa jaýaptylardy bekitip, basshylaryna alǵys hat pen sertıfıkat tapsyrdy.
Jaýapkershilikke alynǵan shatqaldardyń jalpy kólemi 226 gektardy quraıdy. Kógaldandyrý isiniń birinshi kezeńinde aǵash egilip, tamshylatyp sýarý ádisi ornatylýy tıis. Abattandyrý jumystarynyń ekinshi kezeńinde jaýapty mekemeler shatqaldarǵa jol salyp, jaryqtandyrý isimen aınalysady. Úshinshi kezeńinde demalys oryndary men balalar oıyn alańdarynyń qurylysyn júrgizý josparlanǵan.
− Erteń aldymyzda shilińgir shilde, ıaǵnı jazdyń aptap ystyǵy kele jatyr. Ásirese, jaz mezgilinde oblys ortalyǵyndaǵy ekologııalyq ahýal tipti qıyndaı túsedi. Adam basyna shaqqandaǵy demalys aýmaǵy búginde nebári 3 sharshy metrdi qurap otyr. Sondyqtan, «Shatqal» baǵdarlamasyn tezdetip iske asyrýymyz qajet. Kóktemniń keremet shaǵyn paıdalanyp, aǵash otyrǵyzý isin tezdetýimiz kerek. Osyndaı ıgi bastamaǵa qoldaý bildirip, jaýapkershilik alyp otyrǵan azamattar men mekeme basshylaryna alǵysymdy bildiremin, – dedi oblys ákimi.
Qazirgi tańda Shymkent qalasynda jalpy aýmaǵy 300 gektardy quraıtyn 8 saıabaq bar. Sonymen qatar, 104 kóshede aǵash otyrǵyzylǵan. Aldaǵy ýaqytta «Shatqal» baǵdarlamasy aıasynda 47 shatqal iske asqanda jalpy ormandy alqap kólemi 16 myń gektarǵa jetedi dep josparlanýda. Oblys ortalyǵynyń árbir turǵynyna keminde shamamen 16 sharshy metrlik jasyl jelek qajet. Bul qajettilikke atalǵan baǵdarlama tolyq iske asqanda qol jetkizilmek.
Kezdesýde «Nur Otan» partııasy OQO fılıaly tóraǵasynyń birinshi orynbasary Álimjan Qurtaevqa 8 gektar, oblystyq máslıhat hatshysy Qaırat Balabıevke 8 gektar, oblystyq máslıhat depýtattaryna 17 gektar, kásipker Ráshkúl Ospanalıevaǵa 10 gektar, Ońtústik Qazaqstan memlekettik pedagogıkalyq ınstıtýtynyń rektory Ońalbaı Aıashevqa 10 gektar, M.Áýezov atyndaǵy Ońtústik Qazaqstan memlekettik ýnıversıtetine 10 gektar, Q.Iаsaýı atyndaǵy Qazaq-túrik ýnıversıtetiniń rektory Ýálıhan Seıdildáulyna 10 gektarlyq shatqaldardyń kartasy men sertıfıkaty berildi.
Shatqaldar el ıgiligine tapsyrylǵannan keıin árqaısysyna Shyǵys ádebıetiniń kórnekti ókilderiniń ataýy berilmek. Saıabaq ishinde ǵulamalardyń ósıet, naqyl sózderi tasqa qashalyp jazylady. Munyń ózi bolashaq urpaqqa úlken tárbıe mektebi bolatyndyǵy sózsiz.
Baqtııar TAIJAN,
«Egemen Qazaqstan»
Ońtústik Qazaqstan oblysy
