26 Sáýir, 2017

Ulttardy uıystyrýdyń utymdy úlgisi

480 ret
kórsetildi
4 mın
oqý úshin

1995 jylǵy 1 naýryzda Memle­ket basshysy Nursultan Nazarbaev Qazaqstan halqy Assambleıasyn qurý týraly Jarlyqqa qol qoıdy. Sóıtip, Prezıdent janynan basty mindeti memleket pen azamattyq qoǵam ınstıtýttary arasyndaǵy áriptestik negizinde etnostar múddelerin qorǵaýdy qamtamasyz etý, tıimdi etnosaralyq is-qımyl júrgizý, birtutas saıası, quqyqtyq, mádenı orta qalyptastyrý bolyp belgilengen jańa konsýltatıvti-keńesshi organ quryldy.

Ulttardy uıystyrýdyń utymdy úlgisi

Osy oraıda erekshe atap kórsetetin jaıt – elimiz táýelsizdigin alǵaly beri eshbir etnosaralyq nemese dinaralyq arazdyqqa jol berilgen joq. Qazaqstanda turyp jatqan barsha etnos ókilderiniń teńdeı múmkindikteri men quqyqtarynyń qamtamasyz etilýi olardyń óz bolashaǵyna degen senimderin nyǵaıtty. Buǵan, birinshi kezekte, memlekettiń ulttyq saıasatty durys baǵytta júrgizip kele jatqandyǵy oń yqpalyn tıgizip otyr.

Qazaqstannyń etnosaralyq saıasaty halyqaralyq qoǵamdastyq tarapynan joǵary baǵasyn alyp ta úlgerdi. Árıne, onyń astarynda zaıyrly memlekettiń básekege qabilettiligi men azamattaryn qazirgi zaman talabyna saı qalyptastyrýdaǵy róline, sondaı-aq, elimizde turatyn barsha halyqqa qatysty ishki saıasatynyń durystyǵyna degen durys kózqaras jatqany anyq.  Jalpy, Qazaqstan aınalasyndaǵy memlekettermen de tatý kórshilik qarym-qatynas ornat­qan. Sol sııaqty, Batys pen Shyǵys ara­syndaǵy órkenıetter únqa­ty­sýyna ózindik úlesin qosyp keledi.

Sonymen qatar, elimiz álemde beıbitshilik pen túsinistik qalyp­tastyrý baǵytynda da ózindik utymdy usynystarymen jáne baǵaly bastamalarymen erekshelenedi. BUU-nyń eks-Bas hatshysy Pan Gı Mýn elimizge jasaǵan sapary barysynda Qazaq­stan halqy Assambleıasy qyzmetiniń qaǵı­daty BUU jumysymen sáıkes keletinin Otanymyzdaǵy beıbit ómirdi kózimen kórip, kóńili tolǵan soń aıtsa kerek.

Jalpy, Qazaqstan TMD-ǵa múshe memleketter ishinde alǵash bolyp keremet ınstıtýt – Qazaqstan halqy Assamb­leıasyn qurdy. Munyń utqyr sheshim bolǵany anyq. Sonyń arqasynda etnos­aralyq jáne dinaralyq kelisimdi nyǵaıtýǵa baǵyttalǵan polıetnostyq qoǵamnyń qazaqstandyq modeli qalyp­tasty. Al 2007 jyldyń mamyry­nan bastap Parlament birqatar kons­tı­týtsııalyq ózgerister engizip, Májilis depýtattarynyń sanyn 107 adamǵa kóbeıtse, sonyń 9-y Qazaqstan halqy Assambleıasynan saılanatyn bolyp sheshildi.

Árıne, munyń ózi Assambleıa rólin barynsha arttyra tústi. Sondaı-aq, 2008 jyldyń 20 qazanynda qabyldanǵan «Qazaqstan halqy Assambleıasy týraly» Zań da etnosaralyq qatynas­tar salasyndaǵy azamattyq ınstıtýttar men memlekettiń tıimdi ózara yqpaldastyǵyn arttyryp, elimizdegi qoǵamdyq-saıası turaqtylyqty qam­tamasyz etýge úles qosty jáne memle­kettiń ulttyq saıasatyn júzege asyrý men Assambleıa jumysyn uıym­das­tyrýda úlken jetistikterge qol jetkizýge múmkindik berdi.

Assambleıa maqsatynyń ózi barshany qazaq halqynyń aınalasy­na toptastyra otyryp, qazaqstan­dyq patrıotızmdi qalyptastyrý ǵoı. Bul jerde bastysy, halqymyzdyń azamattyq jáne rýhanı-mádenı ortaqtyǵy negizinde qazaqstandyq biregeılikti qalyptastyrý jolymen ultty básekege qabiletti etý desek, osy oraıda elimizde turyp jat­qan júzden astam etnos ókilderiniń Qazaq­standy óz Otandary sanap, elimiz­de ultaralyq túsinistik saıasatyn ustanýlary asa mańyzdy.  

Qoǵamymyzdyń qundylyqtary men qaǵıdattaryna negizdelgen El birligi doktrınasy 2010 jyly sáýirde, osydan týra jeti jyl buryn qabyldanǵan bolatyn. Bul – bolashaqqa birigip umtylýǵa serpin qosatyn mańyzy bar qujat desek, sol utymdy umtylys arqyly biz Máńgilik Eldiń irgetasyn qazirden qalap jatqanymyzdy aıqyn sezinýdemiz.

Qoryta aıtqanda, qazaqta «Yrys aldy − yntymaq» nemese «Birlik bar jerde tirlik bar» dep halyqty tatýlyq pen birlikke shaqyratyn maǵynalyq mańyzy joǵary sózder bar. Endeshe, sol birlik pen tirligimiz jarasym taýyp jatsa, eshkim de bizdi syrttan kelip búldire almaıdy. Iаǵnı, ishteı yntymaǵy jarasqan eldi eshbir syrtqy jaý jeńe almasa kerek. Sondyqtan bizdi eldik ıdeıa­sy biriktirip, ortaq qundylyqtar judyryqsha jumyldyra berýi tıis dep paıymdaımyz.


Samat MUSA,

«Egemen Qazaqstan»

Sońǵy jańalyqtar