Investorlar el ıgiligi úshin qajet

Keshe Astanadaǵy Táýelsizdik saraıynda Eýropa qaıta qurý jáne damý banki basqarýshy­la­r keńesiniń jyl saıynǵy oty­ry­sy aıasynda Qa­zaqstannyń ınvestısııalyq forýmy bolyp ótti. Oǵan Premer-Mınıstrdiń orynbasary – In­dýstrııa jáne jańa tehnologııalar mınıstri Áset Isekeshev, EQDB basshysy Tomas Mırov, Qarjy mınıstri Bolat Jámishev jáne basqalar qatysty. Áset Isekeshev Eýropa qaıta qurý jáne damý banki basqarýshylary ke­ńe­siniń ashylý saltanatyna oraı Premer-Mı­nıstr Kárim Másimovtiń arnaıy quttyqtaýyn oqyp berdi. Qazaqstan óz aldyna keleshekte jańa tehnologııalyq bazaǵa, ınnovasııaǵa, ónimderge, tehno­lo­gııaǵa negizdelgen ekonomıkanyń jedel ártaraptandyrylýy men úde­meli ındýstrııalyq-ınnova­sııa­lyq damý jolyna kóshý sekildi úlken maqsat qoıyp otyr. Mundaı strategııalyq tańdaý eko­nomıkany ǵana emes, Qazaq­stan­nyń tutas beınesin jańartýdy da kózdeıdi. delingen quttyqtaý hatta. Munda elimizdiń basym sa­la­laryn ınvestısııalaıtyn nıeti bar sheteldik kompanııalardyń áriptestigin tereńirek qarastyrý jáne keńeıtý úshin úlken áleýet ashylady dep oılaımyn. Men sizderge elimizdi ındýstrııalandyrý boıynsha josparlarymyzdy júzege asyrýǵa qosylyp, árip­tes­tiktiń jańa satysyna kóshýdi usynamyn. Bul arada men jańa óndiristerdi quryp, basym sala­lardy ınvestısııalaý boıynsha shynaıy qadamdar jasaý qajet. Bul úshin Qazaqstanda odan ári damýǵa  qajetti baza engizilgen jáne «usyna alatyndaı laıyqty ister bar». Elimizde zamanaýı teh­nolo­gııalarmen jumys isteıtin kompanııa­larǵa qajetti jaǵ­daı­lar jasalǵan. Qa­zaqstan sa­lyq­tyq-ınvestısııalyq qo­­laı­ly ahýalymen, turaqty banktik qar­jylyq júıesimen erekshelenedi. Memleket basym baǵyttarda eń al­dymen óńdeý ónerkásibine baı­lanys­ty jeńil­detilgen kedendik salyqtar belgileıdi. Premer-Mınıstr quttyqtaý ha­tyn­­da Reseı, Belarýs jáne Qa­­zaq­stan arasynda qurylǵan Ke­den odaǵy da sheteldik jáne otandyq ınvestorlar aldynda jaqsy múmkindikter ashady delingen. Menińshe, eýropalyq ká­sip­kerler bizben birige otyryp aýmaǵynda 170 mln. adam bar iri ry­nokty ıgere alar edi. Qa­zaq­stan únemi óziniń kólik ınfra­qu­rylymyn jaq­sartý boıynsha ju­mys atqaryp keledi. О́z geogra­fııa­lyq or­nalasýyn jáne tranzıttik áleýetti tıimdi qoldaný­dyń negizgi faktorlarynyń biri tıisti kom­mýnıkasııalyq-kóliktik ınfr­aqurylym júıesin qalyp­tas­tyrý bolyp taby­la­dy. Son­dyq­tan Qazaqstan óz kólik ın­fraqury­ly­my júıesin jaqsartý­ǵa úne­mi nazar aýdarady. Atap aıtqanda, «Ba­tys Eýropa-Batys Qytaı» memle­ket­aralyq tranzıttik dáliziniń qu­ry­lysy týraly ınvestorlarǵa aq­parat berdik. Al onyń 2 700 shaqyrymy Qazaqstan aýma­ǵynan ótedi, boljaldy júk tasy­maly­nyń kólemi 2020 jylǵa qaraı jy­lyna 300 mln.tonnany kórsetedi. Forýmda soń sóz alǵan  EQDB bas­shysy Tomas Mırov Qazaq­stan­dy bú­kil álem úshin «azyq-túliktik Nuh kemesi» rólinde kó­re­tindigin jetkizdi. EQDB bas­shy­sy álemdegi azyq-túlik baǵasy­nyń ósýine, ǵasyr sońyna qa­raı azyqpen 9 mlrd. adamdy qamta­ma­syz etý qajettigin esepke alǵan jaǵdaıda Qazaqstannyń aýylsha­rýa­shylyq sektory ınvestorlar úshin túren salynbaǵan naǵyz baı­lyq kózi ekendigin atap ótti. Re­seı jáne Ýkraınamen birge, BUU-nyń álemdik azyq-túlik uıy­my Qazaq­standy dúnıe jú­zin­de iske qosyl­maǵan óte úlken aýylsha­rýashy­lyq áleýeti bar elder qataryna jatqyzady, dedi ol. О́z tarapy­nan Tomas Mırov EQDB Qazaq­stan­nyń osy áleýetin iske qosýǵa úlesin aıamaı­tyndyǵyna sendirdi. Ol Qazaqstannyń aýyl sharýa­shy­lyǵy sa­lasyn ınvestı­sııa­laý­dy damytý boıyn­sha baılanys or­natý úshin barlyq múmkin sha­ra­lar­dy qoldanýǵa shaqyr­dy. Biz Qazaq­stannyń tabysty damýyna únemi qoldaý kórse­tetinimizge sen­dirgimiz keledi, dedi EQDB basshysy. Tústen keıin ınvestısııalyq forým paneldik sessııalar boı­yn­sha úshke bólinip jumys jasa­dy. Prem­­er-mınıstrdiń orynba­sary – Indýstrııa jáne jańa tehnologııalar mınıstri Áset Isekeshev «Investısııalyq jo­balardy júzege asyrýdyń negizgi quraly – ÚIIDB» taqyrybyna ar­nal­­ǵan paneldik sessııada el Úkimeti eldegi ınvestısııalyq ahýaldy jaq­sartý baǵy­tynda úlken ju­mys atqa­ryp jatqan­dyǵyna toq­taldy. Menińshe, ınvestorlar Or­talyq Azııa elderi men TMD-daǵy ınvestısııalyq ahýaldy sa­lys­tyra alady. Qazaqstan ınves­tı­sııalyq ahýal boıynsha TMD-da kósh­basshy orynda dep oılaı­myz, dedi ol. Qalǵan eki paneldik sessııa Qazaq­stannyń munaı salasynda­ǵy ınves­tısııalyq tartymdyly­ǵy jáne jańa múmkindikteri, Qa­zaqstannyń ınstı­týt­­tyq ınvestorlar úshin ınvestı­sııalyq tar­tym­dylyǵy, kapıtal ry­nogynyń damýy taqyryptaryna arnaldy. Bul kúni taǵy bir jaqsy jańalyq habar­landy. «QazMunaıGaz» ult­tyq kom­panııa­synyń basshysy Qaıyrgeldi Qabyldın Kaspıı mańy basseıninde, Aqtóbeniń oń­tústik-shyǵysynda jańa munaı-gaz ken orny naqtylanǵanyn jetkizdi. Biz jyldyń basynda Jańa­jol, Keńqııaq ken oryndary aı­ma­ǵynda munaı men gaz kenin tapqan bolatynbyz. Jýyrda sonda synaq ótkizip, nátı­jesinde elimizde jańa munaı jáne gaz ken orny paıda boldy dep batyl aıta alamyz. Tuńǵysh ret táýelsiz Qazaqstan tarıhynda óz kúshimiz­ben iri munaı-gaz ken ornyn tap­tyq. Onyń qory 200 mln. tonnadaı bolady, dedi ol. Forýmǵa 1500-den astam adam qa­tysty. Olardyń qatarynda mem­le­kettik organdar ókilderi, ǵylymı qyzmet­kerler, sondaı-aq kásipkerler uıym­dary, sheteldik bıznes ókilderi bar. Venera TÚGELBAI.