Etti mal sharýashylyǵyn damytý jaıy qaraldy

Premer-Mınıstr Kárim Másimovtiń tóraǵalyǵymen ótken keshegi Úkimet otyrysynda elimizdegi etti mal sharýashyly­ǵyn damytý týraly másele qaraldy. Osy másele jóninde baıandama jasaǵan Aýyl sharýashylyǵy mınıstri Asyljan Mamytbekovtiń aıtýy boıynsha, elimizdiń mal sharýashylyǵy salasy birte-birte damý ústinde. Máselen, ústimiz­degi jyldyń 1 maýsymynda ót­ken jyldyń merzimimen salys­tyrǵanda, et óndirisiniń kólemi 1,4 paıyzǵa, sút óndirý 0,6 paıyzǵa arta túsken. Mal basy onyń ártúrli túlik túrleri boı­ynsha 0,6 paıyzdan 9,3 paıyzǵa deıin kóbeıgen. О́kinishke qaraı, osylardyń ishinde múıizdi iri qara men shoshqa sanynyń eptep tómendegeni seziledi. Munyń sebebi, ótken qystaǵy jemshóp jetkiliksizdiginen bolsa, ekinshiden, mal sanynyń naqtylandyrýǵa da baılanysty ekendigi de seziledi. Mınıstr óz sózinde otandyq mal sharýashylyǵyn damytýdyń, sonyń ishinde et óndirisin art­tyrýdyń birqatar problemalary men sheshimin kútken másele­lerine toqtaldy. Sonyń ishinde mal tuqymyn asyldandyrýǵa baı­lanysty júrgizilip jatqan jumystarǵa keńinen mán berdi. Aldaǵy ýaqytta seleksııalyq jumystardy jolǵa qoıý, maldy asyldandyrý úshin sharýa qoja­lyqtary men qosalqy sharýa­shy­lyqtar paıdalanýyndaǵy et baǵytyndaǵy tuqym óndirýshi buqalardy ustaýǵa jumsalatyn shyǵyndardyń kólemin 50 paıyz­ǵa deıin arttyrýdy usyndy. Mınıstrdiń aıtýynsha, et eksportyn damytý baǵytynda eli­mizge asyl tuqymdy maldardy ákelý jumysy odan ári jal­ǵastyrylatyn bolady. Ústimiz­degi jyly 10 myń bas sheteldik seleksııadaǵy asyl tuqymdy múıizdi iri qara malyn ákelý josparlansa, kelesi jyly osy kórsetkish 12 myń basty quramaq. Al 2010 jyly Qazaqstanǵa 2,5 myń bas asyl tuqymdy sıyr­lar ákelinse, olardan qazirgi kúni 2 myńǵa jýyq buzaý alynyp otyr eken. Endi 320 analyq mal tóldeıdi dep kútilýde. Et eksportyn damytý baǵy­tynda ústimizdegi jyly Qazaq­standa 18 myń bas iri qara us­taýǵa negizdelgen bordaqylaý alańdary ashylý kerek. Búgingi kúni «QazAgro» holdıngi nesıe resýrstary esebinen 14 myń bas maldy bir mezette ustaýǵa bo­la­tyn 4 bordaqylaý alańyn qar­jylandyrý maquldanǵan. Olar Al­maty jáne Aqmola oblys­taryn­da ornalastyrylatyn bo­lady. Máseleni qorytyndylaǵan Úki­met basshysy memlekettik organdarǵa birqatar tapsyrmalar berdi. Aýyl sharýashylyǵy, Qar­jy, Ekonomıkalyq damý jáne  saýda, Ádilet mınıstrlikterine búgingi talqylanǵan jaǵdaılar­dy eskere otyryp, bir aptanyń ishinde elimizdegi et eksportynyń áleýetin damytý týraly jobany júzege asyrýdyń keshendi jos­paryn ázirlep, Úkimet keń­se­sine ótkizýdi tapsyrdy. Sony­men qatar, Aýyl sharýashylyǵy mınıstrligine osy jobany júzege asyrý barysyna tu­raq­ty túrde monıtorıng júrgizip otyrýdy, al oblys ákimderine jobany júzege asyrýǵa qa­tysty sharalardy múltiksiz oryndaýdy mindettedi. Suńǵat ÁLIPBAI.