«Aýyl amanaty» baǵdarlamasy Túrkistan oblysynda aýyl ekonomıkasyn damytýǵa, turǵyndardy turaqty jumyspen qamtýǵa úles qosyp keledi. 2023–2025 jyldary atalǵan jobany iske asyrý úshin respýblıkalyq bıýdjetten jalpy somasy 30,2 mlrd teńge bólindi. Onyń ishinde 2023 jyly – 19,8 mlrd teńge, 2024 jyly 3 mlrd teńge tolyq ıgerilgen. Byltyr 7,4 mlrd teńge bólinip, 3,5 mlrd teńgege 401 joba qarjylandyryldy. Qarajat 3 transh boıynsha bólinip, qalǵan 3,9 mlrd teńge 2026 jylǵy naýryzdyń sońyna deıin aýdan ákimdikteriniń naqty usynystary men skrınıng nátıjesine sáıkes tolyq ıgeriledi.
Baǵdarlama sheńberinde 2023–2025 jyldar aralyǵynda Keles aýdanynda 339 joba qarjylandyrylyp, nátıjesinde, 750 jańa jumys orny ashyldy. Aýyl turǵyndary qolǵa alǵan jobalar negizinen mal sharýashylyǵy men eginshilikti damytýǵa, jylyjaı sharýashylyǵyn keńeıtýge, balyq pen qus ósirýdi jolǵa qoıýǵa baǵyttaldy. Sonymen qatar aýyl sharýashylyǵy kooperatıvteri qajetti tehnıkamen, qural-jabdyqtarmen qamtamasyz etilip, turǵyndardyń jeke kásibin bastaýyna múmkindik jasaldy. Osy kezeńde aımaqta birneshe shaǵyn óndiris orny da iske qosyldy. 2026 jylǵa óńdeý salasyna basymdyq berilip, keminde tórt kooperatıv qurý josparlanyp otyr. Osy maqsatta Abaı aýylynda sút óndirý kooperatıvin, al Birlesý aýyldyq okrýginde qulpynaı ósirý kooperatıvin qurý boıynsha qajetti qujattar tıisti mekemelerge joldanǵan.
Al Birlik aýyldyq okrýginde óndiristik park ashý úshin arnaıy jer ýchaskesi belgilendi. Munda «Bir aýyl – bir ónim» qaǵıdaty boıynsha jemshóp daıyndaıtyn seh salý men mal bordaqylaý alańdaryn biryńǵaı úlgide ornalastyrý kózdelip otyr. Aqtóbe aýyldyq okrýginde balyq sharýashylyǵyn damytý jóninde usynystar berilip, aldaǵy ýaqytta balyq ónimderin satatyn shaǵyn saýda núktesin ashý josparlanǵan.
Atalǵan jobanyń iske asyrylý barysy talqylanǵan jıynda oblys ákimi Nuralhan Kósherov naqty nátıje men sapaǵa mán berý kerektigin aıtyp, jaýaptylarǵa tıisti tapsyrmalar berdi. «2026 jyly «Aýyl amanaty» arqyly 15,3 mlrd teńge qarajat tartý josparlanýda. Bul – jaqsy kórsetkish, degenmen 1 115 jańa joba boıynsha 1 400 ǵana jumys ornyn ashýdy az dep sanaımyn. Qarjyny alyp, joba bastaǵan kásipkerler turaqty jańa jumys oryndaryn ashýy qajet. Bıyl bólingen qarjy baǵyttalatyn aýyldyq okrýgter kooperatıvter tizimi men josparyn bekitýdi shuǵyl qolǵa alyp, 1 naýryzǵa deıin aıaqtańyzdar. Joba boıynsha bólingen qarjy ýaqtyly ári sapaly ıgerilip, halyqtyń jaǵdaıyn jaqsartýǵa tikeleı áser etýge tıis», dedi N.Kósherov.
«Túrkistan» ÁKK» AQ basqarma tóraǵasy Bekjan Bısenbaevtyń aıtýynsha, 6 baǵyt boıynsha 3 902 jobaǵa jalpy 26,3 mlrd teńge nesıe berilgen. Nátıjesinde, oblysta shaǵyn kásipkerlik 3 902 birlikke artty, 25 gektar aýmaqta 513 jylyjaı kesheni salyndy, mal basy 74 109-ǵa kóbeıgen. Sonymen qatar 39 qaıta óńdeý kásiporny iske qosylyp, 4 190 jańa jumys orny ashyldy. Jumys oryndarynyń kóbeıýine baılanysty ataýly áleýmettik kómek alýshylar sany 441 adamǵa qysqardy. Jobalar arqyly jyl saıyn shamamen 30 mlrd teńgeniń aýyl sharýashylyǵy ónimi óndirilip jatyr.
Baǵdarlama aıasynda búginde 4,8 mlrd teńge qaıtarylǵan, onyń 4,6 mlrd teńgesi qaıta aınalymǵa jiberildi. Bul qarajat esebinen 579 jańa joba qarjylandyrylyp, 600 jańa jumys orny ashyldy. Jeke qosalqy sharýashylyqtardy biriktirip, kooperatıvter qurýǵa erekshe kóńil bólinip keledi. Úsh jyl ishinde 103 kooperatıvke 2,5 mlrd teńge nesıe berildi.
О́ńirde ónim óndirýden bastap ony óńdeý jáne naryqqa ótkizýge deıingi tolyq óndiristik sıkldi qamtıtyn tabysty kooperatıvter qalyptasty. Atap aıtqanda, «Maıtóbe sút» kooperatıvi sút jınaý men ony qaıta óńdeý jelisin iske qosyp, ónimderin áleýmettik mekemelerge jetkizip otyr. «Aıat-Agro.Som» kooperatıvi jemis-kókónis óńdeý sehyn keńeıtip, ónimderin shetel naryǵyna eksporttap keledi. Ordabasy aýdanynyń Shubarsý aýylynda 27 jylyjaı iske qosylyp, jylyna 580 tonna ónim óndiredi. Jalpy, 2026–2028 jyldary «Aýyl amanaty» baǵdarlamasy aıasynda 68,7 mlrd teńge tartý josparlanyp otyr.
Túrkistan oblysy
