Qanty joq balmuzdaq tek Qazaqstanda ǵana shyǵady

Ulttyq mýzeıde Táýelsizdiktiń 25 jyldyǵyna arnalǵan saltanatty jıyn ótip, onyń sońynda mýzeı janyndaǵy «Halyq qazynasy» ǵylymı-zertteý ınstıtýty umytyla bastaǵan 25 ulttyq taǵamdy kelýshilerdiń nazaryna usyndy. О́mir ózgeredi, turmys ózge­redi, bir kezderi baba qazaqtyń súıip ishken asyn búgingi bala qazaq qadirleı ala ma? Nege qadir­lemesin, sanasy bodandyq oıdan azat, táýelsiz qazaq ulttyq mádenıettiń bólshegi sanalatyn ulttyq taǵamdaryn túgendep, umytyla bastaǵandaryn jańǵyr­typ, «tóńkerme», «aǵlan», «ór­metós», «úlpershek», «jórgem», «hanzada qýyrdaǵy», «súbe oramasy», «balǵyn súr et», «qımaı», «toqjúrek», «mıshujyq», «shyj-myj», t.s.s. 25 ulttyq taǵam­dy QR Parlamenti Senaty men Má­­jilisiniń depýtattary, elimiz­de­gi shetelderdiń elshileri men memleket jáne qoǵam qaı­rat­kerleriniń aldyna tartyp jatsa?! Máselen, halqymyzda «myń siz-bizden bir shyj-myj artyq» degen sóz bar. Jıi aıtylǵanymen, baıy­byna bara bermeıtin osy sózdiń artynda ulttyq as jatqanyn bile bermeımiz. Jańa soıylǵan maldyń búırek jáne sharby maılaryna búırek pen ókpeni qaqtap, lezde ázirlenetin bul dám jedel túrde syı kórsetýdiń ádemi úlgisi desek, «toqjúrek» atalǵan taǵamnyń da daıyndalý ádisi bólekshe eken. «Bul jylqynyń, sıyrdyń júregin jaryp, arasyna dámdeýishtermen qosa usaqtap týralǵan búırek, baýyr salynyp, qazanda buǵyp pisken dárýmenge baı, paıdaly taǵamnyń bir túri», deıdi solardyń bárin el aralap júrip birli-jarym biletin adamdardan tirnektep jıǵan zertteýshi Kamal Álpeıisova. Halqymyzdyń qonaqjaılyǵyn kórsetetin, meımanyn qadirlep, neshe túrli taǵam ázirleı bile­tindigin tanytatyn «hanzada qýyr­daǵy» asqabaqtyń ishinde daıyndalsa, «balǵyn súr» qudalarǵa, asa syıly qonaqtarǵa jaıanyń súr etin sútke salyp pisirýmen erekshelengen. Dámi til úıirer, tańdaıyńda kópke deıin taby qalyp, ulttyq dastarqan máziriniń baılyǵyn pash etip, dám tatyrǵan kórmeniń qyzyǵy mol boldy. Qazaq taǵamtaný akademııa­sy­nyń prezıdenti akademık Tó­regeldi Sharmanov jınal­ǵan­darǵa ulttyq taǵamdardyń paıda­ly­lyǵyn, onyń ishinde adam aǵ­zasyna zııandy transmaılary joq bıe sútiniń qundylyǵyn aıtyp, jaqynda ǵana 5 myń kata­londyqtyń saýmaldy kúnine rıýmkalap qana ishýimen kóptegen aýrý túrlerinen jazylǵany jaıynda zertteýdiń qorytyndysy kelgenin jarııa etti. Ol, sonymen qatar, bıe sútinen jasalǵan balmuzdaqtyń qasıetin aıtyp berdi. Álem baldaı balmuzdaqty qantsyz jasaı almaıdy, al qanttyń aǵzaǵa tıgizer zııany bar, tek Qazaqstanda ǵana qanty joq balmuzdaq shyǵarý bas­taldy. Bul degenimiz – taǵamtaný ǵylymynyń jeńisi, zııandy trans-maısyz balmuzdaq – taza Qazaqstan ónimi, onyń bolashaǵy da zor, dedi tebirenispen. Kúni erteń jan-jaqtan meıman aǵylar EKSPO qarsańynda ulttyq mádenıetimizdiń baılyǵyn jarııa etken taǵam kórmesi sol alda óter uly jıynda jalǵasyn taýyp, meıramhanalardyń as mázirine ornyqsa degen pikirlerin aıtty rıza kóńilmen tarasqan jurt. Anar TО́LEÝHANQYZY, «Egemen Qazaqstan»