Jahandyq deńgeıdegi bıik bedel

El Táýelsizdiginiń shırek ǵasyrlyq shejiresinde Qazaq eli ǵasyrlar kerýeni júz jyldap jetetin asýlardy aldy. Osy 25 jyl ishinde Qazaqstannyń halyqaralyq sahnada jetken jetistikteriniń ishindegi shoqtyǵy bıik bir jeńisi – álemniń 161 memleketi múshe bolyp tabylatyn beldi uıymnyń alaman báıgesinde qara úzdirip, EKSPO-2017 halyqaralyq kórmesin ótkizý qurmetin jeńip alýy desek, artyq aıtqandyq emes. Bul jeńis – Tuńǵysh Prezıdentimiz Nursultan Nazarbaevtyń jahandyq aýqymdaǵy salıqaly saıasatyn, egemen elimizdiń «Qazaqstan fenomeni» atanǵan ekonomıkalyq jetistikterin, tórtkúl dúnıeniń tolǵaqty túıinderin talqylaıtyn elordamyzdyń jahandyq ortalyqqa aınalǵandyǵyn álemdik moıyndaý. Parıj qalasynda Halyqaralyq kórmeler bıýrosynyń tarıhı tańdaýy pash etilgen 2012 jylǵy 22 qarashadaǵy sheshiminen keıin Elbasy Qazaqstan halqyna Úndeý arnap, bul jahandyq jeńistiń Táýelsiz elimiz úshin tarıhı mańyzyn erekshe atap ótti. «О́ziniń aýqymy jóninen ol Dúnıejúzilik ekonomıkalyq forým, al týrısterdi tartý jaǵynan Olımpııa oıyndary nemese fýtboldan ótetin álem chempıonatymen para-par shara bolyp tabylady. Onyń ústine bul Qazaqstan ekonomıkasynyń damýyna úlken septigin tıgizetin, dúnıejúzilik tájirıbelerdi Qazaqstanǵa alyp keletin, elimizge ınvestısııany eselep tartýǵa yqpal etetin shara», dedi Elbasy Nursultan Nazarbaev. EKSPO – búkilálemdik kór­me. Ony ótkizý múmkindigi elge júz jylda bir ret qana berilýi múmkin. Keı elderge júz jylda da berilmeıdi. Qazaqstan – osyn­daı orasan múmkindikke táýelsiz damýy­nyń alǵashqy shırek ǵasy­rynda-aq qol jetkizgen sırek eldiń biri. Iá, EKSPO-2017 hal­qy­myzdyń qonaqjaılyǵyn, aına­lyp kelgende ulttyń ulylyǵyn kórsetetin joba. Sondyqtan, Elbasy Halyqaralyq kórmeni ót­kizýge daıyndyqty jáne ony ótkizýdi Ulttyq joba dep ja­rııalaǵan bolatyn. EKSPO-2017 kórmesin ótkizýge ázirlik jumys­tary bastalǵannan bergi ýaqytta elimizdiń barlyq óńirleri bul Ulttyq jobaǵa uıymshyldyqpen jumylyp, zor jumystardy is júzine asyrdy. Sáni men sal­ta­naty tórtkúl dúnıeni tam­san­dyrǵan arý Astananyń orta­synan taǵy bir ásem qala – EKSPO qalashyǵy boı kóterdi. Elordada ótetin EKSPO kórmesi bedeliniń jahandyq dárejede tanylýyna onyń «Bolashaqtyń energııasy» atty taqyrybynyń da mańyzy zor. «Bolashaqtyń energııasy» taqyryby búgingi tańdaǵy adamzattyń eń tolǵaqty túıinine aınalǵan dástúrli tabı­ǵı qýat kózderine jańǵyrmaly bala­ma tabýdy júzege asyrý bo­lyp tabylady. Elbasynyń balamasyz bastamasymen júzege asyrylyp jatqan Ulttyq joba aıasynda adamzatty alańdatqan ener­getı­kalyq qaýipsizdik máselesi boıyn­sha jańa tehnologııalar men jahan­dyq ǵylymı jetistikter ómirge joldama alady. Iá, Astana EKSPO-2017-niń basty urany – «Bolashaqtyń energııasy». Bul jumyr jerdi mekendeıtin 7 mıllıardtan astam adamzatty tolǵandyryp otyrǵan kókeıkesti másele ekendigi daýsyz. Adamzat búginde urpaq bolashaǵy balama qýat kózderine tikeleı baılanysty bolatyndyǵyn kún tártibine barynsha batyl qoıyp otyr. Endeshe, Astanada ótetin EKSPO-2017 Halyqaralyq mamandandyrylǵan kórmesiniń aıasynda adamzat erteńiniń negizin aıqyndaıtyn energetıkalyq qýat kózderiniń bolashaǵy sheshilmek. Taǵy bir erekshe atap kórsete­tin másele, EKSPO-2017 kórme­siniń halyqaralyq dáreje­degi bedeliniń asa joǵary bolyp otyrǵandyǵy. Qazaq­stan Búkil­álem­dik jetistikter kórme­siniń qos ǵasyrlyq tarıhynda qatysý­shy memleketterdi eń kóp tarta bilgen úshtiktiń quramyna kirgeli otyr. Búgingi kúnge deıin kórmege qatysatyn 140 memleketti tartqan Portýgalııa kóshbasshy bolsa, ekinshi oryndy 121 memleketti tar­tqan Qytaı ıelenedi. Búgin­gi kúnge deıin Astanada óte­tin EKSPO-2017 kórmesine qatysa­tyndyǵyn álemniń 112 memleketi resmı túrde rastady. Áli de qaty­sýǵa nıet bildirip otyrǵan elder barshylyq. Bul da Táýelsiz Qazaqstannyń álemdik sahnadaǵy aıshyqty bedelin aıǵaqtasa kerek. Jylqybaı JAǴYPARULY, «Egemen Qazaqstan»