Osy Zań Qazaqstan Respýblıkasyndaǵy sot-saraptama qyzmetin júzege asyrý jónindegi qoǵamdyq qatynastardy retteıdi.
1-taraý. JALPY EREJELER
1-bap. Osy Zańda qamtylǵan keıbir uǵymdardy túsindirý Osy Zańda qamtylǵan uǵymdar mynadaı maǵynada qoldanylady: 1) arnaıy ǵylymı bilim – mazmunyn sot-saraptamalyq zertteýlerdiń ádistemelerinde iske asyrylǵan ǵylymı bilim quraıtyn arnaıy bilim salasy; 2) valıdasııa – Qazaqstan Respýblıkasynyń zańnamasynda belgilengen tártippen júrgiziletin, sot-saraptamalyq zertteýdiń ádisteri men ádistemelerin paıdalanýdyń jaramdylyǵyn baǵalaý; 3) saraptama mamandyǵy – Qazaqstan Respýblıkasynyń zańnamasynda belgilengen sot saraptamasynyń belgili bir túrin júrgizý salasyndaǵy sot sarapshysynyń biliktiligin berýmen rastalǵan sot sarapshysynyń ǵylymı quzyreti; 4) sarapshynyń qorytyndysy – Qazaqstan Respýblıkasy zańnamasynyń talaptaryna sáıkes resimdelgen, sot-saraptamalyq zertteýdiń barysy men nátıjelerin kórsetetin jazbasha qujat; 5) sot-saraptama qyzmeti – sot saraptama organdarynyń jáne sot sarapshylarynyń sot saraptamasyn uıymdastyrý jáne júrgizý jónindegi qyzmeti; 6) sot-saraptamalyq zertteý ádistemesi – sot saraptamasynyń nysanasyna qatysty naqty derekterdi anyqtaý úshin sot saraptamasy obektilerin zerdeleý kezinde qoldanylatyn ádister júıesi; 7) sot-saraptamalyq zertteý ádisi – sot saraptamasynyń nysanasyna qatysty naqty derekterdi anyqtaý úshin sot saraptamasy obektilerin zerdeleý kezinde qoldanylatyn logıkalyq jáne (nemese) aspaptyq operasııalar (tásilder, ádister) júıesi; 8) sot saraptamasy – sheshilýi úshin mańyzy bar naqty derekterdi anyqtaý maqsatynda arnaıy ǵylymı bilim negizinde júrgiziletin qylmystyq, azamattyq istiń ne ákimshilik quqyq buzýshylyq týraly istiń materıaldaryn zertteý; 9) sot saraptamasynyń nysanasy – sot saraptamasyn júrgizý arqyly anyqtalatyn qylmystyq, azamattyq isti ne ákimshilik quqyq buzýshylyq týraly isti sheshý úshin mańyzy bar naqty derekter; 10) sot saraptamasynyń obektileri – zattaı dáleldemeler, qujattar, adamnyń denesi, adamnyń psıhıkalyq jaı-kúıi, máıitter, janýarlar, úlgiler, sondaı-aq sot saraptamasy júrgiziletin is materıaldarynda qamtylǵan, sot saraptamasynyń nysanasyna qatysty málimetter; 11) sot saraptamasy organy – Qazaqstan Respýblıkasynyń zańnamasynda belgilengen tártippen sot-saraptama qyzmetin júzege asyratyn memlekettik zańdy tulǵa; 12) sot sarapshysy – arnaıy ǵylymı bilimi bar jáne zańda belgilengen ózge de talaptarǵa saı keletin, ózine sot saraptamasyn júrgizý tapsyrylǵan, iske múddeli emes jeke tulǵa; 13) sot sarapshysyn attestattaý – sot sarapshysynyń zańda belgilengen biliktilik talaptaryna sáıkes kelýin aıqyndaý boıynsha merzimdi túrde júzege asyrylatyn rásim; 14) sot sarapshysynyń biliktiligi – saraptamanyń belgili bir túriniń obektilerin zertteý maqsatynda kásibı bilimi bar adamnyń maqsatty daıarlyqtan ótýi arqyly alǵan biliminiń, mashyqtary men daǵdylarynyń kesheni; 15) úlgiler – sot saraptamasyn júrgizý úshin qajetti tiri adamnyń, máıittiń, janýardyń, ósimdiktiń, buıymnyń, materıaldyń nemese zattyń qasıetterin kórsetetin materıaldyq obektiler.
2-bap. Qazaqstan Respýblıkasynyń sot-saraptama qyzmeti týraly zańnamasy 1. Qazaqstan Respýblıkasynyń sot-saraptama qyzmeti týraly zańnamasy Qazaqstan Respýblıkasynyń Konstıtýsııasyna negizdeledi jáne osy Zań men Qazaqstan Respýblıkasynyń ózge de normatıvtik quqyqtyq aktilerinen turady. 2. Eger Qazaqstan Respýblıkasy ratıfıkasııalaǵan halyqaralyq shartta osy Zańda qamtylǵannan ózgeshe qaǵıdalar belgilense, onda halyqaralyq sharttyń qaǵıdalary qoldanylady. 3-bap. Sot-saraptama qyzmetiniń mindeti Sot-saraptama qyzmetiniń mindeti qylmystyq, azamattyq ister boıynsha, sondaı-aq ákimshilik quqyq buzýshylyq týraly ister boıynsha is júrgizýdi sot saraptamasynyń nátıjelerimen qamtamasyz etý bolyp tabylady. 4-bap. Sot-saraptama qyzmetiniń mazmuny Sot-saraptama qyzmetiniń mazmuny: 1) qylmystyq, azamattyq ister, sondaı-aq ákimshilik quqyq buzýshylyq týraly ister boıynsha sot saraptamasyn júrgizýdi; 2) sot saraptamasy salasyndaǵy ǵylymı zertteýlerdi uıymdastyrýdy jáne júrgizýdi; 3) sot saraptamasyn ǵylymı-ádistemelik jáne aqparattyq qamtamasyz etýdi uıymdastyrýdy jáne júzege asyrýdy; 4) sot-saraptama qyzmetin júzege asyratyn adamdardy irikteýdi, daıarlaýdy, qaıta daıarlaýdy jáne olardyń biliktiligin arttyrýdy; 5) sot saraptamasy salasyndaǵy halyqaralyq yntymaqtastyqty qamtıdy. 5-bap. Sot-saraptama qyzmetiniń qaǵıdattary Sot-saraptama qyzmeti: 1) zańdylyq; 2) adamnyń jáne azamattyń quqyqtaryn, bostandyqtary men zańdy múddelerin, zańdy tulǵanyń quqyqtary men zańdy múddelerin saqtaý; 3) sot sarapshysynyń táýelsizdigi; 4) sot-saraptamalyq zertteýlerdiń jan-jaqtylyǵy, tolyqtyǵy, obektıvtiligi jáne ǵylymı negizdiligi; 5) sot-saraptamalyq zertteýlerdi júrgizý kezinde ǵylymı-tehnıkalyq quraldardy, ádister men ádistemelerdi paıdalanýǵa jol berýshilik; 6) sot sarapshysynyń ádebin saqtaý qaǵıdattaryna negizdeledi. 6-bap. Sot-saraptama qyzmetin júzege asyrý kezindegi zańdylyq Sot-saraptama qyzmeti Qazaqstan Respýblıkasy Konstıtýsııasynyń jáne Qazaqstan Respýblıkasynyń ózge de normatıvtik quqyqtyq aktileriniń talaptary dál oryndalǵan jaǵdaıda júzege asyrylady. 7-bap. Sot-saraptama qyzmetin júzege asyrý kezinde adamnyń jáne azamattyń quqyqtaryn, bostandyqtary men zańdy múddelerin, zańdy tulǵanyń quqyqtary men zańdy múddelerin saqtaý 1. Sot-saraptama qyzmeti Qazaqstan Respýblıkasynyń Konstıtýsııasyna, Qazaqstan Respýblıkasynyń zańdaryna, halyqaralyq quqyqtyń jalpyǵa birdeı tanylǵan qaǵıdattary men normalaryna sáıkes adamnyń jáne azamattyń quqyqtary, bostandyqtary men zańdy múddeleri, zańdy tulǵanyń quqyqtary men zańdy múddeleri saqtalǵan jaǵdaıda júzege asyrylady. 2. Adamnyń quqyqtary men bostandyqtaryn ýaqytsha shekteýdi talap etetin sot-saraptamalyq zertteýler zańda belgilengen negizderde jáne tártippen ǵana júrgiziledi. 3. Sot saraptamasy organynyń nemese sot sarapshysynyń áreketteri (áreketsizdigi) adamnyń jáne azamattyń quqyqtaryn, bostandyqtary men zańdy múddelerin ne zańdy tulǵanyń quqyqtary men zańdy múddelerin shekteýge alyp keldi dep paıymdaıtyn adam kórsetilgen áreketterge (áreketsizdikke) zańda belgilengen tártippen shaǵym jasaýǵa quqyly. 8-bap. Sot sarapshysynyń táýelsizdigi 1. Sot sarapshysy sot saraptamasyn júrgizý kezinde sot saraptamasyn taǵaıyndaǵan organnan (adamnan), sot saraptamasy organynyń basshysynan jáne basqa adamdardan táýelsiz bolady. 2. Sot sarapshysy júrgizilgen zertteýlerdiń nátıjeleri negizinde onyń arnaıy ǵylymı bilimine sáıkes óz atynan qorytyndy beredi. 3. Sot sarapshysy zertteýdiń ǵylymı-tehnıkalyq quraldaryn, ádisteri men ádistemelerin tańdaýda derbes bolady, olardyń jaramdylyǵy zańda aıqyndalady. 4. Sot sarapshysyna quqyqqa syıymsyz yqpal etýge jáne onyń zańdy qyzmetine kedergi keltirýge jol berilmeıdi jáne olar zańda belgilengen jaýaptylyqqa alyp keledi. 9-bap. Sot-saraptamalyq zertteýlerdiń jan-jaqtylyǵy, tolyqtyǵy, obektıvtiligi jáne ǵylymı negizdiligi 1. Sot saraptamasyn júrgizý kezinde sot sarapshysy obektilerdi arnaıy ǵylymı bilimge negizdelgen jan-jaqty, tolyq jáne obektıvti zertteý úshin barlyq sharalardy qabyldaýǵa mindetti. 2. Sarapshynyń qorytyndysy jalpyǵa birdeı qabyldanǵan ǵylymı jáne praktıkalyq derekter negizinde jasalǵan túıinderdiń negizdiligi men anyqtyǵyn tekserýge múmkindik beretin erejelerge negizdelýge tıis. 10-bap. Sot-saraptamalyq zertteýlerdi júrgizý kezinde ǵylymı-tehnıkalyq quraldardy, ádister men ádistemelerdi paıdalanýǵa jol berýshilik 1. Sot-saraptamalyq zertteýlerdi júrgizý kezinde ǵylymı-tehnıkalyq quraldardy, ádister men ádistemelerdi qoldanýǵa, eger olar: 1) zańda tikeleı kózdelse nemese olardyń normalary men qaǵıdattaryna qaıshy kelmese; 2) ǵylymı jaǵynan dáleldi bolsa; 3) is boıynsha is júrgizýdiń tıimdiligin qamtamasyz etetin bolsa; 4) qaýipsiz bolsa, jol beriledi. 2. Sot sarapshysy sot saraptamasyn júrgizgen kezde Qazaqstan Respýblıkasynyń Sot-saraptamalyq zertteýler ádistemeleriniń memlekettik tizilimine engizilgen ádistemelerdi qoldanady. Eger ózge ádistemeler osy baptyń 1-tarmaǵynyń talaptaryna saı kelse, olardy qoldanýǵa jol beriledi. Bul rette, olardy qoldanýdyń ǵylymı negizdemesi sarapshynyń qorytyndysynda kórsetilýi tıis. 11-bap. Sot sarapshysynyń ádebin saqtaý Sot sarapshysy sot-saraptama qyzmetin júzege asyrǵan kezde Sot sarapshysynyń ádep kodeksin saqtaýǵa mindetti.2-taraý. SOT-SARAPTAMASY QYZMETI SALASYNDAǴY MEMLEKETTIK RETTEÝ
12-bap. Qazaqstan Respýblıkasy Ádilet mınıstrliginiń quzyreti Qazaqstan Respýblıkasy Ádilet mınıstrliginiń quzyretine: 1) sot-saraptama qyzmeti salasyndaǵy memlekettik saıasatty iske asyrý; 2) sot-saraptama qyzmeti salasyndaǵy memlekettik baqylaýdy júzege asyrý; 3) sot saraptamasy organdary júrgizetin sot saraptamalary túrleriniń jáne biliktiligin Qazaqstan Respýblıkasynyń Ádilet mınıstrligi beretin saraptama mamandyqtarynyń tizbesin ázirleý jáne bekitý; 4) sot saraptamasy organdarynda sot saraptamalary men zertteýlerdi uıymdastyrý jáne júrgizý qaǵıdalaryn ázirleý jáne bekitý; 5) sot saraptamasy obektilerimen jumys isteý qaǵıdalaryn ázirleý jáne bekitý; 6) sot saraptamalarynyń kúrdelilik sanattaryn aıqyndaý qaǵıdalaryn, sot saraptamalarynyń kúrdelilik sanattaryna qaraı olardy júrgizý merzimderin esepteý tártibin, sondaı-aq sot saraptamalaryn júrgizýdi toqtata turýdyń jáne merzimin uzartýdyń negizderi men tártibin ázirleý jáne bekitý; 7) sot saraptamasy organdary sot sarapshylarynyń júktemeleri normatıvterin ázirleý jáne bekitý; 8) sot saraptamasy organdarynda sot saraptamasyn júrgizýdiń qunyn aıqyndaý qaǵıdalaryn ázirleý jáne bekitý; 9) sot-saraptamalyq zertteýlerdiń ádisteri men ádistemeleri valıdasııasynyń qaǵıdalaryn ázirleý jáne bekitý; 10) sot-saraptamalyq zertteýlerdiń ádistemelerin ázirleý, synamadan ótkizý jáne engizý qaǵıdalaryn ázirleý jáne bekitý; 11) Qazaqstan Respýblıkasy Sot-saraptamalyq zertteýler ádistemeleriniń memlekettik tizilimin qalyptastyrý, júrgizý jáne paıdalaný qaǵıdalaryn ázirleý jáne bekitý; 12) Qazaqstan Respýblıkasy Sot-saraptamalyq zertteýler ádistemeleriniń memlekettik tizilimin júrgizý; 13) sot saraptamasyn júrgizýge arnalǵan arnaıy jaraqtandyrylǵan úı-jaılarǵa qoıylatyn standarttar men talaptardy ázirleý jáne bekitý; 14) sot sarapshylarynyń biliktilik daıarlyǵy qaǵıdalaryn ázirleý jáne bekitý; 15) sot sarapshysy biliktiligin berý úshin emtıhandardy qabyldaý qaǵıdalaryn ázirleý jáne bekitý; 16) sot sarapshysy biliktiligin berý jónindegi komıssııa týraly erejeni jáne onyń quramyn ázirleý jáne bekitý; 17) sot sarapshysy biliktiligin berý úshin biliktilik emtıhandaryn qabyldaý; 18) sot sarapshylaryn attestattaý qaǵıdalaryn ázirleý jáne bekitý; 19) sot sarapshylaryn attestattaýdy ótkizý jónindegi komıssııa týraly erejeni jáne onyń quramyn ázirleý jáne bekitý; 20) sot sarapshylaryn attestattaý; 21) sot sarapshylarynyń biliktiligin arttyrý qaǵıdalaryn ázirleý jáne bekitý; 22) Qazaqstan Respýblıkasy Sot sarapshylarynyń memlekettik tizilimin qalyptastyrý, júrgizý jáne paıdalaný qaǵıdalaryn ázirleý jáne bekitý; 23) Qazaqstan Respýblıkasy sot sarapshylarynyń memlekettik tizilimin júrgizý; 24) sot-saraptama qyzmetin lısenzııalaý jónindegi komıssııa týraly erejeni jáne onyń quramyn ázirleý jáne bekitý; 25) sot-saraptama qyzmeti salasynda lısenzııalaýdy júzege asyrý; 26) Sot sarapshysynyń ádep kodeksin ázirleý jáne bekitý; 27) osy Zańda, Qazaqstan Respýblıkasynyń ózge zańdarynda, Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdentiniń jáne Qazaqstan Respýblıkasy Úkimetiniń aktilerinde kózdelgen ózge de ókilettikter jatady. 13-bap. Sot-saraptama qyzmetimen aınalysýǵa arnalǵan lısenzııany berýdiń, qaıta resimdeýdiń, berýden bas tartýdyń tártibi men sharttary, sondaı-aq lısenzııanyń negizinde sot-saraptama qyzmetimen aınalysatyn adamdardyń qyzmetin baqylaý 1. Sot-saraptama qyzmetimen aınalysýǵa arnalǵan lısenzııa jeke tulǵalarǵa beriledi. 2. Sot-saraptama qyzmetimen aınalysýǵa arnalǵan lısenzııany berýdiń, qaıta resimdeýdiń, berýden bas tartýdyń tártibi men sharttary, sondaı-aq lısenzııanyń negizinde sot-saraptama qyzmetimen aınalysatyn adamdardyń qyzmetin baqylaý «Ruqsattar jáne habarlamalar týraly» Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańynda belgilenedi. 14-bap. Sot-saraptama qyzmetimen aınalysýǵa arnalǵan lısenzııanyń qoldanysyn toqtata turý, qaıta jalǵastyrý, toqtatý jáne odan aıyrý 1. Qazaqstan Respýblıkasynyń Ákimshilik quqyq buzýshylyq týraly kodeksinde jáne «Ruqsattar jáne habarlamalar týraly» Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańynda kózdelgen jalpy negizderden basqa, adamnyń sot-saraptama qyzmetimen aınalysýǵa arnalǵan lısenzııasynyń qoldanysy: 1) ol memlekettik qyzmette bolǵan; 2) ol Qazaqstan Respýblıkasy Parlamenti depýtatynyń, óz qyzmetin bıýdjet qarajaty esebinen aqy tólenetin, jumystan bosatylǵan negizde júzege asyratyn máslıhat depýtatynyń ókilettikterin atqarǵan; 3) ol sot saraptamasy organdarynda sarapshy laýazymynda jumys istegen; 4) ol merzimdi áskerı qyzmetti ótkergen; 5) osy Zańnyń 22-babynyń 2-tarmaǵynda kózdelgen jaǵdaılarda toqtatyla turady. Lısenzııany toqtata turýǵa negiz bolǵan sebepter joıylǵan kezde onyń qoldanysy «Ruqsattar jáne habarlamalar týraly» Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańynda belgilengen merzimderde qaıta jalǵastyrylady. 2. «Ruqsattar jáne habarlamalar týraly» Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańynda kózdelgen jalpy negizderden basqa, sot-saraptama qyzmetimen aınalysýǵa arnalǵan lısenzııanyń qoldanysyn toqtatý: 1) adam qaıtys bolǵan; 2) zańdy kúshine engen sot sheshimi boıynsha adam áreketke qabiletsiz nemese áreketke qabileti shekteýli, qaıtys bolǵan ne habarsyz ketken dep tanylǵan; 3) adam Qazaqstan Respýblıkasynyń azamattyǵyn joǵaltqan; 4) sottyń aıyptaý úkimi zańdy kúshine engen; 5) aýyr nemese asa aýyr qylmystar jasaǵany úshin Qazaqstan Respýblıkasy Qylmystyq-prosestik kodeksiniń 35-baby birinshi bóliginiń 3), 4), 9), 10) jáne 12) tarmaqtarynyń nemese 36-babynyń negizinde adam qylmys jasaǵany úshin qylmystyq jaýaptylyqtan bosatylǵan; 6) adamǵa medısınalyq sıpattaǵy májbúrleý sharalaryn qoldaný týraly sot sheshimi zańdy kúshine engen jaǵdaılarda júzege asyrylady. 3. Qazaqstan Respýblıkasynyń Ákimshilik quqyq buzýshylyq týraly zańnamasynda kózdelgen jalpy negizderden basqa, sot-saraptama qyzmetimen aınalysýǵa arnalǵan lısenzııadan aıyrý: 1) adam sot-saraptama qyzmetin júzege asyrý kezinde Qazaqstan Respýblıkasynyń zańnamasyn óreskel nemese birneshe ret buzǵan; 2) attestattaý nátıjeleri boıynsha biliktilik talaptaryna sáıkes kelmeýi saldarynan adamnyń sot sarapshysy mindetterin atqarýy múmkin bolmaǵan; 3) adam attestattaýdan ótýden jaltarǵan jaǵdaılarda Qazaqstan Respýblıkasy Ádilet mınıstrliginiń talap aryzy boıynsha sot tártibimen júzege asyrylady. 4. Sot-saraptama qyzmetimen aınalysýǵa arnalǵan lısenzııanyń qoldanysyn sot-saraptama qyzmetin lısenzııalaý jónindegi komıssııa usynǵan materıaldar negizinde lısenzıar toqtata turady, qaıta jalǵastyrady jáne toqtatady. Lısenzııasynyń qoldanysy toqtatyla turǵan, qaıta jalǵastyrylǵan nemese toqtatylǵan adam qabyldanǵan sheshim týraly úsh jumys kúni ishinde habardar etiledi jáne tıisti málimetter bes jumys kúni ishinde Qazaqstan Respýblıkasy Sot sarapshylarynyń memlekettik tizilimine engiziledi. 15-bap. Qazaqstan Respýblıkasy Sot sarapshylarynyń memlekettik tizilimi 1. Sot saraptamasy organdarynyń qyzmetkerleri bolyp tabylatyn sot sarapshylary, sondaı-aq sot-saraptama qyzmetimen aınalysýǵa arnalǵan lısenzııasy bar adamdar týraly málimetter Qazaqstan Respýblıkasy Sot sarapshylarynyń memlekettik tizilimine engiziledi. 2. Sot saraptamasyn júrgizý, osy Zańnyń 19-babynyń 3-tarmaǵynda kózdelgen jaǵdaılardy qospaǵanda, Qazaqstan Respýblıkasy Sot sarapshylarynyń memlekettik tizilimine engizilgen adamdarǵa tapsyrylady.3-taraý. SOT SARAPTAMASY ORGANYNYŃ BASShYSY. SOT SARAPShYSY
16-bap. Sot saraptamasy organynyń basshysy Sot saraptamasy organynyń basshysy sot saraptamasy organynyń sot-saraptama qyzmetine basshylyqty júzege asyratyn adam bolyp tabylady (sot saraptamasy organynyń birinshi basshysy, sot saraptamasy organy aýmaqtyq bólimshesiniń basshysy). 17-bap. Sot saraptamasy organy basshysynyń quqyqtary 1. Sot saraptamasy organynyń basshysy: 1) osy Zańnyń 43-babynyń 1-tarmaǵyna sáıkes tıisti ýájderdi kórsete otyryp, sot saraptamasyn taǵaıyndaǵan organǵa (adamǵa) sot saraptamasyn taǵaıyndaý týraly qaýlyny, uıǵarymdy jáne zertteýge usynylǵan obektilerdi oryndamaı qaıtarýǵa; 2) eger arnaıy ǵylymı bilimi qorytyndy berý úshin qajet bolsa, sot sarapshylary komıssııasynyń quramyna osy sot saraptamasy organynda jumys istemeıtin adamdardy engizý týraly sot saraptamasyn taǵaıyndaǵan organ (adam) aldynda ótinishhat berýge; 3) shet memlekettiń sot sarapshysyn tartý týraly sot saraptamasyn taǵaıyndaǵan organ (adam) aldynda ótinishhat berýge; 4) sot saraptamasyn júrgizý merzimin uzartý týraly sot saraptamasyn taǵaıyndaǵan organ (adam) aldynda ýájdi ótinishhatty málimdeýge quqyly. Sot saraptamasy organy basshysynyń sondaı-aq Qazaqstan Respýblıkasynyń zańnamasynda kózdelgen ózge de quqyqtary bar. 2. Sot saraptamasy organy basshysynyń: 1) sot saraptamasyn júrgizý úshin qajetti obektilerdi ózi derbes talap etýge; 2) osy sot saraptamasy organynyń qyzmetkerleri bolyp tabylmaıtyn adamdardy sot saraptamasyn taǵaıyndaǵan organnyń (adamnyń) kelisiminsiz ony júrgizýge tartýǵa; 3) sot sarapshysyna naqty sot saraptamasy boıynsha túıinderdiń mazmunyn aldyn ala sheshetin nusqaýlar berýge quqyǵy joq. 18-bap. Sot saraptamasy organy basshysynyń mindetteri Sot saraptamasy organynyń basshysy: 1) sot saraptamasyn taǵaıyndaý týraly qaýlyny, uıǵarymdy jáne zertteý obektilerin alǵan kezde zań talaptaryn eskere otyryp, osy sot saraptamasy organynyń naqty bir sot sarapshysyna nemese sot sarapshylary komıssııasyna júrgizýdi tapsyrýǵa; 2) sot sarapshysynyń táýelsizdigi qaǵıdatyn buzbaı, sot saraptamasyn júrgizý merziminiń saqtalýyn, júrgiziletin zertteýlerdiń jan-jaqtylyǵyn, tolyqtyǵyn, obektıvtiligi men ǵylymı negizdiligin baqylaýdy, sondaı-aq sot saraptamasy obektileriniń saqtalýyn qamtamasyz etýge; 3) zertteýler aıaqtalǵannan keıin sarapshynyń qorytyndysyn, zertteý obektilerin jáne zertteýge usynylǵan basqa da materıaldardy sot saraptamasyn taǵaıyndaǵan organǵa (adamǵa) joldaýǵa; 4) sot saraptamasyn júrgizýdi uıymdastyrýǵa baılanysty ózine belgili bolǵan málimetterdi jarııa etpeýge; 5) zertteýler júrgizý úshin qajetti jaǵdaılardy qamtamasyz etýge mindetti. 19-bap. Sot sarapshysy 1. Sot saraptamasyn júrgizý: 1) sot saraptamasy organdarynyń qyzmetkerlerine; 2) lısenzııa negizinde sot-saraptama qyzmetimen aınalysatyn jeke tulǵalarǵa; 3) osy baptyń 3-tarmaǵynda kózdelgen jaǵdaılarda birjolǵy tártippen ózge de adamdarǵa tapsyrylýy múmkin. 2. Osy baptyń 1-tarmaǵynyń 1) jáne 2) tarmaqshalarynda atalǵan adamdar Qazaqstan Respýblıkasynyń azamattyǵynda turýǵa tıis. 3. Birjolǵy tártippen sot saraptamasyn júrgizý: 1) Qazaqstan Respýblıkasynyń Ádilet mınıstrligi belgilegen sot saraptamalary túrleriniń tizbesinde kózdelmegen sot saraptamasy taǵaıyndalǵan; 2) sot saraptamasy organdarynyń qyzmetkerleri bolyp tabylatyn tıisti mamandyqtaǵy sot sarapshylarynan, sondaı-aq lısenzııa negizinde sot-saraptama qyzmetimen aınalysatyn adamdardan ýájdi bas tartý qanaǵattandyrylǵan ne sot saraptamasy organy tutastaı sot saraptamasyn júrgizýden ýájdi shettetilgen; 3) osy Zańnyń 62-babyna sáıkes shet memlekettiń sot sarapshysy tartylǵan jaǵdaılarda tapsyrylýy múmkin. 4. Sot sarapshysy biliktilik talaptaryna jáne zańda belgilengen ózge de talaptarǵa saı kelýge tıis. 5. Mynadaı: 1) sot áreketke qabiletsiz nemese áreketke qabilettiligi shekteýli dep tanyǵan; 2) zańda belgilengen tártippen ótelmegen nemese alynbaǵan sottylyǵy bar; 3) aýyr nemese asa aýyr qylmystar jasaǵany úshin Qazaqstan Respýblıkasy Qylmystyq-prosestik kodeksiniń 35-baby birinshi bóliginiń 3), 4), 9), 10) jáne 12) tarmaqtarynyń nemese 36-babynyń negizinde qylmys jasaǵany úshin sottalǵan nemese qylmystyq jaýaptylyqtan bosatylǵan adam sot sarapshysy bola almaıdy. 6. Tıisti zańdyq fakt bastalǵan sátten bastap úsh jyl ishinde: 1) zańda belgilengen tártippen sottylyǵy ótelgen nemese alynǵan; 2) qylmystyq teris qylyq nemese onsha aýyr emes jáne aýyrlyǵy ortasha qylmystar jasaǵany úshin oǵan qatysty aıyptaý úkimi shyǵarylǵan nemese Qazaqstan Respýblıkasy Qylmystyq-prosestik kodeksiniń 35-baby birinshi bóliginiń 3), 4), 9), 10) jáne 12) tarmaqtarynyń nemese 36-babynyń negizinde qylmystyq teris qylyq nemese aýyr emes jáne ortasha aýyr qylmystar jasaǵany úshin qylmystyq jaýaptylyqtan bosatylǵan; 3) memlekettik qyzmetten, quqyq qorǵaý organdarynan, arnaýly memlekettik organdardan, sottardan, áskerı qyzmetten, sot saraptamasy organdarynan tártiptik teris qylyq jasaǵany úshin jumystan bosatylǵan; 4) sot-saraptama qyzmetimen aınalysýǵa arnalǵan lısenzııadan aırylǵan; 5) sot-saraptamasy qyzmetimen aınalysýǵa arnalǵan lısenzııasynyń qoldanysy osy Zańnyń 14-baby 2-tarmaǵynyń 5) tarmaqshasynda kózdelgen negizder boıynsha toqtatylǵan adam sot sarapshysy bola almaıdy. 20-bap. Sot sarapshysyna qoıylatyn biliktilik talaptary Osy Zańnyń 19-baby 1-tarmaǵynyń 1) jáne 2) tarmaqshalarynda atalǵan adamdar mynadaı biliktilik talaptaryna saı bolýǵa: 1) joǵary bilimi bolýǵa; 2) sot saraptamasynyń belgili bir túrin júrgizý quqyǵyn beretin biliktilik kýáligimen rastalǵan sot sarapshysy biliktiligi bolýǵa; 3) osy Zańda kózdelgen jaǵdaılarda jáne tártippen attestattalǵan bolýǵa tıis. 21-bap. Sot sarapshysy biliktiligin berý Sot sarapshysy biliktiligin berý adamnyń biliktilik emtıhanyn tapsyryp, oǵan sot saraptamasynyń belgili bir túrin júrgizý quqyǵyn beretin sot sarapshysynyń biliktilik kýáligin berý arqyly júzege asyrylady. 22-bap. Sot sarapshysyn attestattaý 1. Sot-saraptama qyzmetin jıyrma jyldan asa júzege asyrǵan adamdardy qospaǵanda, sot saraptamasy organdarynyń qyzmetkerleri bolyp tabylatyn sot sarapshylary, sondaı-aq lısenzııa negizinde sot-saraptama qyzmetimen aınalysatyn adamdar árbir bes jyl saıyn attestattaýdan ótedi. 2. Sot sarapshysynyń biliktilik talaptaryna sáıkes kelmeý faktileri anyqtalǵan kezde ony kezekten tys attestattaý ótkiziledi. 23-bap. Sot sarapshysynyń quqyqtary 1. Sot sarapshysynyń: 1) sot saraptamasynyń nysanasyna qatysty is materıaldarymen tanysýǵa; 2) qorytyndy berý úshin qajetti qosymsha materıaldardy oǵan berý, sondaı-aq qaýipsizdik sharalaryn qabyldaý týraly ótinishhattardy málimdeýge; 3) qylmystyq prosesti júrgizetin organnyń, tergeý sýdıasynyń, sottyń, is júrgizýinde ákimshilik quqyq buzýshylyq týraly is jatqan organnyń (laýazymdy adamnyń) ruqsatymen prosestik áreketterdi júrgizýge jáne sot otyrysyna qatysýǵa jáne olarǵa qatysatyn adamdarǵa sot saraptamasy nysanasyna qatysty suraqtar qoıýǵa; 4) ózi qatysqan prosestik árekettiń hattamasymen, sondaı-aq tıisti bóliginde sot otyrysynyń hattamasymen tanysýǵa jáne óziniń áreketteri men aıǵaqtarynyń tolyq jáne durys kórsetilýine qatysty hattamalarǵa engizilýge jatatyn eskertýler jasaýǵa; 5) sot saraptamasyn taǵaıyndaǵan organnyń (adamnyń) kelisýi boıynsha sot-saraptamalyq zertteý barysynda anyqtalǵan, is úshin mańyzy bar, sot saraptamasyn taǵaıyndaý týraly qaýlyda, uıǵarymda qamtylǵan máselelerdiń sheginen tys mán-jaılar boıynsha óz quzyreti sheginde qorytyndy berýge; 6) ana tilinde nemese ózi biletin tilde qorytyndy usynýǵa jáne aıǵaqtar berýge; aýdarmashynyń kómegin tegin paıdalanýǵa, odan bas tartýdy málimdeýge; 7) sot saraptamasyn taǵaıyndaǵan organnyń (adamnyń) jáne is boıynsha is júrgizýge qatysatyn ózge de adamdardyń sot saraptamasyn júrgizý kezindegi onyń quqyqtaryna qysym kórsetetin sheshimderi men áreketterine shaǵym jasaýǵa; 8) sot saraptamasyn júrgizý kezinde jumsalǵan shyǵystardyń ótemin jáne eger sot saraptamasyn júrgizý onyń laýazymdyq mindetteriniń sheńberine kirmeıtin bolsa, oryndalǵan jumys úshin syıaqy alýǵa quqyǵy bar. 2. Sot sarapshysynyń: 1) sot saraptamasyn taǵaıyndaǵan organdy (adamdy) habardar etpeı, proseske qatysýshylarmen sot saraptamasyn júrgizýge baılanysty máseleler boıynsha kelissózder júrgizýge; 2) zertteý úshin materıaldardy ózi derbes jınaýǵa; 3) eger sot saraptamasyn taǵaıyndaǵan organnyń (adamnyń) oǵan arnaıy ruqsaty bolmasa, obektilerdiń tolyq nemese ishinara joıylýyna ne olardyń syrtqy túriniń nemese negizgi qasıetteriniń ózgerýine alyp kelýi múmkin zertteýler júrgizýge quqyǵy joq. 24-bap. Sot sarapshysynyń mindetteri Sot sarapshysy: 1) qylmystyq prosesti júrgizetin organnyń, tergeý sýdıasynyń, sottyń, is júrgizýinde ákimshilik quqyq buzýshylyq týraly is jatqan organnyń (laýazymdy adamnyń) shaqyrýy boıynsha kelýge; 2) ózine usynylǵan obektilerge jan-jaqty, tolyq jáne obektıvti zertteý júrgizýge, óziniń aldyna qoıylǵan máseleler boıynsha negizdelgen jazbasha qorytyndy berýge; 3) zańda kózdelgen jaǵdaılarda qorytyndy berýden bas tartýǵa, qorytyndy berýdiń múmkin emestigi týraly ýájdi jazbasha habarlama jasaýǵa jáne ony sot saraptamasyn taǵaıyndaǵan organǵa (adamǵa) berýge (joldaýǵa); 4) júrgizilgen zertteýge jáne berilgen qorytyndyǵa baılanysty máseleler boıynsha aıǵaqtar berýge; 5) zertteýge usynylǵan obektilerdiń saqtalýyn qamtamasyz etýge; 6) istiń mán-jaılary týraly málimetterdi jáne sot saraptamasyn júrgizýge baılanysty ózine belgili bolǵan ózge de málimetterdi jarııa etpeýge; 7) sot saraptamasyn júrgizý kezinde sot saraptamasyn taǵaıyndaǵan organǵa (adamǵa) shyǵystar smetasyn jáne jumsalǵan shyǵystar týraly esepti usynýǵa mindetti.4-taraý. QAZAQSTAN RESPÝBLIKASYNYŃ SOT SARAPShYLARY PALATASY
25-bap. Qazaqstan Respýblıkasynyń Sot sarapshylary palatasy 1. Qazaqstan Respýblıkasynyń Sot sarapshylary palatasy (budan ári – Palata) Palata músheleriniń quqyqtary men zańdy múddelerin qorǵaý, olardyń qyzmetin úılestirý, sondaı-aq olardyń Qazaqstan Respýblıkasynyń sot-saraptama qyzmeti týraly zańnamasyn saqtaýy úshin qurylatyn kommersııalyq emes, kásibı, ózin-ózi qarjylandyratyn uıym bolyp tabylady. 2. Palata zańdy tulǵa bolyp tabylady jáne zańda belgilengen tártippen tirkelýge jatady. 3. Lısenzııa negizinde sot-saraptama qyzmetimen aınalysatyn adamdar Palata músheleri bolyp tabylady. 4. Palataǵa múshelik mindetti bolyp tabylady. 5. Adamnyń osy Zańnyń 19-babynyń talaptaryna sáıkes kelmeý jaǵdaılarynan basqa, lısenzııa negizinde sot-saraptama qyzmetimen aınalysatyn adamǵa Palata múshesi bolýyna bas tartylmaıdy. Kirý jarnalaryn Palatanyń alýyna jol berilmeıdi. 6. Palatanyń qyzmetin qarjylandyrý mindetti jarnalar jáne zańda tyıym salynbaǵan basqa da kózder esebinen júzege asyrylady. Jarnalardy tóleý tártibi, mólsheri jáne merzimi Palatanyń jarǵysynda belgilenedi. 7. Árbir oblys, respýblıkalyq mańyzy qala jáne astana aýmaǵynda Palatanyń fılıaly bolyp tabylatyn sot sarapshylarynyń bir aýmaqtyq palatasy (budan ári – aýmaqtyq palata) qurylady. 26-bap. Palatanyń basqarý organdary 1. Palatanyń joǵary basqarý organy onyń músheleriniń jalpy jınalysy bolyp tabylady. 2. Palataǵa basshylyqty onyń músheleri jalpy jınalysta saılaǵan tóraǵa jáne basqarma júzege asyrady. 3. Palata músheleri jalpy jınalysynyń, tóraǵasynyń jáne basqarmasynyń quzyreti onyń jarǵysynda reglamentteledi. 4. Palata jalpy jınalysynyń aıryqsha quzyretine mynalar jatady: 1) Palatanyń jarǵysyn qabyldaý, oǵan ózgerister men tolyqtyrýlar engizý; 2) Palatanyń tóraǵasyn, basqarma jáne revızııalyq komıssııa múshelerin saılaý; 3) Palatanyń tóraǵasyn, basqarma jáne revızııalyq komıssııa múshelerin merziminen buryn keri shaqyrtý; 4) Palata qyzmetiniń negizgi baǵyttaryn aıqyndaý; 5) Palatanyń bıýdjetin bekitý. Palatanyń jarǵysynda ózge de máseleler kózdelýi múmkin, olar boıynsha sheshimder qabyldaý jalpy jınalystyń aıryqsha quzyretine jatady. 5. Palata músheleriniń jalpy jınalysyn shaqyrý tártibi men merzimderi onyń jarǵysynda aıqyndalady. 6. Palatanyń tóraǵasy bolyp keminde on jyl sot-saraptama qyzmetiniń ótili bar adam saılanady. 7. Palatanyń tóraǵasy úsh jyl merzimge jasyryn daýys berý arqyly saılanady, bul rette dál sol bir adam Palata tóraǵasynyń laýazymyn qatarynan eki merzimnen artyq atqara almaıdy. 8. Palata basqarmasynyń músheleri jasyryn daýys berý arqyly úsh jylǵa saılanady. 27-bap. Palatanyń jarǵysy 1. Palatanyń jarǵysynda: 1) qyzmetiniń ataýy, ornalasqan jeri, maqsattary jáne negizgi túrleri; 2) Palatanyń ókilettikteri; 3) múshelikti alý, toqtata turý jáne ony joıý sharttary men tártibi; 4) músheleriniń quqyqtary, mindetteri men jaýapkershiligi; 5) aýmaqtyq palatalardyń uıymdyq qurylymy, quqyqtyq jaǵdaıy; 6) basshy organdardy qalyptastyrý tártibi, olardyń fýnksııalary men ókilettikteriniń merzimderi; 7) aqsha qarajatyn jáne ózge de múlikti qalyptastyrý kózderi, múlikti basqarý tártibi; 8) oǵan ózgerister men tolyqtyrýlar engizý tártibi; 9) Palatany qaıta qurý jáne taratý tártibi, ony taratqan jaǵdaıda múliktiń jaı-kúıi kózdelýge tıis. 2. Palatanyń jarǵysynda Qazaqstan Respýblıkasynyń zańnamasyna qaıshy kelmeıtin ózge de erejeler qamtylýy múmkin. 28-bap. Palatanyń ókilettikteri 1. Palatanyń qyzmeti osy Zańda, onyń jarǵysynda aıqyndalady. 2. Palata: 1) óz músheleriniń, sondaı-aq aýmaqtyq palatalardyń qyzmetin úılestirýdi júzege asyrady; 2) óz músheleriniń, sondaı-aq aýmaqtyq palatalardyń memlekettik organdarmen, ózge de zańdy tulǵalarmen qarym-qatynastarynda sot-saraptama qyzmetin júzege asyrýy kezinde olardyń quqyqtary men zańdy múddelerin bildiredi jáne qorǵaıdy; 3) sot-saraptama qyzmetimen aınalysýǵa arnalǵan lısenzııa alýǵa úmitker adamdardyń biliktilik emtıhandaryn tapsyrýy úshin olardy daıyndaýda ádistemelik kómekti júzege asyrady; 4) óz múshelerin oqytýdy jáne olardyń biliktiligin arttyrýdy uıymdastyrady; 5) sot-saraptama qyzmeti máseleleri boıynsha ǵylymı-ádistemelik materıaldardy ázirleıdi; 6) Qazaqstan Respýblıkasy Ádilet mınıstrligine sot-saraptama qyzmetimen aınalysýǵa arnalǵan lısenzııanyń qoldanysyn toqtata turý, toqtatý jáne odan aıyrý týraly usynysty engizedi; 7) óz músheleriniń sot sarapshysynyń mindetterin jáne sot sarapshysy ádebin buzýyna qatysty jeke jáne zańdy tulǵalardyń ótinishterin qaraıdy; 8) sot-saraptama qyzmeti máseleleri boıynsha Qazaqstan Respýblıkasy Ádilet mınıstrliginiń, Qazaqstan Respýblıkasynyń basqa da memlekettik organdarynyń norma shyǵarýshylyq qyzmetine qatysady; 9) aýmaqtyq palatalardyń qyzmetin tekserýdi júzege asyrady; 10) sot-saraptama qyzmeti salasyndaǵy halyqaralyq yntymaqtastyqty júzege asyrýǵa qatysady; 11) biliktilik jáne attestattaý komıssııasynyń quramyna engizý úshin ókilder jiberedi; 12) Qazaqstan Respýblıkasy Ádilet mınıstrligine ol bekitken nysan boıynsha óz qyzmeti týraly statıstıkalyq aqparat usynady; 13) Qazaqstan Respýblıkasynyń zańnamasyna qaıshy kelmeıtin ózge de qyzmetti júzege asyrady. 3. Palata lısenzııa negizinde sot-saraptama qyzmetimen aınalysatyn adamnyń jasaǵan áreketteriniń (áreketsizdiginiń) zańdylyǵy týraly máseleni qaraý kezinde odan júrgizilgen sot-saraptamalyq zertteýler týraly málimetterdi, al qajet bolǵan jaǵdaılarda jeke túsindirmeler berýdi, onyń ishinde sot sarapshysynyń ádebin saqtamaý máseleleri boıynsha jeke túsindirmeler berýdi talap etýge quqyly. 29-bap. Aýmaqtyq palatanyń ókilettikteri 1. Aýmaqtyq palatanyń qyzmeti osy Zańmen, Palatanyń jarǵysymen jáne onyń fılıaldary týraly erejemen retteledi. 2. Aýmaqtyq palata Palataǵa júktelgen ókilettikterden týyndaıtyn ókilettikterdi júzege asyrady. 3. Aýmaqtyq palata Qazaqstan Respýblıkasynyń Ádilet mınıstrligi bekitken nysan boıynsha óz qyzmeti týraly statıstıkalyq aqparatty Palataǵa usynady.5-taraý. SOT SARAPTAMASYN JÚRGIZÝ
30-bap. Sot saraptamasyn júrgizý negizderi 1. Sot saraptamasyn júrgizý negizderi Qazaqstan Respýblıkasynyń Qylmystyq-prosestik kodeksinde, Qazaqstan Respýblıkasynyń Azamattyq prosestik kodeksinde, Qazaqstan Respýblıkasynyń Ákimshilik quqyq buzýshylyq týraly kodeksinde, sondaı-aq «Notarıat týraly» Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańynda belgilengen. 2. Sot saraptamasyn taǵaıyndaǵan organ (adam) sot saraptamasy organynyń basshysyna ne osy Zańnyń 19-baby 1-tarmaǵynyń 2) jáne 3) tarmaqshalaryna sáıkes sot-saraptama qyzmetin júzege asyratyn adamǵa sot-saraptamalyq zertteýlerdi júrgizý jáne qorytyndy berý úshin qajetti zertteý obektilerin jáne ózge de materıaldardy usynady. 3. Tiri adamdarǵa sot saraptamasyn júrgizý erekshelikteri osy Zańnyń 6-taraýynda aıqyndalady. 31-bap. Sot saraptamasyn uıymdastyrý jáne júrgizý kezindegi shekteýler 1. Zańda kózdelgen negizder bolǵan kezde sot saraptamasyn júrgizýdi sot saraptamasy organyna tapsyrýǵa bolmaıdy, al bastalǵan sot saraptamasyn júrgizý dereý toqtatylady. 2. Sot sarapshysy sot saraptamasyn júrgizýge qatysýdan bas tartýyna bolady, al eger oǵan sot saraptamasy tapsyrylǵan bolsa, zańda kózdelgen negizder bolǵan kezde ony júrgizýdi dereý toqtatýǵa mindetti. 32-bap. Sot saraptamasynyń obektileri 1. Saraptamalyq zertteý obektileriniń anyqtyǵy men jaramdylyǵyna sot saraptamasyn taǵaıyndaǵan organ (adam) kepildik beredi. 2. Sot saraptamasy obektileri, eger olardyń kólemderi men qasıetteri múmkindik berse, sot sarapshysyna oralǵan jáne mórlengen túrde beriledi. Qalǵan jaǵdaılarda sot saraptamasyn taǵaıyndaǵan organ (adam) sot sarapshysyn zertteý obektileri ornalasqan jerge jetkizýdi, olarǵa kedergisiz qol jetkizýdi jáne zertteý júrgizý úshin qajetti jaǵdaılardy qamtamasyz etýge tıis. 3. Zertteýler júrgizý kezinde zattaı dáleldemeler men qujattar sot saraptamasyn taǵaıyndaǵan organnyń (adamnyń) ruqsatymen zertteýler júrgizý jáne qorytyndy berý úshin qanshalyqty qajet bolsa, sol shamada ǵana zaqymdalýy nemese paıdalanylýy múmkin. Kórsetilgen ruqsat sot saraptamasyn taǵaıyndaý týraly qaýlyda, uıǵarymda nemese sot sarapshysynyń ótinishhatyn qanaǵattandyrý ne ony qanaǵattandyrýdan ishinara bas tartý týraly ýájdi qaýlyda, uıǵarymda qamtylýǵa tıis. 4. Sot saraptamasyn taǵaıyndaǵan organnyń (adamnyń) ruqsatymen júrgizilgen zertteý obektileriniń zaqymdalýy nemese joıylýy olardyń menshik ıesine sot saraptamasy organynyń nemese sot sarapshysynyń zalaldy óteýine alyp kelmeıdi. 33-bap. Úlgiler 1. Úlgilerdi alý tártibi Qazaqstan Respýblıkasynyń Qylmystyq-prosestik kodeksinde, Qazaqstan Respýblıkasynyń Azamattyq prosestik kodeksinde, Qazaqstan Respýblıkasynyń Ákimshilik quqyq buzýshylyq týraly kodeksinde jáne osy Zańda belgilengen. 2. Úlgilerdi alý saraptamalyq zertteýdiń bir bóligi bolyp tabylǵan jaǵdaılarda, ony sot sarapshysy júrgizýi múmkin. 3. Zertteý prosesinde sot sarapshysy eksperımenttik úlgilerdi daıyndaýy múmkin, ol týraly qorytyndyda habarlanady. Sot saraptamasyn taǵaıyndaǵan adam osyndaı úlgilerdi daıyndaý kezinde qatysýǵa quqyly, bul onyń ózi jasaıtyn hattamada kórsetiledi. Zertteý júrgizgennen keıin sot sarapshysy úlgilerdi oralǵan jáne mórlengen túrde óziniń qorytyndysyna qosa beredi. 34-bap. Sot saraptamasyn júrgizý merzimderi, ony uzartý jáne toqtata turý 1. Sot saraptamasyn júrgizý merzimi sot saraptamasy organy ne osy Zańnyń 19-baby 1-tarmaǵynyń 2) jáne 3) tarmaqshalaryna sáıkes sot-saraptama qyzmetin júzege asyratyn adam sot saraptamasyn taǵaıyndaý týraly qaýlyny, uıǵarymdy jáne onyń obektilerin is júrgizýge qabyldaǵan kúnnen bastap esepteledi. 2. Qazaqstan Respýblıkasynyń zańnamasynda kózdelgen aıryqsha jaǵdaılardan basqa, sot saraptamasyn júrgizý merzimi otyz táýlikten aspaýǵa tıis. 3. Sot saraptamasyn júrgizý merzimin uzartýdy sot saraptamasyn taǵaıyndaǵan organ (adam) sot saraptamasy organy basshysynyń ne osy Zańnyń 19-baby 1-tarmaǵynyń 2), 3) tarmaqshalaryna sáıkes sot saraptama qyzmetin júzege asyratyn sot sarapshysynyń (sot sarapshylarynyń) ýájdi ótinishhaty boıynsha júzege asyrady. Erikti túrde sot saraptamasyna tartylatyn neme
