ALAŃDA ALYPTAR AIQASADY

Astanada bokstan ótip jatqan Qazaqstan chempıonaty odan ári jalǵasýda. Dúısenbi kúni jekpe-jekter túske deıin 48, 60, al tústen keıin 54 jáne 69 kg. salmaq dárejesi boıynsha ótti. Aldymen sharshy alańdaǵy kezdesýler týraly aıtpas buryn osynyń aldynda res­pýb­lıka boks federasııasynyń keńsesinde ótken mandattyq komıssııanyń otyrysy men fede­ra­sııa basshy­lyǵynyń bapkerler quramymen ót­kizgen kezdesý­leri jóninde birer sóz aıta ketelik. Al­ǵashqysynda eki ǵana másele, bıylǵy chem­pıonattyń bas tóreshisi bolatyn mamandy anyq­tap alý jáne tóreshilerdiń qyzmetin úılestirý máselesi qaraldy. Munda federasııanyń vıse-prezıdenti Janbolat Sársenov sharshy alańnyń bas tóreshisi bolatyn mamannyń esimin jarııa etti. Ol halyqaralyq dárejedegi tóreshi Valerıı Rachkov eken. Federa­sııa ókiliniń ýájine qara­ǵan­da, álemdik dodalarda biliktiligimen kózge tús­ken bul Reseı mamany chempıonattyń mańyzdy degen jekpe-jekterine ǵana tórelik jasaı­ty­nyn, ony federasııa basshylyǵynyń arnaıy sha­qyrtýynyń sebebi otandyq tóreshilerdiń deńgeıin tómendetý emes, kerisinshe bá­se­ke­lerdiń ádil túrde ótýine jaǵdaı jasaýmen ǵana baılanysty bolyp otyrǵanynan habardar etti. Osydan keıin ol otyrysta tóreshilerdiń jalpy qyzmeti jóninde málimet berip, Astana sharshy alańyna ózimizdegi 14 oblystan 30 referıdiń shaqyrylǵanyn atap ótti. Al federasııa basshylyǵynyń bapkerler quramymen ótkizgen kezdesýinde boksshylardyń den­saýlyǵy, olardyń osy chempıonatqa jáne al­daǵy jarystarǵa daıyndyǵy jóninde másele qa­raldy. Iá, bylǵary qolǵap ıeleriniń res­pýblıka chempıonaty sııaqty jaýapty syndarǵa daıyndyǵy kóp rette jat­tyq­tyrýshylaryna baılanysty. Eger bapkerler shákirtinen tek kórsetkishti talap etip, jaǵ­daıyna nem­quraı­­dy qa­raıtyn bolsa, budan boksshy da, jarys­qa sol óńirden kelip otyr­ǵan komanda da bereke tappaıdy. Sondyqtan “adam­nyń kúni adam­men” degendeı, qazir bap­kerlerdiń “kúni” shákirtine, al boksshy­nyń “kúni” bapker­lerine, odan ári shynyn aıtsaq, sporttyń ba­sy-qasynda júrgen aza­­mat­tar­dyń qamqorlyǵyna tikeleı baılanysty. Federasııa bas­shy­lyǵynyń joǵarydaǵy bap­kerlermen kezdesýinde mine, osy másele qabyr­­ǵa­synan qoıylyp, óte qatty aıtyldy. Endi dúısenbidegi báse­ke­lerge keleıik. Osy kúni túske deıin ótken kezdesýde ulttyq quramanyń bas bapkeri Myr­zaǵalı Aıtja­nov­tyń shákirti Birjan Jaqyp 48 kg. salmaq dá­re­je­sinde qolǵap túıistirdi. Birjan jankúıerlerge belgili, halyqaralyq dárejedegi sport sheberi. Sondyq­tan oǵan jekpe-jekte ózinen áldeqaıda tájirı­besi az, sport sheberliginen úmitker Jandos Dúısenovti jeńý qıynǵa soqpady. Bul kezdesýde esep 6:0 bolyp B.Jaqyptyń paıdasyna sheshildi. Osy salmaqta eń qyzyqty ótken aıqastardyń qa­taryna aqtóbelik Aqnıet Bekjanov pen qos­tanaılyq Danııar Muǵalov arasynda bolǵan jekpe-jekti jatqyzýǵa bolady. Munda Danııar 11:10 esebimen qarsylasynan basym tústi. Osy­dan keıin sharshy alańǵa kóterilgen 60 kg. salmaq dáre­jesin­degi sańlaqtar arasynda jam­byldyq Ǵanı Jaılaýov, qaraǵandylyq Eldos Saıdalın, qostanaılyq Samat Bashenov pen mańǵystaýlyq Jandarbek Isanov, as­tanalyq Almat Aǵybaev sııaqty boksshylar jaqsy óner kórsetip, qarsylastaryn tize búktirdi. Kelesi 54 kg. salmaq boıynsha ótken synda Qyzylorda oblysynyń ókili, sport sheberligi­nen úmitker Almat Ysqaqovty aıtýǵa bolady. Ol qarsylasyn aldymen qorǵana júrip, sosyn shabýylǵa shyǵyp, sońyna qaraı soqqynyń astyna alyp, 13:9 esebimen ádemi jeńdi. Sol sııaq­ty jankúıerler shyǵysqazaqstandyq Me­ıir­jan Raqymjanov, astanalyq Qanat Ábý­tálipov, qyzyljarlyq Baýyrjan Qudaı­ber­ge­nov­tiń kórsetken ónerlerin qyzyǵa tamashalady. Al 69 kg. salmaqtaǵy básekede bizge “Dáýlet” sport keshenine jıylǵan jurtshylyq tek álem­niń eki dúrkin chempıony Serik Sápıevtiń ǵana qımyl-qozǵalysyn kórýge kelgen sııaqty bolyp kórindi. Byltyr Beıjiń Olımpıadasyna qa­tysyp, joly bolmasa da kópshiliktiń ystyq yqy­lasyna bólenip júrgen ultyq quramanyń kapıtany qarsylasyn 10:1 esep aıyrmasymen utty. Degenmen, bul jolǵy jeńis Serikke ońaı kel­geni kórinip turdy. Onyń qarsylasy sport sheberliginen úmitker eken, bokspen aınalysyp júrgenine de kóp bolmaǵan. Osydan keıin sharshy alańǵa shyqqan elordalyq Nursultan Mustafın, Baqytjan Qoja­bekov, Syr eliniń ókili Rýstam Svaev, shy­ǵys­qazaqstandyq Manat О́mirzaqov pen aqtóbelik Súleımen Berdiqaev aıqastar aıaqtalǵan soń, jankúıerlerdiń qoshemetimen rıngtegi oryndaryn 81 kg. sal­maq dáre­jesindegi boks­shy­lar­ǵa bosatyp berdi. Osy salmaq­taǵy kezdesýler de aldyńǵy jekpe-jekter sııaqty qyzyqty jáne tar­tysty ótti. Ásirese, “Dı­na­mo” qoǵamynyń ókili Arman Ry­sbektiń joıqyn soqqylary kórermen­derdiń erekshe qyzy­ǵý­shylyǵyn týdyrdy. Keshe sharshy alańǵa sondaı-aq 51 jáne 57 kg. salmaqtaǵy sańlaqtar da shyqty. Munda jambyldyq jas talant, halyq­ara­lyq dárejedegi sport sheberi Oljas Sáttibaev pen as­ta­nalyq taǵy bir boksshy Jandos Ah­metov qarsylas­ta­ry­nan basym túsip, kelesi aınalymǵa joldama aldy. Osy kúni bet qattalyp jatqanda 75 jáne 91 kg. salmaq­taǵy bylǵary qolǵap ıeleri básekege tústi. Olar­dyń ara­syn­­da jaraqatyna baı­lanysty kópten beri kórinbeı júrgen mańǵystaýlyq aýyr salmaq­taǵy boksshy Erdos Jańabergenov te boldy. Sóz sońynda elorda tórinde ótip jatqan Qazaqstan chempıonatyna bilikti bapkerler Tursynǵalı Edilov pen Nurǵalı Safıýllınniń, Máskeý Olımpıadasynyń kúmis júldegeri Serik Qonaqbaevtyń, Sıdneı, Afına jáne Beıjiń olımpıadalarynyń chempıondary, esimderi qazaq boksynyń shejiresine jazylǵan Ermahan Ybyraıymov, Baqtııar Artaev pen Baqyt Sár­sek­­baevtyń óskeleń urpaqtyń ónerlerin tama­shalap, olardyń jekpe-jekterine óz baǵalaryn berip jatqandaryn aıtyp ótkimiz keledi. Dastan KENJALIN.