О́mir boıy izdenetin mamandyq

Osy turǵydan alǵanda árbir muǵalim óziniń mindetine úlken jaýapkershilikpen qarap, ar-uıatymen eńbek etse bilim salasynda olqy tustar bolmas ta edi. Oqýshyny tulǵa deıtin bolsaq, ár tulǵada daralyq qasıet, beıim, qabilet, qyzyǵýshylyq bolady. Árıne ony ashatyn, baǵyt-baǵdar beretin muǵalim. Oqýshyǵa tárbıe men bilim beretin muǵalim, eń aldymen ózi ádep qaǵıdalaryn jetik biletin jan bolýy shart. 45 mınýt sabaǵyn sheber ótkizgenimen, adamgershilik-rýhanı turǵydan jutań jan eshqashanda syıly bolmaq emes. Sońǵy kezde aýyldaǵy muǵa­limder qatary egdelenip bara jatqany jasyryn emes. Qala mektepterine qaraǵanda, aýyldaǵy 50-den asqan muǵalimderdiń biri retinde bizderdiń tyń ıdeıa men bastamalarǵa kelgende múm­kindikterimiz shekteýli. Muǵalim mamandyǵy qadiriniń tómendeýine birqatar JOO-da tikeleı kináli deýge bolady. Jekemenshik oqý oryndarynyń dıplomdy ma­mandarynyń biliktilik deńgeıi óte tómen ekendigin ómirdiń ózi kór­setip otyr. Kezdeısoq muǵalim­derdiń birnesheýiniń kez kelgen mektepte júrýi osyǵan dálel bola alady. Bıyl jańartylǵan mazmundaǵy bilim berý boıynsha «Saýat ashý» páni engizildi. Buryn 100 jyldan astam tarıhy bar «Álippemen» biz de, bizdiń ata-analarymyz da, keıingi urpaq ta bilim aldy. Sońǵy jyldary «Álippe» óńdeldi. «Álippe» birneshe jyl súzgiden ótken, jınaqy oqýlyq bolatyn. Al «Saýat ashý» oqýlyǵynda «О́zin ózi taný», «Dúnıe taný» pánderindegi bolýy tıis áńgimeler, óleńder kezdesedi. «S» árpine mysalǵa resept kerek bolar, mázir de jaqsy aýdarma ekendigi sózsiz. Jalpy alǵanda 1-synyp muǵalimine de, osy synyp oqýshylaryna da júkteme salmaq kóp. Ata-analardyń renjýi de beker emes. Aǵylshyn tili, orys tili pánderi men oqýlyqtary týraly áńgime tipten bólek. Eń aldymen, mektepterdegi materıaldyq-tehnı­kalyq baza, muǵalim kadr­lardyń sapasy eskerilýi kerek. Elimizdegi ártúrli baspalar­dan shyqqan kitaptardyń, ádistemelik quraldardyń kópshiligi kitap­hanalarda paıdalanylmaı jatyr. Onyń ornyna kompıýter synyptary, aýyl balalarynyń beıimine qaraı sporttyq jattyǵý alańdary t.b salynsa – aýyl balalarynyń deni saý urpaq bolyp qalyptasýyna, beıinderin ushtaýyna birden-bir kómek bolary anyq. Oqylmaıtyn oqýlyq, úlkender tarapynan ketken olqylyqtardan búgingi urpaq zardap shekpeýi tıis. Gúljan TOQMÝRZINA, Qarabaý orta mektebiniń muǵalimi Atyraý oblysy, Qyzylqoǵa aýdany