Tárbıe bastaýy – balabaqsha

Adam balasynyń jaratylysy ártúrli dege­nimizben, balanyń jaqsy bolmaǵy ósken ortasy men kórgen tárbıesine baılanysty. Dana halqymyz «Balanyń ósken besigi – keń dúnıeniń esigi», – dep taıǵa tańba basqandaı kórsetken. «Besik» uǵy­myn «tárbıe» uǵymymen teń qarastyrýynda úlken mán jatyr. Balanyń jas kezinde kórgen tárbıesi onyń úlken ómirge joldamasy ispetti. Aqıqatynda balany úlken ómirge ázirleý isinde áýeli úıdegi ata-ananyń, sodan soń balabaqshanyń alar orny erekshe. Egemen bolyp – es jıyp, Táýelsiz bolyp – táýbe dep júr­gen tarıhı tustaǵy Qazaqstannyń ulttyq ıdeologııasy da bala­baq­shamen, osyndaǵy tárbıe máselesimen tikeleı baıla­nysty ekenin Elbasymyz N.Á.Nazarbaev ta jıi qaıtalap júr. Prezıdentimiz bir sózinde: «Meniń tapsyrmam boıynsha barlyq jerde mektepke deıingi balalar mekemelerin qurý jónin­degi jumys júrip jatyr» degen de bolatyn. Árıne, eshbir ata-ana óz bala­synyń jaman bolǵanyn qalamaıdy. Oǵan teris tárbıe bergisi de kelmeıdi. Biraq, birin­shiden, keıbiriniń óz balasyn órkenıet kóshine laıyqty túrde tárbıeleýge óresi jetpese, keıbiriniń ádisi osal soǵyp jatýy ǵajap emes. Ekinshiden, Memleket bolǵan soń, onda ıdeologııalyq birizdilik bolǵany jón. Bul oraıda balabaqshanyń atqarar róli mańyzdy. Táýelsiz eldiń balabaqshasy qandaı bolýǵa tıis degen suraqqa kelsek, álemniń ekinshi ustazy, ǵulama ǵalym Ábý Nasyr ál-Farabı: «Tárbıesiz berilgen bilim – adamzattyń qas jaýy» dese, qazaq­tyń qaısar uly Baýyrjan Momyshuly: «Meniń úsh qorqynyshym bar: birinshisi – besik jyryn aıta almaıtyn kelinderdiń kóbeıýinen, ekinshisi – nemerelerine ertegi aıtyp bere almaıtyn ájelerdiń kóbeıýinen, úshinshiden – salt-dástúrin syılamaıtyn urpaqtyń kóbeıýinen qorqamyn» degen eken. Qos tulǵanyń alǵashqysy adam­zattyq deńgeıde aqyl aıtsa, ekinshisi bala tárbıe­sinde qazaqtyń tól rýhanı qundy­lyǵynyń róli qansha­lyqty mańyzdy degen suraqqa jaýap joldap turǵandaı. Bizdiń urpaq tárbıesindegi ustanar ustanymymyz da osy eki tul­ǵanyń sózinen arqaý tartyp jatýǵa tıis. Roza JALPETEKOVA, Astana qalasy №57 «Saltanat» balabaqshasynyń meńgerýshisi