Bıiktik baspaldaǵy

Maǵan qyzmet babymen keıde saparlap turýǵa týra keledi. Sonda bir kezderi tek shetelderden ǵana kózimizge túsetin taqtaıdaı tegis avtobandarymyzben zyrlap kele jatyp, joldyń eki jaǵyndaǵy jaıqalǵan egindi, ony baptap, oryp júrgen osy zamanǵy nebir tehnıka úlgilerin kórip súısinýmen bolamyn. Al sáýleti kelisip, dáýleti shalqyǵan sharýa qojalyqtary qanshama! Qysqasy, qoǵamymyzdyń qaı salasyn alsaq ta alǵa basýshylyq anyq baıqalady. Eń bastysy, elimiz aman, jurtymyz tynysh. Bul baǵyttaǵy alǵashqy qadamyn Elba­symyz tipti táýelsizdik tańy endi raýan­dap atyp kele jatqanda-aq jasap úlgerdi. Ol jerimizdi qaqyratyp, halqy­myzdy qaltyratyp zahar shashyp turǵan Semeı polıgonyn bılik tizgini Máskeý qolyn­da turǵanda-aq jaýyp, tarıhı sheshim shyǵardy. Onyń bul isine jer betin­degi beıbitshilikti jaqtaıtyn búkil adam­zat balasy súısinip, qýana qol soqty. Al endi táýelsizdigimizdi alǵannan keıin bú­kil ıadrolyq qarý-jaraqtan óz erki­miz­den bas tartýymyz tek óz eliniń ǵana emes, búkil Jer sharynyń amandyǵyna jany aýyra­tyn pendelikten ada, paıymy bıik, parasaty aıryqsha bıik suńǵyla saıasatkerdiń ǵana qolynan keletin búkil adamzat balasynyń qamy úshin jasalǵan ıgi qadam edi. Keıin Nursultan Ábishulynyń ózi aıtqandaı, atom qarýynan bas tartýymyz elimizdi ıadrolyq oqtumsyq ustap otyrǵanymyzdan góri senimdi de tıimdi qaýipsizdikpen qamtamasyz etti. Joıqyn qarýdan jyraqtaýmen birge aýzyn aıǵa bilegen alpaýyt elderdiń qaýipsizdik kepildemesi qosa alyndy. Al BUU-nyń arnaıy sheshimimen 2009 jyldan beri Elbasymyzdyń Semeı polıgonyn jabýǵa qol qoıǵan 29 tamyz – Iаdrolyq synaqqa qarsy is-qımyldyń halyqaralyq kúni retinde merekelenip keledi. Bul ıadrolyq tajalǵa alǵash toqtam salǵan Elbasymyzdyń eren eńbeginiń dúnıejúzilik dárejede baǵalanýy ári moıyndalýy edi. Búginde Qazaqstan ıadrolyq qarýdy taratpaý jáne odan qutylý jónindegi qozǵalystyń kóshbasshysy retinde tanylyp otyr. Prezıdentimiz usynǵan Iаdrolyq qarý-jaraǵy joq álem qurý týraly jalpyǵa birdeı deklarasııanyń BUU tarapynan qoldaý tabýy, odan keıin Elbasymyz usynǵan «Álem. HHI ǵasyr» manıfesiniń BUU Bas Assambleıasy men Qaýipsizdik Keńesiniń resmı qujaty mártebesine ıe bolýy osy pikirimizdiń aıqyn aıǵaǵy. Elimizdiń 2017-2018 jyldary BUU Qaýipsizdik Keńesiniń turaqty emes múshesi bolyp saılanýy Prezıdentimizdiń osy baǵyttaǵy eren eńbegi men sara saıa­satynyń ıgi jemisi bolsa kerek. Osylaı­sha jas memleketimiz az ýaqyttyń ishinde álem­dik geosaıasatta ózindik orny bar, tipti oǵan aıtarlyqtaı yqpal ete alatyn el retinde qalyptasyp úlgerdi. Al ár eldiń syrtqy saıasatynyń sol eldiń bas­shysy­nyń parasat-paıymy men bedeline tikeleı baılanysty ekeni daýsyz. Nursultan Ábishulynyń bıik bedeli týraly aıtqanda myqtap bekemdelip, shymyr shegendelgen shekaramyz týraly aýyzǵa almaı ketýimiz tipti múmkin emes. Biz – jer kólemi jóninen álemdegi 9-shy elmiz. Soǵan oraı 14 myń shaqyrymnan astamǵa sozylǵan shekaramyz bar. Al Reseı men eki aradaǵy shekaramyz qurlyqtaǵy eń uzyn shekara retinde tipti Gınnestiń rekordtar kitabyna engizilgen. Kezinde handyq memlekettiń shekarasy ózen-kólder sııaqty tabıǵı relefter arqyly belgilenetin. Árıne, olarǵa qazirgideı delımıtasııa, demarkasııa júrgizilmegen. Bularsyz qazirgi halyqaralyq standart boıynsha sizdiń mejeńiz shekara bolyp tanylmaıdy. Onymen qosa, shekara týraly kelisim sol eki eldiń jáne aǵylshynsha úsh tilde jazylyp, bir danasy BUU keńsesinde saqtalady. Bul endi ol kelisimniń oryndalýyna BUU-nyń ózi baqylaý júrgizip otyrady degen sóz. Bularsyz búgingi kúni eshbir shekara moıyndalmaıdy. Osyny jete túsinbegen keıbireýlerdiń «Buryn shekaramyz bolǵan joq» dep kúńkil shyǵarǵany jasyryn emes. Qazir Qazaqstan – burynǵy TMD elderi ishindegi shekarasy qazirgi standarttarǵa saı tolyq shegendelgen birden-bir el. Tipti, kezinde búkil álemdi titirkendirgen qarýly da qaharly KSRO-nyń ózi ditteı almaǵan Qytaı men eki aramyzdaǵy jer daýyn ońynan sheship alǵanymyzdyń ózi nege turady. Qazirgi ulttyq ustanymymyzǵa aınalyp otyrǵan «Máńgilik El» ıdeıasynyń túpqazyǵynyń biri osy shekara máselesi desek, táýelsizdik jyldary tarqatyp alǵan osy túıinimiz ońaı olja emes. Meniń eki merzim elimizdiń prokýratýrasy salasyn basqarǵanym kópshilikke belgili. Álemge tanylǵan aıryqsha tulǵanyń tikeleı basshylyǵymen qyzmet atqarý ekiniń biriniń basyna buıyra bermeıtin mártebe ekeni ras. Alaıda, ol kezde men úshin Prezıdentimizdiń maǵan artqan senim údesinen shyǵý birinshi orynda turdy. Bul bir azat eldiń soǵan laıyq prokýratýrasyn qalyptastyrý máselesi kún tártibinde turǵan qıyndyǵy mol qystalań shaq edi. Osy tusta biz Nursultan Ábishulynyń zor qoldaýyn qapysyz sezinýmen boldyq. Sonyń arqasynda bir kezdegi qaralaý organyn shyn mánindegi adam quqyǵynyń saqtalýyn qadaǵalaý organyna aınaldyrý jolynda nebir batyl da ıgilikti qadamdarǵa bardyq. Rashıd TÚSIPBEKOV, Qazaqstan Respýblıkasy Parlamenti Senatynyń depýtaty