Halyq Tuńǵyshyn ulyqtaǵan kún

Almatyda Tuńǵysh Prezıdent kúni saltanatpen atap ótilip, Respýblıka saraıynyń qabyrǵasyna tarıhı eskertkish taqta ornatyldy. Almatydaǵy ulan-asyr toı dúrmeginiń erekshe zor bolýy­nyń óz syry bar. Budan shırek ǵasyr buryn – 1991 jyldyń 10 jel­toqsany kúni Táýelsiz Qazaq­stan­nyń Tuńǵysh Prezıdenti Nursultan Nazarbaevty ulyqtaý rásimi dál osy záýlim saraıda ót­ken bolatyn. Bizben áńgimesinde Qazaqstan Jazýshylar odaǵy basqarmasynyń tóraǵasy, qoǵam qaıratkeri Nurlan Orazalın aıtýly kúndi bylaı eske aldy: – Bul kún, bul dáýir búkil ıisi qa­zaq­­tyń basynda eshqashan qaı­­ta­­­lan­­­baıtyndyǵymen de qur­met­­ti ári qasıetti. Ol – 1991 jyl­­­­dyń 1 jeltoqsany. Sol kúni ba­­la­­­­ma­ly negizde saılaýǵa túsken Qa­zaq­­­­stan­nyń Tuńǵysh Pre­zı­­­denti Nursultan Nazar­baev halyqtan 97,3 paıyz daýys alyp, teńdessiz kórsetkishke ıe boldy. 10 jeltoqsan kúni, bú­gin­­gi saltanat ótip jatqan Res­pýb­­lıka saraıynda Qazaqstan tarıhyn­da alǵash ret Tuńǵysh Prezıdentti ulyqtaý rásimi ótti. Araǵa alty kún salyp Qazaqstan óziniń Tuńǵysh Prezıdentiniń únimen kúlli álemge Táýelsizdigin jarııa etti. Sol tustaǵy Joǵarǵy Keńestiń depýtaty retinde, qalam­ger retinde, qazaqtyń azatty­ǵyn ańsaǵan mıllıon sandy azama­ty­nyń bir ókili retinde osynaý tarıhı sharanyń basy-qasynda júrdim... Osydan 25 jyl buryn osy ǵımaratta ótken Qazaqstan Respýb­lıkasynyń tuńǵysh saılanǵan Prezıdentiniń qyzmetine kirisýin ulyqtaý rásimine Joǵarǵy Keńes­tiń 12-shi shaqyrylymynyń sol kezdegi depýtattary Sultan Sar­taev, Nyǵmet Jotabaev, Erık Gýkasov sııaqty jáne basqa da kóptegen azamattar merekeniń qur­metti qonaqtary sanatynda shaqy­ry­lypty. Tórde otyrdy. Almaty qalasynyń ákimi Baýyr­­jan Baıbek mártebeli qo­naq­­tar men jınalǵan halyq al­­­dyn­­da sóz sóılep, saılaý már­te­­­besi men quqyqtyq demo­kratııa­­syn syılaıtyn zaıyr­ly el­der­diń bárinde mundaı data­lar­dy esh­qashan da aınalyp ótpe­ge­nin eske saldy. Eli úshin qyz­met etken tul­ǵalardyń esimin ulyq­taý shara­lary árdaıym Qazaq­stannyń Tuńǵysh Prezıdenti – Elbasynyń qoldaýymen júrgizilip keletini de sondyqtan, dedi qala ákimi. Qazaqstan tarıhyna erekshe jyl bolyp engen bıylǵy el Táýelsiz­diginiń 25 jyldyǵy men Jel­toqsan oqıǵasynyń 30 jyl­dyǵyna oraı elimizdiń egemendigi jolynda eńbek etken bir top azamat pen memleket qaıratkerleriniń esimderin qala kóshelerine berý týraly sheshim qabyldanǵanyn halyq dý qol shapalaqtap qarsy aldy. Qazaq uǵymynda jeti sany qashanda qasıetti sanalǵan. Saltanat ústinde shahar ákimi Almatynyń aqsaqaldar al­qasy, zııaly qaýym ókilderi men qo­ǵamdyq keńestiń usynysy bo­ıynsha, sondaı-aq, áleýmettik jelilerdegi kóptegen usynystar eskerilip, qalalyq onamastıkalyq komıssııanyń sheshimine saı qalalyq máslıhattyń qoldaýymen Almaty kóshelerine 7 azamattyń – Halyq Qaharmany, KSRO jáne halyq artısteri Roza Baǵlanova men Ázirbaıjan Mámbetovtiń, Ulttyq ǵylym akademııasynyń burynǵy prezıdenti, akademık Shapyq Shókınniń, Uly Otan soǵysynyń ardageri, Keńes Odaǵynyń Batyry Vasılıı Benberınniń, belgili qoǵam qaıratkeri, Sosıalıstik Eńbek Eri Báıken Áshimovtiń, elimi­z­diń ǵylym men bilim sala­sy­nyń qalyptasýyna zor eńbek sińirgen ǵalym, tarıh ǵylym­darynyń doktory, professor, akademık Toqmuhamed Sadyqovtyń jáne 1986 jylǵy Jeltoqsan oqı­ǵasynyń qurbany, batyrymyz Erbol Sypataevtyń esimderi beril­genin jarııalady. Budan soń búgingi tarıhı oqı­ǵa­ǵa oraılastyrylyp, Respýb­lı­ka saraıynyń qabyrǵasyna or­na­las­tyrylǵan eskertkish taqta ashyldy. – Ár ýaqyt, ár kezeń óziniń kóse­min, el kóshin bastaıtyn aza­matyn tańdaıdy. Qazaqtyń tuń­ǵysh Táýelsizdik kezeńi Nursultan Nazarbaevty tańdady. Odan qoǵam da, halyq ta qatelesken joq, – dedi bizdiń saýalymyzǵa oraı jaýap qaıtarǵan Elbasynyń sol jyl­dardaǵy saılaýaldy shtaby­nyń jetekshisi, Tuńǵysh Prezı­denti­mizdiń ulyqtaý rásimin ótkizý jónin­­degi komıssııanyń tóraǵasy, aka­demık Myrzataı Joldasbekov. – Myna halyq nópi­ri­ne nazar salyńyzshy. Báriniń de kóńil kúıi kóterińki. Búgin Almatyda kún de ashylyp, jaıma­shýaq, mamyrajaı bolyp tur. Al keshe qandaı edi?! Jalpy, men sizge aıtaıyn, Nurekeń – Tuń­­ǵysh Prezıdentimiz Nursultan Nazarbaev zaty tegin adam emes. Ol kisiniń saparǵa shyqqan sátin­de daýyl soǵyp jatqan jerdiń ózinde ol ushaqtan túskende daýyl toqtaıdy. Nurekeńniń tabany tıgen jerde tabıǵat tylsym kúshke enip tyna qalady. Ol týraly talaı ret aıttym, jazdym. Esterińizde bolar, osydan 25 jylǵy Astananyń tabıǵaty qandaı edi, búgin qandaı... Osyndaı qudireti bar jan. Búgingi Prezıdent kúni qutty bolsyn, aınalaıyn qaýym!!! Merekeli kúnge arnalǵan shat-shadyman konsert bastaldy. Jańa dáýirdiń, jańa zamannyń jańa esimderi – búgingi estrada ónerpazdary Erbolat Qudaıbergen men Tóreǵalı Tóreáliniń ekpindete salǵan patrıottyq sezimge, jastyq jalynǵa toly áserli ánderi jı­nal­ǵan jurtqa rýh berip, aqbas Alataý­dyń etegindegi alyp shahar­dyń aspanyn jańǵyrtty. Altyn kúnniń shapaǵyna oranǵan aq ulpaly Almatynyń barlyq buryshynda bul kúni Tuńǵysh Prezıdent kúnine arnalǵan mádenı sharalar sán-saltanatymen ótip jatty...  Talǵat SÚIINBAI, «Egemen Qazaqstan» ALMATY