EKSPO kórmesiniń úzdik tájirıbeler pavılonyna qoıylǵan jańa ónertabys «Qaıqy jelqalaq» dep atalady jáne bul jel energııasyn anaǵurlym kóbirek óndirýge múmkindik beredi. Onyń avtory, ınjener Blok Shaıkenov týyndyny alǵash ret EKSPO-da tanystyryp otyrǵanyn jáne bul qondyrǵyny jasaý úshin 12 jyl ýaqytyn sarp etkenin aıtty.
«Aınalyp turǵan jel qondyrǵylaryn eń alǵash ret 2005 jyly Kalıfornııada kórdim. Sonda qondyrǵylar jeldiń barlyq kúshin paıdalanbaı tur-aý dep oıladym jáne bul oı kópke deıin sanamnan ketpeı qoıdy. Artyq kúsh túsirmeı, qalaqshalardy uzartýdyń jolyn izdedim. Bes-alty jyl arnaıy ádebıetterdi oqydym, úsh jyl patenttik kitaphanaǵa baryp, jel qondyrǵysyna qatysty sheteldik patenttermen tanysyp, óz qııalymdaǵy tetikpen sáıkestik joq ekenine kóz jetkizdim», – deıdi jańalyq avtory.
Injener jelqalaqtardy uzartý úshin qondyrǵynyń tiregi men jelqalaǵy arasyna eki tútiksheni qıǵash ornalastyrǵan jáne Qapshaǵaı mańynda eki túrli qalaqty synaqtan ótkizgen. Synaq nátıjesinde qaıqy jelqalaq túzý jelqalaqtan eki-úsh ese jyldam aınalǵan jáne jelden alynatyn energııa kólemin eselep arttyrǵan.
«Osylaısha, 2012 jyly jańa qondyrǵynyń jobasyn jasadym. Bir jyldan astam ýaqyt patent jazyp, Qazaqstannyń patenttik vedomstvosyna jiberdim jáne 2014 jyly bes patent aldym. Endi halyqaralyq patent alý úshin Dúnıejúzilik zııatkerlik menshik uıymyna ótinish jiberdim», – dep tolyqtyrdy ol.
Ideıa avtorynyń aıtýynsha, «qaıqy jelqalaqty» kez kelgen jel stansııalaryna qoldanýǵa bolady. Iаǵnı, burynǵy túzý jelqalaqtyń ortasyna eki tútikshe qoıylsa, ádettegiden eki ese artyq energııa jınalady.
«Bul qýattyń ózindik qunyn edáýir arzandatýǵa múmkindik beredi jáne halyqaralyq arenada Qazaqstannyń bedelin arttyrady», – deıdi Blok Shaıkenov.
