Qazirgi tańda Qazaqstan 182 memleketpen dıplomatııalyq qarym-qatynas ornatyp, órisin keńeıtip otyr. Bul – elimizdiń syrtqy saıasat salasy boıynsha júrgizilgen tabysty jumystaryn sıpattaıtyn kórsetkishterdiń biri.
Táýelsizdiktiń 25 jylynda otandyq dıplomatııa óziniń qalyptasý kezeńinen ótti. Osy kezeń aralyǵynda atqarylǵan sharalardyń nátıjesin kóptegen jarqyn mysaldarmen atap ótýge ábden bolady. Ásirese, bilikti mamandar tobyn jasaqtaýǵa jáne qazaqstandyq ýnıversıtetter negizinde «kadrlar ustahanasyn» qalyptastyrýǵa qol jetkizilgeni kóńilge maqtanysh sezimin uıalatady.
Táýelsizdigimizdi alǵan kezeńde memleketimizdiń aldynda syrtqy saıasattyń múldem jańa tujyrymdamasyn qalyptastyrý mindeti turdy. Qazaqstannyń syrtqy saıası strategııasyn belgilep bergen Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń bul mindetterdi oryndaýdaǵy ólsheýsiz eńbegine halyq kýá. Osy oraıda, Konstıtýsııa boıynsha Prezıdent halyqaralyq qatynastarda Qazaqstannyń atynan ókildik etetin eń joǵary laýazymdy tulǵa bolyp tabylatynyn aıta ketkenimiz jón.
Egemendiktiń eleń-alańynda syrtqy saıası strategııany qalyptastyrý barysynda el basshylyǵy kópvektorlyq ustanymdy júzege asyrý qajettiligin tereń túsindi. Qazir de bul ustanym elimizdiń syrtqy saıası qyzmetindegi negizgi baǵdar bolyp keledi.
Qazirgi tańda Qazaqstan aımaqtyq jáne jahandyq qaýipsizdikti qamtamasyz etý salasyndaǵy mańyzdy bastamalarymen erekshelenýde. Máselen, bizdiń elimiz EQYU úlgisi boıynsha aımaqtaǵy qaýipsizdikti nyǵaıtýǵa baǵyttalǵan Azııadaǵy ózara is-qımyl jáne senim sharalary jónindegi keńesti (AО́SShK) qurýdy usyndy. Búginde ol tabysty qyzmet etýde.
Sonymen qatar, Qazaqstan 2010 jyly burynǵy Keńes Odaǵy elderi arasynan birinshi bolyp EQYU-ǵa tóraǵa boldy. Uıymnyń tóraǵasy retinde Qazaqstan EQYU-nyń Astana sammıtin ótkizýi elimizdiń bitimgershilik áleýetin kórsetti jáne demokratııa qaǵıdattaryna qoldaý bildiretinin tanytty.
Qazaqstan qazirgi tańda qarqyndy damyp kele jatqan bolashaǵy zor uıymdardyń biri – Shanhaı yntymaqtastyq uıymy aıasyndaǵy yqpaldastyq máselelerine basa nazar aýdarýda. Al ShYU-nyń Astanada ótkizilgen sońǵy jıynynda atalǵan uıymǵa Úndistan men Pákistannyń tolyq quqyly múshe bolyp qabyldanýy bul qurylymnyń jahandyq aýqymdaǵy bedelin bıiktete tústi.
Bizdiń elimiz jahandyq bitimgershilik bastamalardyń belsendi qatysýshy retinde ózin laıyqty tanytyp keledi. Máselen, Qazaqstannyń halyqaralyq arenadaǵy ornyn nyǵaıtýda Astananyń «Azııa Jenevasy» atanyp, mańyzdy kelissózder ótkizýge beıtarap alań usynýy aıryqsha toqtalyp óter jaıt. Elordada ótken Sırııaǵa qatysty beıbit kelissózder osy eldiń resmı bıligi men qarýly oppozısııa delegasııasyn, sondaı-aq, Reseı, Túrkııa, Iran, AQSh jáne BUU ókilderin bir ústel basyna jınady. Kelissózderdiń tórtinshi kezeńiniń nátıjeleri boıynsha qaýipsizdik aımaqtaryn belgileý týraly memorandýmǵa qol qoıyldy. Osylaısha, qazaqstandyq dıplomatııa qaqtyǵysty beıbit retteý úderisine yqpal etýge óz úlesin qosty. Bul óz kezeginde elimizdiń bitimger memleket retindegi mártebesin aıqyndaı túsýge áser etedi.
Qazaqstan dıplomatııasynyń eń bıik nátıjesi BUU Qaýipsizdik Keńesine turaqty emes múshelikke ótýi boldy. Qazaqstannyń Qaýipsizdik Keńesine Ortalyq Azııa elderi arasynda birinshi bolyp múshelikke qabyldanýy kóp jaıtty ańǵartady. Bul álemdik qoǵamdastyq tarapynan elimizge kórsetilgen zor qurmet ekeni daýsyz.
Qoryta aıtqanda, Qazaqstannyń dıplomatııalyq qyzmeti syrtqy saıasatymyzdy júzege asyrýda óziniń kásibı joǵary deńgeıin kórsetýde. Qazaqstandyq dıplomattardyń qarqyndy qyzmetiniń nátıjesinde elimiz álem elderimen ózara túsinistikke negizdelgen áriptestik ornatyp otyr. Osy oraıda Elbasy tapsyrmalarynan týyndaıtyn mindetterdi tabysty júzege asyrý barysyndaǵy otandyq dıplomattardyń eńbeginiń nátıjesi anyq kórinýde. Osynaý eseli eńbektiń arqasynda elimizdiń qaýipsizdigi men ulttyq múddelerine tónip turǵan qaýip joq.
Zarema Sháýkenova,
Prezıdent janyndaǵy Qazaqstan strategııalyq zertteýler ınstıtýtynyń dırektory
