Aqyn rýhyna qurmet

Keshti belgili aqyn, Memle­ket­tik syılyqtyń laýreaty Nesipbek Aıtuly júrgizdi. Ol Ǵalı Ormanovtyń qadir-qa­sıetin, ádebıettegi ornyn baıyp­pen áńgimelep berdi. Ult­qa,­ ádebıetke qyzmet etýdiń úlgi­sin kórsetken lırık aqyn­nyń sońynan sóz ermegen taza bol­mysyn aıta kelip, «onyń klas­sıkalyq jyrlaryn oqý kerek» dep bir toqtady. «Bizde klassık aqyndar óte kóp. Son­dyqtan biz olardyń qadirin onsha bile bermeımiz. Qazirgi zamanda kimniń artynda izdeýshisi bar solar kóp nasıhattalady da, basqa aqyn-jazýshylar umytylyp ba­rady. Biz olardy nasıhattaı bilýimiz kerek», dedi keshti júrgizýshi. 

Eske alý keshinde aqynnyń qyzy Jámıǵa Ormanova bir­shama qundy estelikter aıtty. Jas kezderinde Jambyldy kórgen­derin, qart jyraýdyń úıle­rinde birneshe ret qonaq bol­ǵanyn áńgimeledi. Ákesiniń Jambylǵa hatshy bolǵan kún­nen bastap qaıtys bolǵan kún­ge deıin latyn árpimen kúnde­lik júrgizgenin, biraq ol kúnde­lik­tiń esh jerde tolyqtaı jarııa­lanbaǵanyn, búginde ol kún­de­lik ózinde ekeninen habar­dar etti. Jambyl Jabaev qaı­tys bolǵan soń, 1946 jyly tuń­ǵysh ret onyń úsh bólimnen tu­ra­tyn shyǵarmashylyǵynyń aka­demııalyq tolyq jınaǵyn ba­syp shyǵarýǵa ákesiniń úlken eńbek sińirgenin de jetkizdi. Jal­py, Jambyl Jabaevtyń hatshysy bolǵan qalamgerler birnesheý. Olardyń qatarynda Qýandyq Shańǵytbaev, Taıyr Jarokov ta bar. Biraq, qart jyraýdyń Ǵalı aqynmen qarym-qatynasy, syılastyǵy jaıynda túrli estelikter, áńgimeler kóp saqtalǵan. 

Ǵalı Ormanov – lırık aqyn. Onyń lırıkasy Tuman­baı Moldaǵalıev, Iztaı Mám­betov, Saǵı Jıenbaev qatarly aqyndardyń shyǵarmashylyǵyna áser etkeni kesh barysynda aıtyldy. Eske alýshylar onyń syrshyl óleńderinde jasandylyq pen jaǵympazdyqtyń, jalań urannyń joqtyǵyn baıqam­pazdyqpen jetkizdi. Bul oraıda fılologııa ǵylymdarynyń doktory, professor Serik Ne­gımovtiń pikirleri arqyly qazaq lırıkasy júıriginiń shy­ǵarmashylyq ereksheligi aı­qyndaldy. Jastaıynan aýyz áde­bıetinen habary mol bolyp, nebir uzaq dastandardy jat­qa aıta alatyn balanyń óse kele azamattyq lırıka men ta­bıǵat, mahabbat lırıkalaryn ush­tastyra jyrlaýy zańdylyq edi. 

Kesh barysynda túıgenimiz, eń alǵashqy «Sheńber» atty ki­tabynan keıin «Abysyn syry», «О́mir dastany», «Oı qa­naty», «Ot ózen» atty óleń jı­naqtaryn shyǵaryp, qazaq poe­zııasyna ózindik úles qosqan, M.Lermontovtyń, S.Esenınniń, Maqtymqulynyń, L.Tolstoıdyń shyǵarmalaryn qazaqsha sóılet­ken Ǵalı Ormanovtyń jaqsy aty eshqashan da óshpek emes. Ony aqynnyń jyrlaryn jat­qa oqyǵan Astanadaǵy Ǵalı Or­manov atyndaǵy №7 mekteptiń oqýshylary da dáleldegendeı boldy. Eske alý keshinde atalmysh mektepte turǵan aqynnyń zat­tary men kitaptary kórmege qoıyldy. 

Aıgúl SEIIL,
«Egemen Qazaqstan»