Qazaqstan • 24 Tamyz, 2017

Astanaǵa Aman­geldi Imanovtyń dombyrasy ákelindi

500 ret
kórsetildi
2 mın
oqý úshin

Tamyz aıynyń alǵashqy aptasynda elorda tórinde Qostanaı oblysynyń mádenı kúnderi ótken-tin. Osy shara barysynda oblystyq tarıhı-ólketaný mýzeıi óziniń qorynda saqtaýly turǵan qundy jádigerlerdiń ishinen erek eksponattardy ákelip, kórme jasady.

Astanaǵa Aman­geldi Imanovtyń dombyrasy ákelindi

Astana tórindegi sórege jaı­ǵasqan sol jádigerler arasynan 1916 jyly Torǵaı dalasynda bolǵan ult-azattyq kóterilisiniń basshysy Aman­geldi Imanovtyń dombyrasyn kórdik. Dombyranyń qordaǵy rettik nómiri – 1619. Uzyndyǵy shamamen – alty qarys. Shana­ǵynyń kólemi sopaqsha hám qap­taly, beti, syrtqy saýyr dúmi bólek-bólek shabylyp, as­qan she­berlikpen jymdastyra quras­­tyrylypty. 

Perne taǵylǵan qý moınynyń shanaqpen quıysqan tusynan bas­tap, qos shektiń biteý tuıyǵy be­­kitilgen shegesine deıin dom­byranyń syrty súıekpen kóm­kerilgen. Bir ereksheligi – súıek sándik úshin japsyrylǵany bol­masa, aspaptyń sazdyq dybys-únine eshbir qatysy joq sııaqty. Ma­mandar solaı deıdi.
Jasaýshy sheber dombyranyń súıek kómkerilgen qaptalyn úzbe ıir órnekpen sándep, qap­tal jıegin jaǵalata súıek túı­memen shekite bekitken. Al, syrt­qy dúmdi shanaǵyna jal­paq súıekti uzynsha tilip ádemi qııýlastyryp, saýyr-qaptalyna ilmeli órnek salǵan eken. Mýzeı qyzmetkerleriniń aıtýyna qa­raǵanda, dombyranyń syrtynan kıgizetin ásem qaby da bolǵan kórinedi. 

Bul jádiger 1960 jyldardyń basyna deıin burynǵy Torǵaı oblysyndaǵy Amangeldi Ima­novtyń memýarlyq mýzeıinde saqtalyp kelgen. Derekti mar­qum, etnograf-jazýshy Seıit Ken­jeahmetovtiń esteliginen alyp otyrmyz. Sekeń aıtatyn: «1961 jyldyń kúzinde Amangeldi Imanovtyń memýarlyq mýzeıiniń dırektory, ataqty aqyn Nurhan Ahmetbekov densaýlyǵyna baılanysty jumystan bosap, ornyna men dırektor bolyp bardym. Qorda Torǵaı óńiriniń ta­rıhyna qatysty dúnıeler kóp edi. Keshikpeı oblys jabylyp, mýzeı eksponattary Qos­tanaıǵa kóshiriletin boldy. Me­kemeni jabý úshin Qostanaıdan Pavlıvskıı degen orys keldi. Sóıtip, Amangeldiniń dombyrasy bastaǵan kóptegen jádigerler oblys ortalyǵy Qostanaıǵa jol tartty» depti. Sodan beri batyr atamyzdan qalǵan jalǵyz jádiger Qostanaıdyń tórinde tur.

Erlan ALTAI